Po śmieciach ich poznacie

Pod osiedlowy śmietnik podjeżdża samochód o rejestracji świadczącej, że jego właściciel nie jest mieszkańcem miasta, a sąsiedniej gminy. Z pojazdu wysiada mężczyzna, otwiera bagażnik, wyjmuje wielkie wory ze śmieciami i wrzuca je do kontenerów przed blokiem, po czym spokojnie odjeżdża. Zdawało się, że częstochowianie z blokowisk takie obrazki znają z „zamierzchłych” czasów, czyli sprzed wejścia w życie ustawy śmieciowej (1. lipca 2013 roku). Nowe przepisy miały uciąć proceder „porzucania” śmieci. Nic z tego. Co jest powodem, że osoba spoza Częstochowy wiezie śmieci do miasta, by je wyrzucić? 

Odbiór śmieci to ostatnio drażliwy temat, zwłaszcza że władze miasta Częstochowy (przy aktywnym udziale większości radnych) zafundowały nam poważną podwyżkę.
Oczywiście jako kontrargument wobec racji przeciwników wzrostu cen, ekipa prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka (SLD) używa słowa klucz – opłacalność, a w tym przypadku, raczej jej brak. Innymi słowy, koszty odbioru, transportu, składowania etc. odpadów, są podobno wyższe niż wpływy od mieszkańców. 
Sprawdźmy więc, ilu z nas wywiązało się z obowiązku złożenia deklaracji, czy podaliśmy w nich prawdę i na ile magistrat to kontrolował, jakie konsekwencje grożą za niezłożenie deklaracji, dlaczego wciąż „kwitną” dzikie wysypiska śmieci?

Na nasze pytania odpowiedziały: Biuro Gospodarowania Odpadami Częstochowskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego oraz Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Miasta Częstochowy.

– Ilu mieszkańców liczy gmina Częstochowa?
„Liczba osób zameldowanych wg GUS na dzień 01.01.2016 r. wynosiła 228.179.
Dane z ewidencji ludności są rozbieżne z danymi urzędu statystycznego (z reguły rejestrują mniejszą liczbę mieszkańców), gdyż m.in. nie obejmują osób przebywających stale lub czasowo w mieście, które nie zgłosiły tego faktu poprzez zameldowanie (dane z ewidencji ludności z początku 2016 roku określały liczbę zameldowanej ludności miasta na 224.710 mieszkańców).”

– Ile deklaracji zostało złożonych przez mieszkańców Częstochowy, dotyczących wywozu śmieci, od momentu wejścia w życia ustawy (01.07.2013) do dnia dzisiejszego?
„Informujemy, iż do Częstochowskiego Przedsiębiorstwa Komunalnego Sp. z o. o, które zajmuje się obsługą systemu gospodarki odpadami złożono ponad 100.000 deklaracji.”

– Ilu mieszkańców objętych jest na podstawie deklaracji wywozem śmieci?
„Z terenu nieruchomości zamieszkanych na dzień 01.01.2016 r. objętych system gospodarowania odpadami było 199.829 osób.”

– Ilu właścicieli nieruchomości nie złożyło deklaracji w ogóle?
„Zgodnie z zasadami określonymi w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w
gminie systemem objęte zostały wszystkie nieruchomości zamieszkane i niezamieszkane z terenu Gminy Miasto Częstochowa, na których wytwarzane są odpady komunalne. Trzeba pamiętać, że nie każdy właściciel nieruchomości zobowiązany jest do złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami. Taki obowiązek powstaje w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.”

– W jaki sposób kontrolowana jest zgodność informacji zawartych w deklaracji z faktycznym stanem liczby mieszkańców w danej nieruchomości?
(Prosimy o podanie wyników wszystkich kontroli)
„I. Weryfikacja faktyczna
– Badanie istniejących przesypów odpadów;
– Interwencje od mieszkańców;
– Obserwacje własne;
– Porównywanie składanych korekt z pierwotnie złożonymi deklaracjami.
II. Weryfikacja administracyjna – następny etap
– Weryfikacja z bazą meldunkową nieruchomości zamieszkanych, co do których
istnieją wątpliwości dotyczące ilości zamieszkujących osób;
– Kontrole administracyjne prowadzona przez inspektorów kontroli Działu
Gospodarowania Odpadami;
– Rozprawy administracyjne;
– Wezwania do składania wyjaśnień, kierowane bezpośrednio do właścicieli
nieruchomości;
– Wyjaśnienia w trakcie składania deklaracji zmniejszającej ilość mieszkańców.
III. Określenie liczby osób – zakończenie postępowania
– Decyzje administracyjne;
– Zawiadomienia o korekcie deklaracji z urzędu;
– Potwierdzenie prawidłowości danych zawartych w złożonej deklaracji.”

