Czy zdaniem Państwa ugrupowania jest zasadne i sensowne organizowanie konsultacji społecznych wśród mieszkańców Częstochowy, w ważnych kwestiach dotyczących naszego miasta?Najważniejsze dla miasta sprawy wcześniej czy później trafiają pod dyskusję lokalnych polityków i miejskich radnych. Ci ostatni głosując, decydują o realizowaniu nowych projektów, wprowadzaniu zmian i kształtowaniu częstochowskiej rzeczywistości. Od tego roku „” przyjrzy się pracy radnych i lokalnych polityków w nieco inny sposób. Zaprosiliśmy rodzime ugrupowania polityczne do prezentowania swoich argumentów. Dlaczego radni poszczególnych ugrupowań zagłosowali w taki, a nie inny sposób, co myślą nasi przedstawiciele władzy o sprawach budzących kontrowersje wśród mieszkańców? Chcemy poznać opinie polityków, co zapewne pozwoli nam lepiej zrozumieć sens podejmowanych przez nich decyzji. W każdym numerze „” przedstawiciele lokalnych ugrupowań politycznych będą prezentowali opinie swoich partii.Niechaj wygra siła argumentów!Czekamy także na propozycje pytań/spraw ze strony Czytelników. Czy zdaniem Państwa ugrupowania jest zasadne i sensowne organizowanie konsultacji społecznych wśród mieszkańców Częstochowy, w ważnych kwestiach dotyczących naszego miasta? Z imieniu Platformy Obywatelskiej (w ramach koalicji PO-SLD) opinię przedstawia radny Jacek Krawczyk:„Konsultacje społeczne są jednym z wprowadzonych przez Radę Miasta instrumentów obywatelskich, który daje możliwość wyrażenia opinii danej grupie mieszkańców i skonfrontowanie jej z opiniami innych zainteresowanych środowisk.Oczywiście, konsultacje są potrzebne i pozwalają formalnie poznać władzom miasta stanowisko w danej sprawie oraz wypracować satysfakcjonujące rozwiązanie. Należy jednak pamiętać, że jest to opinia i ostateczna decyzja należy do władz miasta, które mogą podjąć inną niż oczekiwaną w konsultacjach. Dlaczego? Nie zawsze głos płynący z konsultacji może pokrywać się z opinią specjalistów/biegłych np. z zakresu inżynierii drogowej, środowiska, edukacji czy też służby zdrowia  etc. i tym samym być niekorzystny dla ogółu miasta. Konsultacje społeczne mają za zadanie ułatwić podjęcie decyzji, a nie ją zastępować.Jestem przekonany, że konsultacje jeszcze wielokrotnie będą prowadzone w naszym mieście z dobrym skutkiem dla wszystkim zainteresowanych. Warto podkreślić, że w grupie tzw. „pro obywatelskich” instrumentów oprócz konsultacji społecznych do dyspozycji mieszkańców naszego miasta są:  inicjatywa uchwałodawcza, budżet obywatelski, czy też inicjatywy lokalne.” Stanowisko Polskiego Stronnictwa Ludowego w tej sprawie przedstawia Stanisław Gmitruk:„Konsultacje społeczne to jeden ze sposobów uzyskiwania opinii, stanowisk i propozycji, przez instytucje publiczne, od osób (mieszkańców), których pośrednio lub bezpośrednio mogą dotyczyć zamierzenia i plany lub bieżące decyzje miejscowych władz. W odróżnieniu od referendum, wyniki konsultacji nie są wiążące. Dlatego uważam, że konsultacje społeczne w Częstochowie są celowe, przy rozstrzyganiu spraw, w których głos społeczny może lub powinien być istotny. Oczywiście nie wszystkie sprawy powinny być konsultowane, szczególnie te, które jasno wynikają z przepisów prawnych i muszą być zrealizowane przez pełniących władzę w mieście. Problemy mające rozwiązania alternatywne, w tym projekty budżetu – projektowane dochody i wydatki miasta, powinno być konsultowane społecznie, w częściach dotyczących społeczności lokalnej i wybranych spraw dotyczących