13 grudnia Jarosław Kapsa, jeden z najbardziej znanych i utytułowanych działaczy podziemnych organizacji w czasach PRL-u (także felietonista Tygodnika 7 dni, co poczytujemy sobie za zaszczyt) – wystosował list otwarty do Barbary Nowackiej, Minister Edukacji Narodowej.
„Szanowna Pani Minister
Nieprzypadkowo piszemy ten list 13 grudnia.
W tym dniu, my – byli opozycjoniści – wspominamy wprowadzenie stanu wojennego i dzielimy się z młodszym pokoleniem swoim doświadczeniem tamtego trudnego czasu.
W tym samym dniu Pani Minister obchodzi rocznicę sprawowania urzędu, dzieląc się z nami informacjami o swych dokonaniach.
Tu pojawia się istotna rozbieżność ich oceny.
Wspominając stan wojenny, a także zarówno wcześniejszy stan nadziei, okres legalnej aktywności „Solidarności”, jak i późniejsze trwanie w „podziemiu”, akcentujemy, że rewolucja „solidarnościowa” miała przede wszystkim charakter godnościowy, dotyczyła kwestii etycznych. Pani Minister szczycąc się sukcesami ostatniego roku, uznała za takowy marginalizację nauczania etyki w programach szkolnych. Etyka zawsze traktowana była w szkole jako „produkt zastępczy” wobec religii, co sprawia, że stała się przedmiotem ogólnego niezainteresowania.
W sprawach nauczania religii nie zabieramy głosu, ale zupełnie inną sprawą jest nauczanie etyki.
Chcemy, by etyka stała się pełnoprawną częścią w programach nauczania obowiązujących w polskich szkołach.
Szkoła przekazuje wiedzę o różnym stopniu jej stosowania w życiu prywatnym i zawodowym absolwentów. Niewątpliwie potrzebne jest odchudzenie programów, choćby po to, by zasób przekazywanej wiedzy zmieścił się w uczniowskich umysłach. Dyskutując nad tym, co konieczne, a co zbędne, warto zwrócić uwagę na istniejące zaniedbanie, a mianowicie braku nauki etyki. Człowiek w swoim życiu prawie każdego dnia staje przed wyborem mającym charakter etyczny. Bardzo często ludzie realizując prawo do wolności, nie uświadamiają sobie łączących się z tym skutków i odpowiedzialności. Nie są w stanie rozpoznać granicy między swoją wolnością, a wolnością i godnością innych.
Bez nauczania etyki szkoły nie realizują w sposób odpowiedzialny obowiązku wychowawczego. Nie można liczyć, że ten brak spełni wychowanie w domu choćby najbardziej troskliwych rodziców. Dyskutując o problemach młodego pokolenia wskazujemy różne zagrożenia, rosnącą agresję, rozmaite patologie, uzależnienia, w tym także od zdeformowanej idei „mediów społecznościowych” nie dając jednocześnie żadnego „narzędzia” do rozwiązywania tych problemów.
Dlatego z niepokojem dostrzegamy marginalizację wychowania etycznego w szkołach. Domagamy się poważnej refleksji i odpowiedzialnych zmian w programach nauczania, i wprowadzenia etyki jako fundamentu szkolnego wychowania.
Jarosław Kapsa / Częstochowa, internowany 13.12.1981, redaktor „podziemnego” pisma regionalnego „Dyskurs”, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
pod listem podpisują się:
Marek Krukowski / Wrocław, NZS, relegowany z uczelni, skazany za odmowę służby wojskowej, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Jacek Gruca / Warszawa, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Jarema Dubiel / Warszawa, współpracownik KOR i SKS, drukarz „podziemnej” prasy, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Dariusz Zalewski / Warszawa, drukarz prasy „podziemnej”, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Małgorzata Tarasiewicz / Sopot, uczestniczka Ruchu Wolność i Pokój
Przemysław Migała / Kraków, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Krzysztof Smolnicki / Fundacja Ekorozwoju
Agata Saraczyńska / uczestniczka Ruchu Wolność i Pokój
Zdzisław Kulawik / Częstochowa, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Juliusz Braun / Kielce
Iwona Siekierzyńska
Agnieszka Dojlido-Śmiech / Gdańsk, uczestniczka Ruchu Wolność i Pokój
Agnieszka Danielewicz
Anna Gubernat
Radosław Gawlik / uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Andrzej Zembik / Częstochowa
Marek Adamkiewicz / Szczecin, NZS, SKS, skazany za odmowę służby wojskowej, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Mirosław Witkowski / Szczecin, KSS KOR, „Solidarność”, uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Barbara Major / Częstochowa
Grzegorz Francuz / Opole NZS, Wrocław uczestnik Ruchu Wolność i Pokój
Jerzy Piwowarski / Częstochowa”.
red.
