O tym, jak istotne na środowisko naturalne ma zanieczyszczenie gleby – nikogo przekonywać nie trzeba. Nie wszyscy mieszkańcy regionu częstochowskiego znają źródło owych zanieczyszczeń, a co więcej nie mają świadomości, że sami nierzadko przyczyniają się do degradacji środowiska naturalnego. By w ogóle mówić o zanieczyszczeniach gleb trzeba negatywne zjawisko zidentyfikować.
To co niepożądane przedostaje się do gleb i gruntów wraz ze ściekami, pyłami oraz stałymi i ciekłymi odpadami, i najczęściej wytwarzane jest przez przemysł. Zawierają one najczęściej metale ciężkie oraz sole. Tak jest w przypadku przemysłu wydobywczego, ale także innych zakładów przemysłowych (np. huty, cementownie, elektrownie, ośrodki przemysłu chemicznego) emitują do atmosfery szkodliwe gazy i pyły, które następnie, na skutek depozycji z powietrza (opadanie na ziemię niebezpiecznych związków) zanieczyszczają gleby.
To, że w znacznej mierze do degradacji gleby przyczynia się działalność przemysłowa nie oznacza, iż nawet przeciętny mieszkaniec regionu częstochowskiego nie ma na nią wpływu. W wyniku niewłaściwej działalności rolniczej do gleb i gruntów przedostają się zanieczyszczenia pochodzące z użytych w nadmiarze nawozów mineralnych i organicznych. Szczególnie niebezpieczne związki pochodzące z tej gałęzi gospodarki to pestycydy i inne środki ochrony roślin. Bardzo szkodliwe działanie dla środowiska mają wszelkie zanieczyszczenia nawozów sztucznych. Przykładem może tu być kadm, występujący w nawozach fosforowych. Nawet jeśli mieszkaniec regionu częstochowskiego nie uprawia roli, ma swój niechlubny wkład – być może nie w pełni świadomy – w degradację środowiska. Najbardziej zanieczyszczone gleby występują w pobliżu dróg i autostrad. Zawierają zwiększone ilości niebezpiecznych związków ołowiu i tlenków azotu. Dodatkowo na skutek posypywania powierzchni dróg solami, gleby i grunty w pobliżu szlaków komunikacyjnych są silnie zasolone. Kolejnym czynnikiem mającym wpływ na środowisko naturalne przedostające się do gleb wraz ze ściekami komunalnymi szkodliwe zanieczyszczenia. Zawierają one m.in. detergenty oraz drobnoustroje chorobotwórcze.
Skutkiem owych często nieprzemyślanych działań człowieka jest to, że szkodliwe substancje zmieniają w znaczny sposób odczyn gleb. Zwiększone zakwaszenie lub alkalizacja gleb negatywnie wpływa na stan mikrofauny i mikroflory glebowej. Na skutek tego zmniejsza się szybkość rozkładu organicznych szczątek roślinnych i zwierzęcych i tworzenia humusu. Gleby o zmienionym odczynie stają się mniej urodzajne, co ujawnia się w zmniejszonej ilości i jakości plonów. Rośliny pochodzące z zanieczyszczonych terenów zawierają toksyczne substancje. Po spożyciu mogą więc powodować u ludzi zatrucia pokarmowe.
Głównym strażnikiem środowiska naturalnego na terenie województwa śląskiego i również regionu częstochowskiego jest Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. To właśnie Fundusz nie dopuszcza – poprzez swoje działania – do całkowitego zniszczenia gleb i przeciwdziała pogarszaniu ich stanu. Gleby zdewastowane na skutek działalności człowieka należy rekultywować – przywrócić im dawną funkcję biologiczną oraz wartość użytkową, i poprzez wsparcie finansowe przedsięwzięć proekologicznych robi to WFOŚiGW w Katowicach,
Fundusz a ochrona powierzchni ziemi
W 2011 roku WFOŚiGW w Katowicach zawarł umowy z zakresu gospodarki odpadami i ochrony powierzchni ziemi, w tym między innymi na realizację wielu przedsięwzięć na terenie całego województwa śląskiego:
· budowy kompleksowego systemu gospodarki odpadami dla miasta Bielska-Białej i gmin powiatu bielskiego (budowa kompostowni o wydajności 15.000 Mg/a, sortowni o wydajności 70.000 Mg/a oraz rekultywacja starego składowiska odpadów o pow. 10 ha),
· rewitalizacji przyrodniczo-krajobrazowej otoczenia wieży wyciągowej szybu Prezydent w Chorzowie o powierzchni 3,65 ha.
Szczególnie ważna dla regionu częstochowskiego jest budowa sektorów I i II etapu II kwatery składowej nr II o pojemności 738.240 m3 na składowisku odpadów komunalnych i innych niż niebezpieczne w Sobuczynie, czyli na największym w subregionie północnym wysypisku śmieci, będącym spółką miasta Częstochowy (Częstochowskie Przedsiębiorstwo Komunalne).
Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach podejmuje się także wielu innych działań, jak: wapnowania min. 8.900 ha gleb kwaśnych i bardzo kwaśnych na terenie województwa śląskiego; demontażu, transportu i unieszkodliwienia ok. 2.089 Mg odpadów zawierających azbest m.in. w gminach: Godów (ok. 55 Mg), Pilica (ok. 110 Mg),
Węgierska Górka (91 Mg). Część z tych przedsięwzięć również dotyczyła regionu częstochowskiego: Myszków (ok. 119 Mg), Żarki (ok. 237 Mg).
Wszystkie projekty realizowane przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach opierają się na priorytetowych programach z dziedziny ochrony ziemi:
· gospodarowanie odpadami innymi niż komunalne oraz komunalnymi,
· rekultywacja terenów zdegradowanych i likwidacja źródeł szczególnie negatywnego
oddziaływania na środowisko,
· modernizacja istniejących składowiska odpadów komunalnych.
Ekojunior
*Rzucona w lesie butelka plastikowa rozłoży się w ziemi po 500 latach, guma do żucia po 5 latach, a niedopałki papierosów po 2 latach. Wyliczono, że wyrzucane w ciągu roku plastikowe butelki, ustawione jedna na drugiej utworzyły by wieżę o wysokości 28 mln km, co stanowi 73-krotną odległość Ziemi od Księżyca.
*Aż 1/3 gleb na świecie jest zagrożona zniszczeniem poprzez działalność człowieka, takich jak:stosowanie chemikaliów, czy przemysł.
*Trujące metale, które dostają się do gleby, niszcząc pożyteczne bakterie, co również ma duży wpływ na smak owoców i warzyw spożywanych przez nas na co dzień.
“Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”