dzielnicy, osiedla, itp.Konsultacje społeczne mogą odbywać się  w różnych trybach, w tym np. poprzez ankiety w wersjach papierowych lub elektronicznych, poprzez spotkania z mieszkańcami, poprzez uzyskiwanie opinii Rad Dzielnic, organizacji pozarządowych, w tym: stowarzyszeń sportowych, organizacji pomocy społecznych, organizacji kultury, przedsiębiorców i organizacji gospodarczych działających w mieście, wolontariuszy.Rzetelnie prowadzone konsultacje społeczne świadczyć mogą o realizacji zasady społeczeństwa obywatelskiego, na czym nam wszystkim, żyjącym w warunkach wolności i demokracji – powinno bardzo zależeć!”Opinię Prawa i Sprawiedliwości reprezentuje radny Artur Gawroński:„Istotą samorządu jest zarządzanie sprawami publicznymi przez samych zainteresowanych za pośrednictwem wybranych radnych do Rady Miasta oraz Prezydenta. Jest to rola służebna wobec mieszkańców, dlatego zasadne i sensowne jest organizowanie konsultacji społecznych wśród mieszkańców Częstochowy, w ważnych kwestiach dotyczących naszego miasta. Władza miejska pracuje dla mieszkańców i to ich głos powinien być najważniejszy. Opinia publiczna musi być na bieżąco informowana o celach, metodach i zasadności zamian. Dialog, konsultacje i wsłuchanie się w opinie są bardzo ważną formą komunikacji z przedstawicielami władz i mieszkańców. Ważną rolę w komunikacji społecznej powinny odgrywać Rady Dzielnic, które na bieżąco organizując spotkania z mieszkańcami informują o potrzebach w poszczególnych rejonach miasta. Musimy pamiętać, że większość nie zawsze ma rację dlatego głosy pojedyncze muszą też być wysłuchane i rozważone w podejmowaniu decyzji.” W imieniu „Mieszkańców Częstochowy” stanowisko przedstawia Marcin Maranda:„Konsultacje społeczne są potrzebne. Częstochowianie powinni współdecydować o najważniejszych sprawach w mieście. Politycy muszą liczyć się ze zdaniem mieszkańców. Stowarzyszenie Mieszkańcy Częstochowy popiera ideę konsultacji. Uważamy, że częstochowianie powinni mieć jeszcze więcej narzędzi do współdecydowania o swojej przyszłości i przyszłości miasta, w którym żyją. Konsultacje mają rację bytu jeżeli nie są wykorzystywane przez polityków w złym celu. Nie może być tak, że to istotne narzędzie demokracji jest wykorzystywane do walki politycznej. Nie może być też tak, że w trakcie konsultacji manipuluje się ludźmi, konstruując pytania tak, by odpowiedzi wpisywały się w z góry założony scenariusz napisany w zaciszu partyjnego gabinetu. Konsultacje społeczne będą miały sens, jeżeli zdanie wyrażone przez mieszkańców będzie rzeczywiście brane pod uwagę. Niestety w Częstochowie już kilkakrotnie mieliśmy do czynienia z sytuacją, że władza pytała ludzi o zdanie, a potem i tak robiła co chciała. Mogę zapewnić częstochowian, że radni Mieszkańców Częstochowy będą stali na straży prowadzenia konsultacji w sposób czytelny i transparentny. Zrobimy wszystko, by głos częstochowian był rzeczywiście brany pod uwagę.” Swoją opinię prezentuje także reprezentant Ruchu Wolności – Marek Domagała:„Wobec pewnej oczywistości, jaka wynika z pytania odpowiedź wydaje się też oczywista: władza ma służyć społeczeństwu, czytaj być z nim w ciągłym dialogu, konsultacjach itd. Tyle, że zawsze istnieje tzw. druga strona medalu. Na niej się skoncentruję. Konsultacje społeczne są często cudowną metodą na unikanie przez władzę wszelkiej decyzyjności i odpowiedzialności. Władza niedecyzyjna i nieodpowiedzialna to atrapa władzy, na którą szkoda wydać złotówki, a niestety