– Czy wiadomo co osoby, które nie złożyły deklaracji bądź przekłamały dane w niej zawarte – robią ze swoimi śmieciami?
„Wszystkie odpady komunalne wytwarzane na terenie Gminy Miasto Częstochowa
zostały objęte systemem gospodarowania odpadami i są odbierane przez wykonawcę
usługi firmę SUEZ Południe Sp z o. o. – zgodnie z harmonogramem. Brak
udostępnienia odpadów w terminie odbioru nie zwalnia z obowiązku zapłaty za
system gospodarowania odpadami. Służby miejskie kontrolują przestrzeganie
przepisów prawa miejscowego i wszystkie nieprawidłowości przekazują do CzPK sp.
z o.o., które wszczyna postępowanie wyjaśniające.”

– Jakie konsekwencje ponosi właściciel nieruchomości, który deklaracji nie złożył lub zaniżył liczbę mieszkańców?
„W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami
komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji
Zarząd CzPK Sp z o. o. określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku – uzasadnione
szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują
mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach
o podobnym charakterze. W przypadku potwierdzenia braku deklaracji, a wytwarzania odpadów komunalnych właściciel nieruchomości ponosi opłaty za cały okres, w którym wytwarzał odpady komunalne.”

– Mimo wejścia w życie ustawy, nadal dochodzi do sytuacji, w których osoby nie mieszkające na terenach osiedli domów wielorodzinnych podrzucają swoje śmieci do kontenerów osiedlowych (przy budynkach wielorodzinnych). 
Prosimy o próbę wyjaśnienia tego zjawiska.
„Wszystkie odpady wytwarzane na terenie gminy zostały objęte systemem
gospodarowania odpadami, zarówno nieruchomości zamieszkane i niezamieszkane:
limity dotyczą jedynie odpadów remontowo-budowlanych (maks.5 m3 dla lokalu) 
i wielkogabarytowych – 1 raz w roku dla danego lokalu po wcześniejszym zgłoszeniu
przez właściciela nieruchomości do CzPK lub firmy odbierającej odpady. Brak jest limitów, zatem nie ma żadnej podstawy do podrzucania odpadów w inne miejsca, bo można się ich pozbyć legalnie i bez kłopotu.
Jeżeli dochodzi do takich sytuacji, to jedynym sposobem uporządkowania powyższego jest zgłaszanie tego faktu przez świadków zdarzeń (np. do CzPK, Straży Miejskiej lub Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Miasta) ze wskazaniem np. nr rejestracyjnego pojazdu lub innych danych umożliwiających identyfikację „podrzucającego”.”

– Czy i gdzie na terenie Częstochowy dochodzi do tworzenia dzikich wysypisk śmieci?
„W ramach „likwidacji tzw. dzikich wysypisk” z „Urzędu” sprzątane są tereny zaśmiecone (inne niż tereny „zielone”, które są objęte stałym utrzymaniem czystości) stanowiące własność gminy lub skarbu państwa. 
W poszczególnych latach posprzątano:
2013 – 38 miejsca – zebrano 19,6 Mg odpadów [19,6 ton]
2014 – 26 miejsca – zebrano 21,7 Mg odpadów [21,7 ton] 
2015 – 49 miejsca – zebrano 33,4 Mg odpadów [33,4 ton]
2016 – 42 miejsca – zebrano 107,58 Mg odpadów (w tym gruz 60,2 Mg) [107,58 ton odpadów, w tym 60,2 ton gruzu].
Na pozostałych zaśmieconych terenach obowiązek ich porządkowania należy do właścicieli nieruchomości – egzekwuje Straż Miejska lub Wydział Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa.
Do tworzenia się dzikich wysypisk dochodzi najczęściej: na działkach o nieuregulowanym stanie prawnym, w okolicach pustostanów, na obrzeżach miasta.”

Zdaniem CzPK nikt nie ma powodów „podrzucać” śmieci do otwartych osiedlowych śmietników. W teorii tak, ale praktyka jest inna. W kolejnym numerze „7 dni” opublikujemy odpowiedzi władz gmin sąsiadujących z Częstochową. Być może one wyjaśnią, dlaczego ktoś wiezie śmieci do miasta, skoro może je wyrzucić u siebie.