W porządku obrad najbliższej sesji Rady Miasta ((31 stycznia) znalazły się dwie istotne kwestie, z którymi miasto od dawna nie potrafi sobie poradzić, choć czas nagli: jedna dotyczy uchwalenia prawa lokalnego dotyczącego funkcjonowania ustawy „śmieciowej”, druga – operatora hali widowisko-sportowej na Zawodziu. Jednak głosowanie radnych będzie istotne też z innego powodu – pierwszy raz odbędzie się ono przy użyciu maszynki do liczenia. – Głosy radnych będą rejestrowane imiennie – zapowiada Biuro Rady Miasta. Nieefektywna opieszałość radnychAż sześć punktów z porządku obrad sesji dotyczyć będzie projektów uchwał określających prawo lokalne w świetle ustawy „śmieciowej”. Częstochowscy radni już dwukrotnie przymierzali się do tej kwestii, ale na wniosek prezydenta odraczali głosowanie. Oficjalnie samorząd unikał kluczowych decyzji, ponieważ oczekiwał na nowelizację ustawy, która dałaby możliwość naliczania opłaty za wywóz odpadów według różnych metod, a nie tylko jednej. Kilka dni temu Sejm rzeczywiście poparł zmiany w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jednak w częstochowskich projektach uchwał nowela prawa w żaden sposób nie została wykorzystana. Trudno więc interpretować dotychczasową opieszałość radnych inaczej niż asekuranctwo. Nie powstała żadna alternatywa wobec dotychczasowych rozwiązań lokalnych. Mało tego! O ile wcześniejsze projekty uchwał dawały radnym przynajmniej możliwość wyboru między metodą od wody lub „od głowy”, o tyle aktualny projekt uchwały prezydenta przewiduje tylko jedną opcję – opłata „śmieciowa” będzie naliczana w oparciu o ilość zużytej wody: za 1 metr sześcienny zapłacimy 4,93 zł, jeżeli zadeklarujemy selekcję odpadów i 6,11 zł, jeśli segregować śmieci nie będziemy. W myśl projektu uchwały opłatę (tj. iloczyn ilości zużytej wody z danej nieruchomości oraz stawki) będziemy wnosić do 15 dnia miesiąca za poprzedni miesiąc. Ustawa zacznie obowiązywać od 1 lipca 2013, czyli do 15 sierpnia będziemy musieli uiścić pierwszą opłatę. Gminy miały wprawdzie obowiązek uchwalenia prawa lokalnego w tej materii do końca ubiegłego roku, jednak wiele samorządów uchyliło się od tej powinności. Teraz jednak, po nowelizacji ustawy, nie istnieje wymówka dla opieszałości radnych. W przypadku zwłoki wojewoda ma prawo wydać zarządzenie zastępcze, w którym sam określi dla nas zasady funkcjonowania ustawy. Czy pod presją czasu częstochowscy radni poprą prezydenckie projekty uchwał, dowiemy się w czwartek.   Bonus dla operatora haliNie jest tajemnicą, że miasto stara się oddać zarządzanie halą widowisko-sportową na Zawodziu spółce miejskiej. Kwestią zagadkową jest jednak faktyczna kwota dofinansowania, jaką magistrat chce przeznaczyć dla operatora – prezydencki projekt uchwały przewiduje zwiększenie środków na ten cel o ponad 7 mln zł. Od ubiegłego roku miasto bezowocnie poszukuje zarządcy nowo powstałej hali przy ul. Żużlowej. Niestety nie udało się tego dokonać na drodze przetargu – w styczniu magistrat unieważnił procedurę, w której korzystniejszą ofertę przedstawiła firma Skup i Sprzedaż Metali Kolorowych VAT Dariusz Bilecki z Cielętnik. Wydział Inwestycji i Zamówień Publicznych uzasadnił tę decyzję tym, że ceny ofert przewyższały niemal dwukrotnie kwotę, którą miasto zamierzało przeznaczyć na ten cel (9 mln zł): Hala Sportowa Częstochowa Sp. z o.o. zaproponowała 17 mln 750 tys. zł, natomiast firma z Cielętnik przedstawiła tańszą ofertę – 17 mln 117 tys. zł. Po trzech nieudanych próbach wyłonienia operatora hali w drodze przetargu (do dwóch pierwszych nie zgłosił się żaden