wydajemy na taką władzę miliardy. Taki model państwa leży oczywiście w interesie władzy. Tą metodą na dowolnym stanowisku można posadzić dowolnego aparatczyka i partyjnego nominata. Co robi taki nomenklaturowy działacz? Konsultuje! Codziennie, wytrwale, przez 4 lata, do następnej kadencji, a wszystkie sprawy stoją w miejscu. Droga, która tu powinna być od 10 lat istnieje nadal na rysunkach, oczywiście usilnie konsultowanych społecznie. Jedyne co konsultacjom nie podlega, to pensja dla działacza co miesiąc precyzyjnie przelewana na konto. W miejsce przytoczonej drogi można wstawić cokolwiek, co wymaga od władzy decyzji. Widzicie te nowe samoloty dla rządu? Uzbrojenie dla armii, tę autostradę wokół miasta z 2012 roku, nowe prawo podatkowe itd? Konsultują albo ustalają,

– Wszystkiego już na nas próbowali. Wytruć nieraz chcieli, beton ze szkłem tłuczonym na głowę lali… Tym razem też nie dadzą nam rady. Burmistrz może się odgrażać. Nie ruszą nas stąd, ten kanał jest nasz! – mówi hardo Rattus, herszt bandy szczurów zamieszkujących rury pod ulicą 11 Listopada w Kłobucku. Ciemnoszary szczur z krótkim kikutem po amputowanym ogonie twierdzi, że on i jego bracia od wielu już lat panują w tej okolicy. Są królami podziemia. Doniesienia o tym, że burmistrz Jerzy Zakrzewski pozytywnie odpowiedział na interpelację radnej Barbary Błaszczykowskiej w sprawie deratyzacji nie robią na Rattusie większego wrażenia. – Tu wszyscy się nas boją i uciekają przed nami. Panie to nieraz uciekają z wrzaskiem, a pewna ekspedientka to na mój widok nawet na ladę wskoczyła! – szczerzy się zadowolony gryzoń. – Pamiętam jak dzisiaj, wyszedłem wtedy cichaczem z rury obok  i wślizgnąłem się do sklepu z zaskoczenia, a sprzedawczyni aż krzyknęła i już była na górze. „Niech mnie pani z nim nie zamyka!” wołała przerażona do szefowej stojącej przy drzwiach – chichocze szczur. Terror na ulicach– Bezczelność tego zapchlonego bandyty mnie zdumiewa, panoszy się tu jakby był u siebie – komentuje pani Iwona, właścicielka sklepu na parterze bloku przy ul. 11 Listopada. – Zdzieliłam go wtedy mopem po grzbiecie aż wyleciał ze sklepu. Pracownicę długo musiałam uspokajać, bo cała się trzęsła bidulka… – wspomina sklepikarka. –  Od tamtej pory ta cuchnąca kreatura mnie prześladuje. Proszę sobie wyobrazić, że jakiś czas później, we własne urodziny, nakryłam tego wrednego śmierdziela na włamaniu do mojego pokoju! – opowiada pani Iwona, która mieszka na pierwszym piętrze tego samego bloku. Weszła wtedy do pokoju, a Rattus był już na wewnętrznym parapecie. Dzielna kobieta rzuciła się do okna, by je zatrzasnąć. Intruz błyskawicznie zawrócił, czmychnął na drugą stronę i… Wścieklizna czy opętanie?– Zrobił coś zdumiewającego i przerażającego – nasza rozmówczyni dramatycznym tonem podkreśla, że takiego zachowania się po szczurze nie spodziewała. – Zamiast zeskoczyć, czy spaść, ten potwór nagle stanął na dwóch łapach, zaczął podskakiwać, rzucił się na szybę i wyglądał jakby chciał roztrzaskać szkło i mi skoczyć do gardła! Staliśmy tak naprzeciw siebie po dwóch stronach szyby i nie miałam pojęcia co się dzieje – pani Iwona kończy już z uśmiechem i dodaje, że zaraz wpadł do pokoju syn. Dostrzegł, że Rattus szarpał się tak szaleńczo, by uwolnić się z bolesnego potrzasku. Szczurza ucieczka nie powiodła się bowiem całkowicie. Okno przygniotło mu ogon. – Syn chciał go złapać, ale bestia dostrzegła, że ktoś ruszył w jej stronę, zdążyła sobie odgryźć ogon i zwiać. Ten ogon to