2 komentarzy
Rosła sobie w lesie sosna,
Całkiem prosta i radosna,
Słuszna wzrostem i postawą,
Porośnięta wokół trawą.
Kępa zła ją omamiła,
Naciskała i mówiła:
“Ważne to co My robimy,
Że polaną się dzielimy”.
Skorupka w trawie leżąca,
Pracy więcej wciąż łaknąca,
Rzekła: “Moja też polana”,
Choć do lasu już wysłana.
Dobosz obok przechodzący,
Z innych mocno sobie drwiący,
Zagrał bębnem i na huki,
Chce wypełnić wszystkie luki.
Biedna nasza ta polana,
Co przez swoich oblegana,
Tu dla interesu swego,
Zatrudniają znajomego.
Czy szczęśliwa jest polana?,
Odpowiednio zarządzana?,
Czy na rozwój nastawiona?,
Czy ta zmiana się dokona?.
Te pytania dziś zadają,
Ci co o polanę dbają,
A sosna wraz ze sitwą swą,
Nie łączyć, tylko dzielić chcą.
Czytam ” W sprawach nauczania religii nie zabieramy głosu, ale zupełnie inną sprawą jest nauczanie etyki”.
A dlaczego nie?… skoro o programach nauczania w polskich szkołach formułuje się ważny postulat:
“Dlatego z niepokojem dostrzegamy marginalizację wychowania etycznego w szkołach. Domagamy się poważnej refleksji i odpowiedzialnych zmian w programach nauczania, i wprowadzenia etyki jako fundamentu szkolnego wychowania”.
Przy wszystkich “kryzysach” etyki tradycyjnej warto nowe nauczanie etyki w szkole rozpocząć od takiej znanej od 1927 roku Dezyderarty Maxa Ehrmanna:
“DEZYDERATA
Przechodź spokojnie przez hałas i pośpiech, i pamiętaj, jaki spokój można znaleźć w ciszy.
O ile to możliwe, bez wyrzekania się siebie bądź na dobrej stopie ze wszystkimi.
Wypowiadaj swoją prawdę jasno i spokojnie, wysłuchaj innych, nawet tępych i nieświadomych, oni też mają swoja opowieść.
Unikaj głośnych i napastliwych – są udręką ducha.
Porównując się z innymi możesz stać się próżny i zgorzkniały, bowiem zawsze znajdziesz lepszych i gorszych od siebie.
Niech twoje osiągnięcia zarówno jak plany będą dla Ciebie źródłem radości.
Wykonaj swą pracę z sercem – jakakolwiek byłaby skromna, ją jedynie posiadasz w zmiennych kolejach losu.
Bądź ostrożny w interesach, na świecie bowiem pełno oszustwa.
Niech Ci to jednak nie zasłoni prawdziwej cnoty; wielu ludzi dąży do wzniosłych ideałów i wszędzie życie pełne jest heroizmu.
Bądź sobą, zwłaszcza nie udawaj uczucia.
Ani też nie podchodź cynicznie do miłości, albowiem wobec oschłości i rozczarowań ona jest wieczna jak trawa.
Przyjmij spokojnie co Ci lata doradzają z wdziękiem wyrzekając się spraw młodości.
Rozwijaj siłę ducha, aby mogła cię osłonić w nagłym nieszczęściu.
Lecz nie dręcz się tworami wyobraźni. Wiele obaw rodzi się ze znużenia i samotności.
Obok zdrowej dyscypliny bądź dla siebie łagodny.
Jesteś dzieckiem wszechświata nie mniej niż drzewa i gwiazdy, masz prawo być tutaj.
I czy to jest dla ciebie jasne, czy nie – wszechświat bez wątpienia jest na dobrej drodze.
Tak więc żyj w zgodzie z Bogiem, czymkolwiek On ci się wydaje, czymkolwiek się trudzisz i jakiekolwiek są twoje pragnienia, w zgiełkliwym pomieszaniu życia zachowaj spokój ze swą duszą.
Przy całej swej złudności, znoju i rozwianych marzeniach jest to piękny świat.
Bądź pogodny. Dąż do szczęścia”.
(Max Ehrmann}