oferent), włodarze miasta wystąpili do marszałka województwa o zgodę na powierzenie zarządu hali bez przetargu spółce miejskiej, która w przetargu przedstawiła mało korzystną ofertę cenową. Prezydent przygotował już stosowny projekt uchwały i teraz to Rada Miasta ma zdecydować o tym, czy operatorem obiektu zostanie Hala Sportowa Częstochowa Spółka z o.o. „Zrządzeniem losu” na tej samej sesji Rady Miasta samorządowcy będą głosować nad zmianami w Wieloletniej Prognozie Finansowej oraz w budżecie na rok 2013. Zgodnie z prezydenckim projektem uchwały dofinansowanie operatora hali w latach 2013-2018 ma wynieść 16, 330 mln zł. A skąd dodatkowe rezerwy finansowe w roku bieżącym? Jest to wynik zwiększenia dochodów bieżących, pochodzących z z tytułu wpływów z podatku od nieruchomości (1 mln zł) oraz odsetek od nieterminowych wpłat z tytułu podatków i opłat (530 tys zł). W uzasadnieniu projektu czytamy: „Zwiększenie planu wynika m.in. z uregulowania przez Operatora Agencji Rozwoju Przemysłu zaległości wynikającej z decyzji restrukturyzacyjnej”. W ten sposób miasto wygospodarowało dodatkowe półtora miliona złotych na zarządzanie halą. Spółka, której prawdopodobnie zostanie powierzony zarząd nad halą, została pierwotnie powołana w celu przejęcia miejskiej ciepłowni. Nigdy jednak nie była aktywna, działała „w uśpieniu”. Wystarczyło zmienić jej statut, aby mogła spełnić formalne wymagania na operatora hali. Zarówno w zarządzie spółki, jak i radzie nadzorczej zasiadają osoby związane z samorządem. Jej prezesem jest Damian Lewandowski (zastępca dyrektora Miejskiego Ośrodka Sportu i Rekreacji),  a prokurentem Tomasz Łuszcz (dyrektor MOSiR-u). W składzie rady nadzorczej znajdują się: Marcin Kozak (prezes Agencji Rozwoju Regionalnego), Zbigniew Sosiński (prezes ZGM) oraz Roman Bolczyk (prezes MPK).

Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach jest jedną z nielicznych instytucji na terenie województwa śląskiego, która podjęła się jakże ważnej w odniesieniu do ustawy “śmieciowej” kampanii informacyjno-edukacyjnej. Nowa ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach zmienia w życiu Polaków, rzecz jasna biorąc pod uwagę gospodarkę odpadami – prawie wszystko. Ustawa jest przedsięwzięciem rewolucyjnym i co nader istotne dotyczy każdego z nas. Zanim w skrócie omówimy samą ustawę i to w jaki sposób jest wdrażana w subregionie częstochowskim zastanówmy się przez chwilę, skąd zapisy w nowej ustawie w ogóle się wzięły. Otóż rzeczywiście na zmiany w przepisach wpływ miała Unia Europejska. Zresztą od wielu lat groziła nam palcem właśnie w sprawie śmieci. Systemy odbierania odpadów, ich segregacji, recyklingu i utylizacji, funkcjonują w wielu krajach europejskich już od roku 1975, bo to wówczas Unia ustaliła kierunki działań w zakresie gospodarki odpadami w krajach członkowskich. Sukcesywnie kraje należące do Unii wypełniały ów obowiązek. Obecnie na 27 krajów Unii w 25 funkcjonują systemy przemyślanej gospodarki odpadami. Analizując kwestię odpadów w Europie aż dziw, że Unia pozwoliła nam tyle lat działać w tej kwestii bez kontroli. Teoretycznie w Polsce obowiązywała ustawa o odpadach ze stycznia 2001 roku, teoretycznie też zgodna była z prawem unijnym. Praktyka jednak była bardziej brutalna – wiele zapisów ustawy nie było przez rząd polski respektowanych. Kilka przykładów. Niewielka miejscowość w gminie Poczesna, powiat częstochowski liczy zaledwie 50 mieszkańców, 40 z nich może okazać się dokumentem potwierdzającym odbiór śmieci przez firmę transportową. W 32 przypadkach są to jednak umowy nieaktualne, obowiązujące