Od 1 lipca br. w życie weszły kolejne zmiany związane z ustawą o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, która wdraża tzw. „plastikową dyrektywę” (dyrektywa SUP).
Głównym celem ustawy jest zapobieganie powstawaniu odpadów z produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych i ograniczenia ich negatywnego oddziaływania na środowisko.
Dyrektywa SUP (z ang. Single Use Plastics, czyli „tworzywa sztuczne jednorazowego użytku”), znana również jako „dyrektywa plastikowa”, to regulacja Unii Europejskiej, która została przegłosowana w 2019 roku. Stanowi odpowiedź na rosnący problem zanieczyszczenia środowiska plastikiem.
Najważniejsze obowiązki wynikające z ustawy:
* zakaz wprowadzania do obrotu określonych produktów jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych (wejście w życie od 24 maja 2023 r.),
* obowiązek pobierania opłaty za wydanie opakowań jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych lub żywności lub napoju oferowanych w takich opakowaniach (wejście w życie od 1 stycznia 2024 r.),
* obowiązek umożliwienia zakupu napoju czy posiłku w alternatywnych opakowaniach wielokrotnego użytku (wejście w życie od 1 stycznia 2024 r.),
* wprowadzający napoje w jednorazowych pojemnikach z tworzyw sztucznych zobowiązani będą do stosowania zakrętek i wieczek wykonanych z tworzyw sztucznych, które będą trwale do nich przymocowane (wejście w życie od 1 lipca 2024 r.),
* obowiązek umożliwienia przez przedsiębiorców zakupu napoju czy posiłku w alternatywnych opakowaniach wielokrotnego użytku (wejście w życie od 1 lipca 2024 r.).
Działania te mają propagować podejście wspomagające gospodarkę o obiegu zamkniętym, które dają pierwszeństwo zrównoważonym i produktom wielokrotnego użytku i systemom ponownego użycia, zamiast produktom jednorazowego użytku. Ma to na celu przede wszystkim zmniejszenie ilości powstających odpadów.
Zakrętki trwale przymocowane do butelek
Zgodnie z przepisami ustawy, od 1 lipca przedsiębiorcy wprowadzający napoje w jednorazowych pojemnikach z tworzyw sztucznych zobowiązani są do stosowania zakrętek i wieczek wykonanych z tworzyw sztucznych, które są trwale do nich przymocowane.
– Pozostawienie nakrętki przy butelce lub kartoniku i wrzucenie opakowania do żółtego pojemnika jest najbardziej ekologicznym rozwiązaniem. Zakrętki niestety często zamiast do recyklingu, trafiają na składowiska odpadów lub do spalarni. To też jeden z odpadów najczęściej znajdowanych na plażach. Tymczasem zakrętki stanowią cenny materiał nadający się do recyklingu. To prawdziwie systemowe rozwiązanie, które faktycznie wpływa na poprawę stanu środowiska – mówi wiceministra klimatu i środowiska Anita Sowińska. – Wbrew temu, co mówią niektórzy, nakrętki trwale przymocowane do butelek to rozwiązanie wygodne, z którego od dawna korzystają np. najmłodsi. Już od wielu lat niektóre soki dla dzieci, a także wody mineralne pakowane są w butelki z przytwierdzoną zakrętką. Jeśli dzieci sobie radzą z piciem z butelki, to nie ma powodu, aby dorośli sobie nie poradzili – dodała.
Opakowania jedno- i wielokrotnego użytku
Kolejną zmianą, która weszła w życie od 1 lipca jest obowiązek umożliwienia przez przedsiębiorców zakupu napoju czy posiłku w alternatywnych opakowaniach wielokrotnego użytku.
– Może to przyjąć różną formę – sprzedający może np. przestawić się na naczynia szklane lub z innego trwałego materiału, a na koncercie mogą być sprzedawane napoje w kubkach plastikowych, które rzeczywiście mogą być wielokrotnie użytkowane. Klienci mogą też mieć ze sobą własny kubek i uniknąć dodatkowej opłaty w wysokości 20 groszy. Dzięki temu oszczędzamy pieniądze i chronimy środowisko – zachęca wiceministra.
Już od 1 stycznia br. jednostki handlu detalicznego, hurtowego, a także jednostki gastronomiczne i vendingowe (np. automatyczny ekspres na dworcu) zobowiązane są do pobierania opłat od konsumentów za kupno produktów jednorazowego użytku służących do pakowania żywności lub napojów oraz opłat za żywność i napoje spakowane w opakowania jednorazowego użytku.
Opłata za zakup tych artykułów wynosi:
* 0,20 zł – w przypadku kubków na napoje, w tym ich pokrywek i wieczek;
* 0,25 zł – w przypadku pojemników na żywność, w tym pojemników takich jak pudełka, z pokrywką lub bez, stosowanych w celu umieszczania w nich żywności.
Pieniądze z opłat zasilają Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, co oznacza, że są przeznaczone na wsparcie gospodarki odpadami prowadzoną przez gminy, w tym np. inwestycje w sortownie odpadów czy linie do recyklingu
red.