najwstrętniejsza rzecz jaką w życiu widziałam – kobieta kręci głową z odrazą. Dla nikogo litościRattus stracił spory fragment ogona, ale nie stracił nigdy zapału do uprzykrzania życia mieszkańcom ulicy 11 Listopada i kilku ulic przyległych. – Ta kanalia dowiedziała się, gdzie mieszka moja mama – ton głosu naszej rozmówczyni znów jest poirytowany. – Mogłoby się wydawać, że czwarte piętro ochroni przed szczurami, ale niestety i tam człowieka dopadną. Pewnej nocy wszystko, co było z papieru, czy tektury zostało pocięte na wiórki. Mama opowiadała mi, że musiała na klapie od sedesu stawiać taką ciężką pięciolitrową butlę z płynem do płukania, bo lżejszą, litrową butelkę szamponu szczury potrafiły zrzucić. Dla Rattusa wysokość nie jest żadnym problemem. Bloki są oplecione rurami, którymi można dotrzeć wszędzie. Rura niczyja– Kto nas wyrzuci i skąd? – pyta z szelmowskim uśmieszkiem Rattus. – Tu jest plątanina rozmaitych rur, są instalacje kanalizacyjne,  przeciwdeszczowe, za jedne są odpowiedzialni administratorzy budynków, za inne spółdzielnia mieszkaniowa, za jeszcze inne gmina… Pewny siebie szczur opowiada, że wszyscy już chcieli walczyć z jego plemieniem i nikomu się nie udało. – Administratorzy w piwnicach bloków od lat już wykładają trutkę. Zdechłą mysz to można tam czasami zobaczyć, ale szczury nie są głupie, na takie numery to trudno nas nabrać – zauważa mieszkaniec podziemnych labiryntów. – Gmina to kiedyś nam zalewała przejścia tonami betonu wymieszanego z potłuczonym szkłem. Myśleli, że zęby na tym połamiemy, ale po kilku tygodniach zawsze znajdowaliśmy jakieś inne przejście. Mieszkaliśmy tu, mieszkamy i będziemy mieszkać – zapowiada szef szczurzej kolonii. Ostatnie podrygi?Tym razem ma być inaczej. Burmistrz Jerzy Zakrzewski zapowiada, że szykowane jest rozwiązanie ostateczne. – Technologie idą do przodu, metody zwalczania szkodników są coraz nowocześniejsze. Trzeba na problem spojrzeć w większej skali – tłumaczy Zakrzewski. – Porozumiemy się ze wszystkimi właścicielami dróg i wszystkimi wspólnotami mieszkaniowymi, znajdziemy specjalistyczną firmę, która zrobi dokładne rozpoznanie i zaproponuje kompleksowe rozwiązanie – burmistrz zdradza szczegóły planowanego przedsięwzięcia.My zaś będziemy się przyglądać sprawie i gdy tylko pojawią się jakieś ustalenia, do tematu wrócimy.

O swojej przygodzie z Włókniarzem opowiada były adept, młody żużlowiec Sebastian Tronina. – Skąd zainteresowanie żużlem?– Na żużel chodziłem od dziecka. Z czasem zacząłem się kumplować z Marcinem Bublem, zawodnikiem Włókniarza i to było jakieś 3, 4 lata temu. Miałem wówczas mniej niż 15 lat, dziś mam niespełna 18-ście. Po pewnym czasie zapisałem się do szkółki, zacząłem tam trenować i zostałem adeptem stowarzyszenia. Mam wpisaną datę w książeczce – maj 2013 rok, czyli byłem dwa sezony. W tym czasie przez stowarzyszenie przewinęło się trzech prezesów i dwóch trenerów. Ze mną umowę podpisywał prezes Mirosław Ziębaczewski. Byłem w stowarzyszeniu dość krótko, gdy listownie poinformowano mnie, że będą wybory na prezesa, na nową kadencję. Trener Kafel powiedział, że musimy, my adepci, iść, bo jak nie, to nie będziemy mogli trenować. Poszliśmy więc. Na tym zebraniu przemawiał ówczesny prezes spółki Paweł Mizgalski, potem pan Artur Sukiennik – jako właściciel spółki. Później został przedstawiony kandydat – Łukasz Banaś. W zasadzie wygrał większością głosów. Po kilku miesiącach doszło do kolejnej zmiany prezesa, nastał Michał Świącik. – Młodzi ludzie przychodząc do Włókniarza, muszą należeć do stowarzyszenia? – Tak, ponieważ każdy adept, który trenuje ten sport przed licencją zawodniczą musi być członkiem stowarzyszenia. Gdy ja przyszedłem do Włókniarza było nas ponad 10-ciu. Tak samo juniorzy do lat 21, którzy są we Włókniarzu też muszą być członkami stowarzyszenia. Stowarzyszenie podpisuje umowę z adeptem, szkoli go, a gdy adept zda licencję zawodniczą za darmo wypożycza go do spółki. – Jakie obowiązki ma młody członek stowarzyszenia?