kilka miesięcy, a nawet kilka lat wstecz, zerwane zresztą przez właściciela nieruchomości prawie zaraz po ich podpisaniu. W praktyce więc, instytucja kontrolna potwierdzała istnienie dokumentu o odbiorze odpadów, a w rzeczywistości śmieci trafiały do lasów, na pola, czy przydrożnych rowów. Zjawisko to w odniesieniu do subregionu częstochowskiego było o tyle niebezpieczne, iż pamiętać należy, że znajdujemy się na terenach Jury Krakowsko – Częstochowskiej. To właśnie tu mamy do czynienia z endemiczną fauną i florą i raczej nikogo nie trzeba przekonywać o szkodliwości na środowisko naturalne wyrzucanych byle gdzie i poza kontrolą śmieci gospodarstw domowych. Tuż po wejściu Polski w struktury Unii Europejskiej (2004 rok), zdawano sobie w Polsce sprawę, że przepisy obowiązujące w Unii będą musiały być zastosowane także w naszym kraju. Jeśli cała Unia wprowadza przemyślane systemy gospodarki odpadami, mnóstwo pieniędzy i wysiłku wkłada w segregację i recykling – to te same zasady będą dotyczyły także Polaków. A jest o czym mówić. Dane statystyczne podają, iż przeciętny Polak wytwarza w ciągu roku około 320 kg śmieci, co dla całego kraju, w przeliczeniu na liczbę mieszkańców daje około 12 milionów ton odpadów rocznie. Jak na razie śmieci produkujemy nieco mniej niż przeciętny Europejczyk. Tam średnia wynosi około 500 kg na osobę rocznie. Na razie Unia nie zajmuje się jednak ilością produkowanych śmieci przez Europejczyka, lecz tym co się z tymi odpadami dzieje. Problemem w naszym kraju jest niski poziom selektywnej zbiórki odpadów, innymi słowy niewiele odpadów segregujemy indywidualnie i równie mało śmieci jest odzyskiwanych na tzw. instalacjach (wysypiskach śmieci). Obecny poziom jest zatrważający: spośród wszystkich odpadów segregujemy zaledwie  2 – 5 proc. Przykładowo w Szwecji czy w Niemczech jest to około 90 proc. Unia Europejska życzyłaby sobie, by w Polsce odzyskiwano 60 proc. odpadów do roku 2015. Co to znaczy odzyskiwanie odpadów? Gdy zatrzymamy się, zastanowimy przez chwilę dojdziemy do oczywistych wniosków. Wszystko cokolwiek dziś kupujemy jest w coś zapakowane. Począwszy od przedmiotów wieloelementowych skończywszy na zwyczajnym ogórku, który oddzielnie zapakowany jest w folię. Nie ma chyba towaru, który nie posiadałby opakowania własnego bądź nie zostałby opakowany w sklepie. Gdy nareszcie sobie to uzmysłowimy spróbujmy przeanalizować, które spośród opakowań są wymienne. Czytelnicy starszego pokolenia doskonale pamiętają szklane butelki na mleko, które wymieniało się w sklepie. Wymienne były także butelki po napojach czy piwie. Dziś jako konsumenci nie mamy możliwości zwrotu zużytych opakowań, gdyż żaden sprzedający, w tym także hurtownik i producent nie są zainteresowani zwrotem przez konsumenta wytworzonego przez nich opakowania. Nie mamy więc komu zwrócić – jedyne co możemy zrobić to wyrzucić opakowanie do śmieci. Z drugiej strony jednak wszystko dziś jest towarem, odpady także. Trafiające na wysypisko śmieci, plastikowe butelki, papier, szkło są towarem, który można spieniężyć. Cały wic w całej ustawie jednak koncentruje się jednak na tej segregacji. Zdaniem ustawodawcy najlepiej byłoby, gdyby jej podstawowa i znacząca część odbywała się w mieszkaniu każdego Polaka. To my zgodnie z ustawą powinniśmy segregować śmieci przed ich wystawieniem poza obręb naszego mieszkania. Ustawa „śmieciowa” w subregionie częstochowskim Nadal niemałą grupę gmin województwa śląskiego stanowią samorządy, które nie podjęły decyzji w sprawie metod naliczania opłaty „śmieciowej”. Miasto Częstochowa również takiej