Kompostowanie to nie tylko sposób na ograniczenie ilości odpadów, ale też realna korzyść dla ogrodu, portfela i środowiska. Przeciętny Polak może w ciągu roku wyprodukować nawet 100 kg bioodpadów. Większość z nich, jak np. obierki, fusy, liście, może zostać przekształcona w wartościowy kompost, zamiast trafiać na wysypisko odpadów.
Według najnowszego raportu Instytutu Ochrony Środowiska – PIB, w 2024 roku w Polsce zebrano selektywnie ponad 2,8 mln ton bioodpadów komunalnych, z czego ponad 60% zostało poddane recyklingowi u źródła, m.in. poprzez kompostowanie w gospodarstwach domowych. To pokazuje, że coraz więcej osób dostrzega potencjał w resztkach kuchennych i ogrodowych.
Dlaczego warto kompostować?
Bo to naturalny sposób na ograniczenie ilości odpadów; oszczędność pieniędzy – mniej worków na śmieci, mniej nawozów do kupienia; lepsza jakość gleby – kompost to doskonały nawóz; realny wkład w ochronę klimatu – mniej metanu ze składowisk.
Jaki kompostownik wybrać?
To zależy od rodzaju odpadów, które powstają w Twoim domu. Kompostowniki można rozróżnić ze względu na materiał wykonania, sposób działania, na miejsce czy skalę użytkowania.
Przykłady kompostowników ogrodowych:
* Kompostownik otwarty – z wyglądu przypomina skrzynię, wykonany jest np. z drewnianych ram;
* Kompostownik zamknięty (silosowy) – plastikowy lub drewniany pojemnik z wentylacją, który przyspiesza proces kompostowania i ogranicza zapachy;
* Kompostownik obrotowy – urządzenie złożone z zamkniętego, obrotowego bębna, który wypełnia się materiałami kompostowanymi. Dzięki obrotom zgromadzony w nim materiał ulega napowietrzeniu, co ma przyspieszyć kompostowanie;
* Kompostownik z podziałem na komory (modułowy) – składa się z kilku przylegających do siebie pojemników lub komór. Jego konstrukcja pozwala na jednoczesne prowadzenie różnych etapów kompostowania, takich jak: zbieranie, rozkład, dojrzewanie. Bardziej zorganizowany i efektywny system.
Rodzaje kompostowników balkonowych/domowych:
* Kompostowniki kuchenne – pojemniki przeznaczone głównie do przetwarzania resztek organicznych z kuchni, takich jak obierki warzyw i owoców. Kompostowniki tego typu są kompaktowe i szczelne, dzięki czemu można ich używać w mieszkaniach, bez obawy o nieprzyjemne zapachy.
* Wermikompostownik (z dżdżownicami) – niewielki pojemnik przeznaczony do przetwarzania bioodpadów z pomocą specjalnych gatunków dżdżownic, najczęściej kalifornijskich. Proces kompostowania odbywa się szybko i jest niemal bezwonny, a uzyskany kompost (tzw. Wermikompost) jest bardzo wartościowy pod względem odżywczym. Wermikompostowniki sprawdzają się zarówno w mieszkaniach, jak i na balkonach.
Zanim wybierzesz kompostownik, przyjrzyj się odpadom, które najczęściej wytwarzasz. Od ich rodzaju uzależnij metodę kompostowania. Dzięki temu będzie ona nie tylko skuteczniejsza, ale też bardziej wygodna i dostosowana do Twoich potrzeb.
Co można kompostować…,
Obierki warzyw i owoców; fusy z kawy i herbaty; zwiędłe kwiaty; liście; trawa; drobne gałęzie;
skorupki jaj; kartony po jajkach; ręczniki papierowe (czyste), wykonane z czystej celulozy i pozbawione dodatkowych substancji chemicznych.
…a czego nie wolno?
Nie wyrzucamy na kompost mięsa; nabiału, tłuszczy; odchodów zwierząt domowych; popiołu z węgla; plastiku; szkła; metalu.
Uwaga na rośliny inwazyjne gatunków obcego pochodzenia. Ze względu na znaczące zagrożenie ich rozprzestrzenienia się, nie rekomenduje się kompostowania biomasy tych roślin.
Kompostownik, a ulga w opłacie za wywóz odpadów
Posiadanie kompostownika i kompostowanie w nim odpadów uprawnia do zniżki w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi (w określonych przypadkach). Warto sprawdzić lokalne przepisy w tym zakresie.
red.