– Właśnie uczestniczenie w wyborach władz stowarzyszenia, czyli w Walnych Zebraniach. Poza tym musi opłacać składki. Są one znikome, jakieś 20 złotych w skali roku. – Co adeptowi w zamian daje stowarzyszenie?– Ja od początku miałem swój kevlar i kask. Od stowarzyszenia brałem ochraniacze na kolana i kręgosłup. Dostawałem też czasami motocykl, na jeden sprzęt przypadało 3, 4 adeptów. Brałem także buty. – O co chodzi z tymi butami, bo ta sprawa już obrosła legendą…– Prawdą jest, że dostałem buty, ale 3 – 4 numery za małe. To proszę sobie wyobrazić, jak to się fajnie jeździło… Zakładałem je tylko wtedy, gdy wyjeżdżałem na tor, bo piętę miałem w połowie wysokości cholewki, to są dość wysokie buty. Chodzić się w nich absolutnie nie dało.Po rozmowie z panem Szmidlą i Świącikiem, prezes stwierdził, że tak nie może być musimy kupić buty. Skończyło się to tak, że tych butów do dzisiaj nikt nie widział. Skontaktowałem się z jednym z byłych zawodników, powiedział mi, że ma 2 pary za symboliczne 200 zł. Miało je kupić stowarzyszenie, ale mijały dni, a nadal butów nie miałem, więc kupiłem sam. I tak zrobił się kolejny wydatek… kupiłem też ochraniacze. Chciałem, by miało to ręce i nogi, chciałem od stowarzyszenia brać tylko motocykl. – To, co jeszcze kupiłeś we własnym zakresie jest drogie? O jakich pieniądzach mówimy?– Kevlar nowy kosztuje około 2-3 tys. zł, używany około 500 zł. Kask zaczyna się od kwot około 200 zł, nawet do 2 tysięcy i musi mieć atest bezpieczeństwa. Ja kupiłem za 350 zł. W stowarzyszeniu są wprawdzie kaski, ale jeden na dwie – trzy osoby. Gdy zawodnik zjeżdża z toru, kask bierze drugi. Może nie każdemu to przeszkadza, ale dla mnie zakładanie przepoconego, mokrego kasku po kilku przejazdach przez kilku zawodników, nie należało do rzeczy przyjemnych. Wolałem kupić sobie swój. Z tego co słyszę od chłopaków podobno teraz jest tego więcej. Nie wiem, za moich czasów było tylko tyle. – Na czym polega szkolenie?– W moim przypadku ciężko mówić o szkoleniu. Trener Kafel wsadził mnie na motocykl i powiedział: jedź! Miałem dwa treningi, po czym trener odstawił mnie od jazdy. – Dlaczego?– Nigdy trener Kafel mi tego nie wyjaśnił. – To po co przychodziłeś na stadion?– Proszono mnie, abym pomagał spółce podczas Ligii, poza tym wciąż miałem nadzieję na to, że będę mógł jeździć, że będę mógł trenować. – Na czym polegała ta pomoc?– Ja na przykład musiałem stać na meczu i otwierać bramkę dla telewizji, otwierałem ją, gdy kamerzysta wchodził lub schodził z toru. Na przykład stałem też na wirażu z flagą. Ogólnie to byłem kimś w rodzaju obsługi technicznej. W poprzednim sezonie 2014 wysyłali mnie na festyny do szkół podstawowych, bo prezes prosił, byłem np. w Szkole Podstawowej nr 36. Co robiłem? Stałem, uśmiechałem się, a dzieci sobie robiły zdjęcia i brały autografy. Były też festyny rady dzielnic, myślę, że były to festyny polityczne, wyborcze. Pojawiała się na nich pani Karina Szewczyk, zresztą ona je prowadziła. Na każdym festynie