decyzji nie podjęło. Radni miejscy postanowili poczekać do czasu uchwalenia przez Sejm nowelizacji nowej ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Jednym z kontrowersyjnych punktów co do których gminy miały poważne wątpliwości i na tyle silnie lobbowały Sejm zmuszając go do zmian był punkt dotyczący rodzajów metod naliczania opłat na terenie jednej gminy. Ustawa zakładała bowiem, że jeśli wybór gminy padnie an jedną z metod musi być ona stosowana na terenie jednej gminy. Przykładem niech będzie miasto Częstochowa. Radni miejscy wraz z władzami miasta doszli do wniosku, że jedynie słuszną metodą naliczania opłat na terenie Częstochowy jest metoda od zużycia wody (to znaczy, że płacić będziemy za śmieci w odniesieniu do 1 metra sześciennego zużytej wody: 4,93 zł/m3 za segregowane, 6,11 zł/m3 za niesegregowane). Wówczas to odezwały się środowiska lokatorskie, szczególnie głośne podczas częstochowskich konsultacji społecznych, że metoda jest zbyt droga i niesprawiedliwa. Zdaniem wielu mieszkańców jedynie słuszną metodą byłoby naliczanie opłaty śmieciowej od osoby zamieszkującej w gospodarstwie domowym. Ponieważ ustawa w w pierwotnym kształcie zakazywała łączenia metod, radni Częstochowy musieliby zdecydować o jednej metodzie dla wszystkich mieszkańców, licząc, że pod koniec stycznia Sejm zmieni ów przepis w ustawie, wówczas to w mieście Częstochowa będzie można zastosować kilka metod (a wszystkich jest cztery). Tak po prawdzie to nikt nie kwestionuje idei i celowości wprowadzenia nowej ustawy. Zarówno wśród gmin jak i specjalistów z dziedziny gospodarki odpadami, niektóre z ustawowych zapisów budzą poważne zastrzeżenia. Dla przeciętnego Kowalskiego

Powstanie 1863 doprowadziło do „kopernikańskiej” zmiany świadomości elit społecznych. Katastrofa otwarła drogę do krytycznej analizy naszych dziejów, a ta stała się początkiem realistycznego pojmowania polityki. Zmiana ta, oczywiście, nie była wszechogarniająca. Nadal w myśleniu o zbiorowości pojawia się obok realizmu wątek romantycznego mesjanizmu. Czytając głosy w dyskusji o Powstaniu Styczniowym, odruchowo wręcz dostrzegamy podobieństwo z debatą o Powstaniu Warszawskim. Podobieństwo uderzające nawet w tym, że surowy osąd zwykle padał ze strony uczestników powstania, a słowa obrony – z ust przedstawicieli pokolenia wychowanych na powstańczych grobach. Miejmy więc taką analogię w tyle głowy, przyjmując obchodzoną 150. rocznicę powstania jako pamięć o cezurze między mesjanizmem a realizmem.Mesjanizm widział Polskę jako Chrystusa Narodów, męczeństwo narodu i państwa przynieść miało zbawienie Europie. Gdybyśmy nawet odrzucili owe nadprzyrodzone treści, podstawę myślenia mesjanistycznego znajdziemy w pięknej pieśni – „Warszawiance”: „Powstań Polsko… Dziś twój tryumf albo zgon”. Ten wybór był prosty: albo zwyciężyć, uzyskując wolność, albo zginąć, bo żyć w niewoli było rzeczą niegodną Polaka. Odpowiedzią na tego typu myślenie były słowa napisane przez krakowskiego konserwatystę (uczestnika Powstania Styczniowego) Stanisława Koźmiana w książce „Rzecz o roku 1863” (Kraków 1895): „Wytworzyła się w Polsce teoria, która twierdzi, że wszystkie przedsięwzięcia bezrozumne, szalone nawet, chociaż samobójcze, potrzebne były i będą, aby odradzać ducha publicznego i że bez nich w pewnym przeciągu czasu, znikłoby nawet przywiązanie do bytu narodowego, a z nim i tenże. Jest to teoria, która stawia w innej nieco formie powyższy dylemat i która czyni polskie zadanie nierozwiązalnym. Gdyby naród polski nie mógł inaczej spełnić swojego powołania jak goniąc za swoją zgubą, to