1 lipca br. zmieniły się przepisy tzw. ustawy pomocowej (Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa). Przedłużona zostanie legalność pobytu w Polsce obywateli Ukrainy. Nowe regulacje obejmą również narzędzia wsparcia osób objętych ochroną czasową. Zmiany są efektem konsultacji z organizacjami pozarządowymi, samorządowcami oraz instytucjami państwowymi.
Jak czytamy w komunikacie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, „przepisy obowiązujące od 1 lipca br. przedłużają legalność pobytu obywateli Ukrainy w Polsce do 30 września 2025 roku. Uchodźcy wojenni nadal będą mogli liczyć na wsparcie w zakresie zakwaterowania, lecz będzie ono w kilku kwestiach inne niż oferowane do tej pory. Wynika to z konieczności dostosowania legislacji do wyzwań, z jakimi mamy obecnie do czynienia, a które są inne niż te z 2022 czy nawet 2023 roku. Przykładowo, zakwaterowanie uchodźców wojennych będzie możliwe tylko w obiektach zbiorowego zakwaterowania prowadzonych na polecenie wojewodów.”
Koniec świadczenia
Z dniem 1 lipca br. skończył się okres, za który wypłacane będzie świadczenie pieniężne za zakwaterowanie i wyżywienie obywatela Ukrainy w lokalach prywatnych. Świadczenie to miało charakter nadzwyczajny i z czasem utraciło swoje pierwotne znaczenie. Do końca lipca można składać wnioski o rekompensatę poniesionych do 30 czerwca br. kosztów zakwaterowania i wyżywienia uchodźców. Wnioski złożone w tym okresie będą rozpatrywane na dotychczasowych warunkach.
„W ostatnich miesiącach maleje liczba wnioskodawców o to świadczenie, a pula wolnych miejsc w obiektach zbiorowego zakwaterowania rośnie. Stąd decyzja o zakończeniu tej formy pomocy” – czytamy w komunikacie MSWiA.
Po pomoc do wojewody
Obywatele Ukrainy, którzy nadal będą wymagali wsparcia mogą się zgłaszać do właściwego miejscowo wojewody, który udzieli im tego wsparcia. Wskaże im wolne miejsce w obiekcie zbiorowego zakwaterowania, dostosowanym do potrzeb danego uchodźcy.
Taki wniosek powinien być składany bezpośrednio do urzędu wojewódzkiego. Numery infolinii dla uchodźców z Ukrainy potrzebujących wsparcia zostały opublikowane na stronie MSWiA oraz stronach urzędów wojewódzkich.
Wsparcie dla uchodźców z niepełnosprawnościami
Na wsparcie mogą nadal liczyć osoby z niepełnosprawnościami, które uciekły przed wojną w Ukrainie. Zgodnie z nowymi przepisami, wojewoda może podpisać z organizacjami pożytku publicznego dodatkową umowę. Zagwarantuje ona zakwaterowanie osobom z niepełnosprawnościami, ich opiekunom i osobom starszym na specjalnych warunkach.
Wymóg dotyczący minimalnej liczby osób (10), które muszą znajdować się w danym obiekcie zbiorowego zakwaterowania nie dotyczy także obiektów, które są własnością lub przedmiotem trwałego zarządu jednostek sektora finansów publicznych. Organizacja pożytku publicznego, aby podpisać taką umowę z wojewodą musi istnieć minimum 24 miesiące.
Konsultacje i wprowadzanie zmian
Rozwiązania zostały wypracowane podczas konsultacji społecznych z organizacjami, wspierającymi uchodźców. W MSWiA zorganizowano spotkanie, w którym uczestniczyli przedstawiciele międzynarodowych i polskich organizacji pozarządowych (ponad 40 organizacji), ambasady Ukrainy i poszczególnych resortów.
Do rozwiązań odniosła się także Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego. Przepisy uzyskały jej pozytywną opinię. Po przyjęciu ustawy przez Sejm, powołano grupę roboczą, złożoną z przedstawicieli urzędów wojewódzkich i MSWiA. Grupa opracowała rekomendacje dotyczące przesłanek humanitarnych do zwalniania z partycypacji w kosztach zakwaterowania w ośrodkach oraz omówiła kwestie związane ze stosowaniem znowelizowanych przepisów. Dotychczas odbyło się pięć takich spotkań konsultacyjnych. W ostatnim z nich wzięli również udział przedstawiciele Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Edukacji Narodowej, Urząd do Spraw Cudzoziemców oraz Straży Granicznej.
red.