był prezes Michał Świącik z jakimiś adeptami.Przed wyborami prezes Świącik nagrał filmik, w którym przedstawiał się jako prezes stowarzyszenia i osoba walcząca o Włókniarz. W tym filmiku była też informacja, że w drugiej turze wyborów popiera kandydata na prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka z SLD. Teraz to mnie śmieszy, bo na marcowej sesji ten sam prezes trzymał z radnym PiS-u Arturem Sokołowskim. Może to nie ma większego znaczenia, ale mnie jako młodego zawodnika są to sytuacje co najmniej dziwne. Nie chcę angażować się politycznie, nie chcę być wykorzystywany do lansowanie się przez członków stowarzyszenia – ja chciałem jeździć. – Dlaczego nie zrezygnowałeś?– Były obietnice, że będę jeździł. To znaczy inaczej – nikt mi nie powiedział wprost, że nie będę miał możliwości jeżdżenia. Wiadomo – wtedy bym zrezygnował. Szukałbym opcji gdzie indziej. Sytuacja zmieniła się, gdy nastał prezes Świącik. Przede wszystkim doszło do zmiany trenerów, za Józefa Kafla przyszedł Roman Tajchert. Ja współpracy z trenerem Kaflem nie uważam za jakąś owocną. – Twoje plany…– Zakupiłem swój sprzęt, swój motocykl, dałem kilka tysięcy złotych. Silnik kupiłem od tunera, który składa je chociażby Tomkowi Gollobowi. Porozumiałem się z innym klubem i mam nadzieję, że coś się uda pojeździć, a jak nie, to dam sobie spokój.Mam zwyczajny żal do działaczy ze stowarzyszenia, że jeżeli oni wiedzieli, że nic ze mnie nie będzie, to mogli mi to powiedzieć prosto w twarz dużo wcześniej. W moim odczuciu oni tylko chcieli wykorzystywać mnie do pracy podczas imprez i podczas treningów. Faktycznie sytuacja zmieniła się na lepsze gdy prezesem był Michał Świącik, początkowo to on podał mi dłoń, również Janusz Szmidla pomógł mi z

„Sprawa dotyczy niszczenia podwórka na ulicy Filomatów 5 w Częstochowie. Aby naświetlić Państwu tło sprawy zacznę od początku. Gdy pod koniec XIX wieku wybudowane zostały bloki przy obecnej ul. Filomatów w Częstochowie od strony podwórek zbudowano drogę z tzn. kocich łbów oraz chodnik z cegieł. Dopasowane one były do ówczesnych pojazdów – wozów, ale pamiętam jak jeszcze w latach 80-tych były obecne. Potem zakład Wełnopol padł, a dzielnicę przejęło miasto. Pamiętam, że kopano tu jakieś kanały, przewrócono ziemię z kamieniami i cegłami do góry nogami i nikt nie wpadł na pomysł żeby poukładać je z powrotem. Co więcej nawieziono ziemi ze żwirem i wszystko „uklepano”. Mieszkańcy chodzili i prosili administrację o chodnik, żeby można było jakoś z domu wyjść, ale ta była nieugięta. W końcu mieszkańcy sami zdobyli materiał do budowy chodnika i po wielu bataliach (cyt. „kazali nam sobie samym chodnik układać bo oni nie mają czasu na pierdoły”) w końcu uprosili administrację, żeby pomogła ułożyć chodnik. I dziś, a w zasadzie od ponad roku chodnik ten, podobnie jak reszta podwórka jest 2 razy w tygodniu niszczony przez śmieciarkę firmy REMONDIS. Wiele razy zwracano firmie uwagę. W zeszłym roku naprawiono zarwany przez śmieciarkę kanał (wkrótce znowu będzie potrzebna naprawa, bo wszystko popękało). NASZ chodnik także długo tego nie wytrzyma. Bulwersujące jest to, że miasto najpierw nie chciało nam zrobić chodnika, a teraz gdy go sobie sami zrobiliśmy pozwala by wszystko zostało zniszczone. Mnie wychowano tak, że jak coś się komuś popsuje to trzeba to naprawić, a tu REMONDIS robi co chce (nawet wszystkich śmieci nie zbiera jak w zeszłym roku). Prosimy o nagłośnienie sprawy. Mieszkańcy bloku nr 5 przy ulicy Filomatów.”