z góry rzecz byłaby przesądzona i jego przyszłością byłaby zagłada. Ale skoro nie zatracił poczucia własnej konserwacji, musi ono powstać i stwierdzić się odsunięciem dylematu bez wyjścia i uczynieniem polskiego zadania rozwiązalnym. Rozum zaś i wola od tego są, aby złym i zgubnym nawykom koniec położyć”. Mniej więcej podobny był ton wypowiedzi Romana Dmowskiego w „Myślach nowoczesnego Polaka”, gdy uważał, że tekst „Warszawianki” obraża jego zmysł moralny. Bytu Polski – zdaniem twórcy idei narodowej – ryzykować nie wolno ani jednostce, ani organizacji, ani nawet całemu pokoleniu: „Człowiek, który ryzykuje byt narodu, jest jak gracz, który siada do zielonego stołu z cudzymi pieniędzmi”.Słowa niewątpliwie słuszne, w dodatku argumentowane wydarzeniami, których katastrofalny efekt był widoczny i gorzko odczuwalny. Można i należy tu jednak usprawiedliwiać sprawców i łagodzić ton oskarżenia. Słowa poezji były tylko słowami. Nikt, decydując się na czyn wywołujący Powstanie Styczniowe czy Powstanie Warszawskie, nie stawiał w hazard bytu całego narodu. Może grzeszył nadmiernym optymizmem w ocenie szans, może nie doszacował liczby ofiar, ale nie był szaleńcem rzucającym na stos wszystkich Polaków. Życie ludzie ma w polityce wymierną wartość. Wojna była normalnym narzędziem, a to wymagało umiejętności podejmowania decyzji o poświęceniu życia walczących. Taki był ich zawód, być może więc racje miał Fryderyk Wielki, poganiając kijkiem swoich grenadierów wprost pod ostrzał armat, wrzeszcząc przy tym: „co wy s…syny, myślicie, że jesteście nieśmiertelni?!”. Wymierna wartość życia sprowadzała strategię i taktykę do ekonomicznego rachunku: wojnę wygrywał ten, kto zniszczył żywe zasoby wroga. Symboliczna dla Polaków szarża  w wąwozie Samosierry była wynikiem prostego rachunku: taniej jest poświecić życie 100 szwoleżerów zamiast 1000 piechurów (a tyle by zginęło, gdyby pozycje hiszpańskie przyszło zdobywać w klasyczny sposób). Dla Polaków Samosierra rodzić może inne pytanie: a po jaką cholerę tam zginął choć jeden nasz szwoleżer, w tej kolonialnej wojnie, w której Polska nie miała żądnego interesu? Ten pierwszy rachunek należy do zagadnienia z gatunku wojskowej taktyki, ten drugi dotyczy polityki… To politycy, nie generałowie, decydują o wartości poświęconego na wojnie życia. To jest oczywista zasada dla każdego cywilizowanego państwa. Od polityków oczekujemy więc realizmu, przezorności i roztropności. A co w sytuacji, gdy brak własnego suwerennego państwa oznacza brak możliwości wyboru polityków decydujących o losach zbiorowości? Brak suwerenności oznacza, że polską krwią może  szafować ktoś inny, przywódca obcego państwa. Dyktat Napoleona przyjęliśmy dobrowolnie; ale w tej samej napoleońskiej epoce Polacy ginęli także w szeregach wojska pruskiego, austriackiego i rosyjskiego. Zarzucając szaleństwo Piłsudskiemu, który chciał w 1914 r. rozpocząć powstanie, rzucając polską krew na szalę zwycięstwa państw centralnych – Niemiec i Austro-Wegier, pamiętajmy, że pod przymusem w szeregach zaborców w czasie I wojny światowej walczyło i ginęło za obcą im sprawę 1,5 mln Polaków. Zadać też można pytanie, czy Powstanie Styczniowe wybuchło jako reakcja na „brankę” do wojska, czy w tym wypadku decyzja ta nie ratowała narodu  przed szafowaniem polską krwią w obcej nam sprawie, w wojnach na Kaukazie czy na Bałkanach. W katastrofie, za jaką uważano Powstanie Styczniowe, zginęło 30 tys. polskich żołnierzy. W wojnie rosyjsko-tureckiej w 1878 poległo blisko 40 tys. żołnierzy rosyjskich, a ilu wśród nich było polskiej narodowości? A więc uzasadnionym jest – w przypadku braku suwerenności państwowej, gdy brak jest możliwości  uzyskania demokratycznej legitymacji – przejęcie przez jednostki lub organizacje prawa decydowania o zbiorowości, w tym także o ofierze życia ludzi walczących o dobro tej zbiorowości. W takim wypadku odpowiedzialność tych polityków jest jedynie „przed Bogiem i historią”. Nie jest to lżejszy ciężar odpowiedzialności dla ludzi uczciwych niż odpowiedzialność polityczna, karna czy cywilna  przewidziana w konstytucjach cywilizowanych państw.  Rzecz w tym, by tę odpowiedzialność przejmowały elity, kierujące się rozsądkiem, a nie romantycy nie potrafiący (lub nie chcący) rachować sił.Warto stale i na nowo odczytywać słowa krakowskiego konserwatysty: „Wewnętrznym powodem powstania spisku był zwiastujący chorobliwy stan społeczeństwa brak zaufania i uszanowania niższych dla wyższych, młodszych dla starszych, kierowanych dla kierujących; usprawiedliwiony tym może, że zachowanie się podczas tych wypadków wyższych, starszych i kierujących nie tylko umożliwiło powstanie spisku, ale co najważniejsze ułatwiło jego wzrost, wzmogło się i pozwoliło mu przystąpić do zgubnego przedsięwzięcia; że było abdykacją bez oporu i walki (…). Polityka jest rzeczą prostą, czasem tylko daleko sięgającą. Na tym właśnie polega głównie, aby umieć rozróżnić i dostrzec, kiedy i jak daleko ma sięgnąć. Wymaga zawsze umysłów niezamąconych, charakterów wielkich. W umysłach polskich podczas wypadków 1860-1863 r. powstał zamęt; europejscy mężowie stanu, którym przyszło wśród nich działać, powodowali się drobnymi względami, bo nie było między nimi wyższych charakterów. Skutek też był nad wszelki wyraz nikczemny, sromotny, sprzeczny zarówno z prostymi zasadami, jak z daleko sięgającymi celami rozumnej

„Życie po życiu – domowy recykling” to najnowszy projekt ekologiczny realizowany przez Fundację dzięki finansowemu wsparciu Fundacji CEMEX „Budujemy przyszłość”. Na organizowanych przez Fundację 7 dni warsztatach re-artu dzieci ze szkół z gminy Rędziny i z Mstowa udowodniły, że ze śmieci można uczynić pełnowartościową rzecz, która zauroczy estetyką albo zmieni zastosowanie. Efektem zajęć są kwiaty z butelek, węże z wyblakłych krawatów, mozaiki ścienne z kapsli czy stojaki z połamanych wieszaków, ale przede wszystkim większa świadomość ekologiczna uczestników projektu.  W ramach przedsięwzięcia odbył się szereg 8-godzinnych spotkań, podczas których instruktorzy re-artu uczyli dzieci, jak z „niczego” zrobić coś nowego, wartościowego i wyjątkowego. Uczestnicy naszych listopadowych warsztatów potrafili zrobić małe dzieła sztuki z takich przedmiotów, jak stare gazety, puszki, kable, rury wentylacyjne czy zniszczona garderoba. Dzięki temu przekonali się, że re-art, czyli artystyczny recykling to nie tylko sposób na zmniejszenie produkowanych przez nas śmieci, ale także twórcza zabawa i przejaw kultury alternatywnej. Pełne zaangażowanie dzieci w projekt pokazało, że recyklingiem można się zajmować także w warunkach domowych i to w sposób twórczy. –W dobie nadmiernego konsumpcjonizmu warto się zastanowić, czy przedmioty, które zagracają nasze mieszkania, nadają się wyłącznie do śmieci. Nasze warsztaty re-artu, owocem których jest zbiór instalacji artystycznych, dobitnie pokazują mieszkańcom podczęstochowskich gmin, że twórcze wykorzystanie śmieci to także skuteczna metoda edukacji ekologicznej, którą można stosować także w domu – opowiada jeden z animatorów projektu.   Zwieńczeniem projektu będzie wernisaż instalacji artystycznych re-artu, który odbędzie się 2 lutego.