Tygodnik „” życzy wiele radości i pomyślności Tomkowi Pochwale, bibliotekarzom i pracownikom gospodarki komunalnej. Wielbicielom przytulania – moc uścisków, pedantom i „porządnickim” – czystych ulic i chodników, a chorym – szybkiego powrotu do zdrowia i spełnienia marzeń. 7 maja urodziny Tomka Pochwały (skoczek narciarski) 8 maja Dzień Bibliotekarza i Bibliotek, Dzień Czerwonego Krzyża 9 maja Dzień Zwycięstwa, Dzień Unii Europejskiej 10 maja Dzień Pracownika Gospodarki Komunalnej, Światowy Dzień Przytulania 11 maja Dzień bez Śmiecenia 12 maja Światowy Dzień Ptaków Wędrownych 13 maja Światowy Dzień Chorego, Święto Matki Bożej Fatimskiej

WFOŚiGW w KatowicachWspomniane w poprzednim odcinku naszego ekologicznego cyklu nawozy naturalne i sztuczne budzą wciąż pewne kontrowersje, ale do nawożenia, jako do metody polepszania wydajności w rolnictwie jesteśmy już od lat przyzwyczajeni. O wiele większe natomiast kontrowersje budzi nowa metoda zwiększania wydajności w produkcji żywności, jaką jest genetyczne modyfikowanie organizmów żywych. Organizmy oznaczane skrótem GMO, pochodzącym od angielskich słów genetically modified organism, to te rośliny i zwierzęta, których geny zostały zmienione w sposób niezachodzący w warunkach naturalnych na skutek rekombinacji, czy krzyżowania. Selekcję i dobór oraz krzyżowanie znamy od dawna, ale ich efektami, z definicji, nie są GMO. Pojęcie „żywność genetycznie zmodyfikowana” ma szerokie znaczenie i odnosi się (według unijnych rozporządzeń) do żywności składającej się, zawierającej lub wyprodukowanej z GMO. Żywność genetycznie modyfikowana może więc składać się z modyfikowanych roślin lub zwierząt w całości, w części, albo nie zawierać ich w sobie wcale, ale być z nich wyprodukowana, jak cukier, czy olej. Żywnością genetycznie modyfikowaną (którą będziemy dalej zwali „żywnością GM”) nie są natomiast nazywane produkty spożywcze wytworzone tylko za pośrednią pomocą GMO, jak mleko od krowy karmionej modyfikowaną paszą, miód z transgenicznych roślin, czy wino od transgenicznych drożdży. Unia Europejska ma najsurowsze przepisy dotyczące żywności GM na świecie. W Unii bada się wszystkie GMO, nawet te, w przypadku których nie podejrzewa się ryzyka. Dodatkowo bada się każdy gatunek, a nawet każdy produkt osobno. Mimo tego polska polityka nie jest zbieżna z polityką unijną. Nasze ministerstwa środowiska, zdrowia oraz rolnictwa o wiele bardziej rygorystycznie pilnują bezpieczeństwa środowiska i konsumentów. Polska jednak, jako członek UE musi dopuszczać obrót żywnością GM i paszami GM na terenie kraju. Z jednej strony ruchy ekologiczne są więc zadowolone z blokowania, czy opóźniania prac nad kolejnymi ustawami o nasiennictwie, rejestracji odmian transgenicznych i im podobnych. Z drugiej strony jednak ekonomiści ostrzegają, że sytuacja, w której żywność GM jest dostępna na terenie Polski, a nie jest tu produkowana, doprowadza jedynie do wzrostu cen niektórych produktów spożywczych, bo ich składniki trzeba importować. Ograniczanie produkcji przy zezwoleniu na obrót nie obroni nas więc przed wytworzonymi z GMO produktami dostępnymi w sklepach, a jedynie zwiększy koszty ponoszone przez rolników i producentów żywności. Zapłaci za to oczywiście konsument. Na szczęście jednak unijne i polskie przepisy zgodnie twierdzą, że konsumenta nie można wprowadzać w błąd. Ich praktyczna interpretacja sprowadza się do tego, że konsument musi mieć umożliwiony świadomy wybór miedzy żywnością produkowaną z użyciem GMO, a jej „konwencjonalnym” odpowiednikiem. Etykiety na produktach winny zatem być przejrzyste i jednoznaczne, a oprócz informacji ogólnej, o zawartości GMO w produkcie, na etykiecie muszą być także wymienione poszczególne modyfikowane składniki. W niektórych krajach Europy zachodniej pojawia się też dodatkowo informacja uproszczona mówiąca o tym dla kogo dany produkt się nie nadaje (np. dla diabetyków, bezglutenowców, nadciśnieniowców, wegetarian, wyznawców danych religii itp.)Przeglądając etykiety w sklepach trzeba też pamiętać o tym, że informacja o tym, że produkt jest wolny od GMO nie jest obowiązkowa – wiele innych produktów też nie ma w sobie GMO i nie ma takich napisów. Ich umieszczanie jest wyłącznie zabiegiem marketingowym, mającym przyciągnąć uwagę konsumentów. KontrowersjeZwolennicy wykorzystywania GMO do produkcji żywności zwracają uwagę opinii publicznej przede wszystkim na wydajność rolnictwa i koszty produkcji. GMO pozwalają na zmniejszanie areału upraw przy wzroście produkcji. To z kolei skutkuje oszczędzaniem wody, ograniczeniem zużycia nawozów, ratowaniem środowiska przed agresywnymi środkami ochrony roślin, możliwością wykorzystania gruntów o niskiej jakości do produkcji biomasy na biopaliwa. Podniesiona w procesie genetycznych modyfikacji odporność na choroby i szkodniki także redukuje koszty produkcji. Przeciwnicy spożywania GMO w żywności ostrzegają głównie przed słabą znajomością długofalowych skutków ubocznych diety opartej o substancje spożywcze ze zmienionymi genami. Na świecie spożywa się produkty modyfikowane genetycznie od niespełna 20 lat. Według przeciwników żywności GM  to za krótko, by mieć o nich pełną wiedzę. Przypomina się problemy wywołane przez DDT, papierosy,  talidomid, czy azbest. W momencie wprowadzania do obrotu też były one uważane za nieszkodliwe… Opłakane skutki uboczne ujawniły się dopiero po pewnym czasie. Najczęściej krytykowana jest ostatnio manipulacja genetyczna podnosząca odporność roślin i zwierząt. Niektórzy przyrodnicy twierdzą, że, o ile zacznie się ona przenosić na organizm konsumenta, to paradoksalnie będzie szkodliwa dla zdrowia. Zanim bowiem uodporni się człowiek, wcześniej uodpornią się obecne w nas bakterie, a zwłaszcza te obecne w układzie pokarmowym. W przypadku bakterii chorobotwórczych taka odporność to zagrożenie dla całego organizmu. Już obecnie zauważa się zwiększenie odporności niektórych bakterii chorobotwórczych przez nadużywanie antybiotyków. Efekt może być ten sam. Dodatkowo przeciwnicy spożywania GMO obawiają się tworzenia nowych białek mogących powodować alergie. Chodzi zwłaszcza o tzw. alergie krzyżowe, ujawniające się, gdy skład chemiczny nowopowstałych białek przypomina skład znanych już alergenów. Kto kogo kontrolujePretensje środowisk ekologicznych do ustawodawców wydają się być uzasadnione zwłaszcza w przypadkach, gdy badania nad szkodliwością (czy nieszkodliwością) produktów spożywczych zawierających GMO są prowadzone przez laboratoria należące do producentów takiej żywności. Przeciwnicy spożywania genetycznie modyfikowanych organizmów argumentują, że jest to sytuacja sprzeczności interesów, która może doprowadzać do nadużyć i nieuczciwego publikowania danych. Dopóki zatem kontrola nad GMO nie zostanie przejęta przez niezależne instytuty badawcze, uniwersytety, czy jednostki rządowe, nie ma mowy o całkowitej transparentności badań i pełnej wiarygodności podawanych opinii publicznej informacji. Na razie naukowcy różnych branż zgadzają się co do jednego – nie ma na obecnym etapie rozwoju badań naukowych żadnych jednoznacznych danych udowadniających szkodliwość produktów zawierających GMO. Nie mamy jednak w tej dziedzinie wiedzy pełnej, a jedynie wybiórczą. Ryzyko ujawnienia się problemów w przyszłości nie jest wykluczone, a królikami doświadczalnymi w skali globalnej są konsumenci. W skali laboratoryjnej nie da się przewidzieć wszystkich zmiennych. Kto nie chce ryzykować ma w obecnej sytuacji jedno wyjście – czytać uważnie etykiety i wymagać od producentów żywności czytelnych i jednoznacznych informacji. Na wiarygodne potwierdzenie informacji o szkodliwości, bądź nieszkodliwości żywności z GMO przyjdzie nam zapewne jeszcze czekać latami. O dietę dbajmy samiW naszym regionie pojawia się dopiero moda na produkty lokalne. Większość ich wytwórców szczyci się tym, że powstają one bez chemikaliów, sztucznych nawozów, genetycznych modyfikacji, czy zadawania zwierzętom cierpienia. Wspomnieliśmy, że tzw. żywność ekologiczna najprawdopodobniej nie będzie mogła cenowo konkurować z produktami korporacji stosujących nowoczesne technologie na skalę przemysłową. Jeśli więc dokonujemy świadomego wyboru i godzimy się