Ostatnie tygodnie na Wyspach Brytyjskich są wybitnie zimne. Gdzie nie spojrzeć, wieje chłodem i nie chodzi tu tylko o temperaturę na zewnątrz, ale i o wszystko, co dzieje się na przełomie poprzedniego i obecnego roku. Najpierw upadła wielka sieć sklepów Comet (artykuły elektryczne i elektroniczne), niewiele ponad tydzień temu ten sam los spotkał sprzedające aparaty fotograficzne i kamery sklepy Jessop, a od paru dni o niczym innym się nie mówi, tylko o wielce prawdopodobnym upadku ostatniego wielkiego sprzedawcy muzyki i filmów, sieci HMV. W wymiarze międzynarodowym też nie lepiej, już za parę dni premier rządu Jej Królewskiej Mości David Cameron wybiera się do Brukseli, gdzie zamierza wznieść noworoczny toast wyjątkowo porządnie zmrożonym szampanem, dając niedwuznacznie do zrozumienia, że Wielka Brytania nie zamierza biernie akceptować różnych pomysłów Unii Europejskiej, a mówiąc wprost – nie pozwoli wtrącać się Brukseli w wewnętrzne sprawy Londynu i okolic. Wyspiarze mają swoje własne prawo, własne regulacje i nie zamierzają niczego zmieniać w tej kwestii. Chodzi o sprawy poważne, jak budżet na przykład, ale nikt przytomny nie ma przecież wątpliwości, że ustawodawcy unijni mogą wpaść także na jakiś inny zupełnie idiotyczny pomysł regulacji prawnej, co już się przecież zdarzało. Mogliby, dajmy na to, próbować uporządkować sprawy związane ze śniegiem, bo że jest niesforny, to nie ulega wątpliwości. Wyspiarze mają jednak i tę sprawę załatwioną, bo – jak wspomniałem – mają na wszystko różne przepisy, paragrafy, ustawy czy zarządzenia. Także odnośnie śniegu.To nie żart. Jak wiadomo śnieg nie jest zjawiskiem powszechnym, poza Szkocją oczywiście, na Wyspach Brytyjskich. Czasami jednak trochę posypie i wtedy jest totalna katastrofa. Parę centymetrów śniegu, które w Polsce byłyby prawie niezauważalne, tutaj, na Wyspach, powodują niewyobrażalne komplikacje. Do tego stopnia, że absencja w pracy z powodu opadów śniegu jest najzupełniej zrozumiała. A jeśli tego śniegu spadłoby 7 cali (tak mówi odpowiedni przepis), wtedy, na mocy prawa, nikt nie pracuje, no bo jak miałby się do tej pracy dostać w tak nieludzkich warunkach? Na razie posypało trochę w miniony poniedziałek, ale po godzinie nie było już śladu po śniegu. Następne opady w okolicach Londynu zapowiadane są na piątek i sobotę, czyli najgorsze możliwe dni, bo przecież to weekend, a więc i tak mało kto pracuje. Nie wiadomo, jak będzie w kolejny poniedziałek, 21 stycznia, a to akurat niezmiernie ważne. To bowiem trzeci poniedziałek stycznia, czyli – jak twierdzi psychologia – najgorszy dzień w roku. Od świąt minęło już wystarczająco dużo czasu, by uświadomić sobie, że wydaliśmy więcej niż mogliśmy i konto w banku niebezpiecznie wychudło, do kolejnej wypłaty ciągle daleko; dociera do nas, że jakieś noworoczne postanowienia i tak nie mają szans powodzenia. No i ten poniedziałek, którego nikt przecież nie lubi. To wszystko, twierdzą psychologowie, wyjątkowo negatywnie wpływa na nasze samopoczucie w tym właśnie dniu, a niestety swoje trzy grosze dokładają statystyki, wedle których liczba samobójstw w trzeci poniedziałek stycznia jest znacznie większa niż w jakikolwiek inny dzień w roku. Wieje chłodem.

Na naszych oburzonych oczach pewien były Gal zmienił się w rubasznego Rosjanina: Żerarda Runijewicza Diepierdiewa. Był w tym swoisty nonkomformizm na tle zwyczaju migracji ekonomicznej ze wschodu na zachód. Pies jednak z nim i takim nonkomformizmem. Tysiące niuraszków (od New Ruski – zwyczajowa nazwa dorobkiewiczów moskiewsko-petersburskich) wybierało zakup włości na francuskiej Riwierze, przenosząc do krajów UE swoje konta walutowe i obowiązki podatkowe. Na tej wymianie handlowej jednego aktora za 100 skorumpowanych urzędników budżet Francji raczej nie traci. Nie przeceniajmy także strat prestiżowych. Szwecja nie straciła uznania jako kraj pomimo przykrego faktu, że wszyscy bogatsi od tenisisty Borga przez piosenkarzy z Abby po właściciela IKEA wybierali inny kraj do płacenia podatków. Dla mnie pan Diepierdiew zawsze pozostanie w pamięci jako wielki odtwórca roli Dantona w filmie Andrzeja Wajdy. Niezapomniana kreacja, gdy ze zmęczoną twarzą i ochrypłym głosem oskarżał rewolucję. Ale zawsze, bez względu na podziw dla wielkiej sztuki, rozdzielać trzeba  aktora od roli. Diepierdiew nie był, nie jest i nie będzie Dantonem; on jedynie tę rolę grał. To tylko nasze lenistwo umysłowe połączone z obawą przed niezrozumiałym światem sprawia, że po omacku kreujemy autorytety, wierząc, że ktoś dobry w jednej roli jest dobry we wszystkim. Dlatego jako poważny głos w debacie społecznej traktujemy sprzeciw pani Dody wobec GMO. Nie umniejszając piosenkarce obdarzonej wysokim ilorazem inteligencji, nie da się jej wiedzy w dziedzinie genetyki postawić na jednym poziomie z profesorem Piotrem Węgleńskim. Ten piękny obyczaj uznający, że jak jest się znanym, to się zna na wszystkim, pcha nas drogą medialną w krainę absurdu. Nawet w wyborach Miss Czegośtam nie wystarczy, by panna piękna była; musi jeszcze bełkotnąć parę słów o nieszczęściach klimatycznych czy prawach kobiet. Tylko mądry nie da się wpuszczać: Adam Małysz, Justyna Kowalczyk, Tomasz Majewski nie dali się  zmusić do wygadywania, co sądzą o Darfurze, zagrożeniu białych misiów czy islamizacji Europy. Konsekwentnie mówią tylko o tym, na czym się rzeczywiście znają. To uautorytetowanie znanych działa czasem jak pałka. Owsiaka, gdy rzucił ideę zbierania na pomoc staruszkom, wzięto na spytki, czy jest za eutanazją. Z całym szacunkiem, ale wspierając Orkiestrę nie wybieramy pana Owsiaka, by stanowił prawo, więc jego poglądy w tej sprawie nie przenoszą się na obowiązujące w całym państwie rozwiązania. Bez względu więc na to, co prywatnie myśli na ten czy na inny temat, uzyskanie dzięki jego sile promocyjno-organizacyjnej wymiernej pomocy w opiece nad osobami starszymi, jest wielkim darem dla całej społecznej wspólnoty. Podobnie jak nie interesuje mnie, jakie poglądy wyznaje strażak ratujący dziecko z płomieni – i tak go uważam za bohatera. W Kościele uczą (o czym wierni zapominają po wyjściu ze świątyni): potępiaj grzechy nie człowieka. Podobnie możemy głosić: chwalmy czyny, bo człowiek z natury pozostanie istotą niedoskonałą. Pan Diepierdiew nigdy nie był i nie będzie autorytetem w zakresie praw człowieka.  Ale zawszy w moich oczach pozostanie wielkim aktorem w sposób niedościgły kreującym Dantona. Z taka samą radością oglądać będę film Wajdy, nawet jeśli mój uwielbiany aktor zmieni się z rubasznego Rosjanina w skorumpowanego Chińczyka Dieu-Par- Dieu.