Po wstąpieniu do Unii Europejskiej nasz kraj dokonał ogromnego postępu w zakresie poprawy stanu środowiska naturalnego. Szczególnie jest to widoczne w dziedzinie ochrony wód, co było możliwe dzięki przeznaczeniu ogromnych nakładów finansowych na budowę oczyszczalni ścieków oraz systemów kanalizacyjnych, jak również modernizację zakładów przemysłowych, celem zminimalizowania ich niekorzystnego wpływu na środowisko.
Działalność przemysłowa często generuje powstawanie ścieków, zarówno bytowych, jak i przemysłowych, które wprowadzane do środowiska gruntowo-wodnego powodują w nim określone, negatywne skutki. Wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi jest szczególnym korzystaniem z wód, wskazanym w art. 37 pkt 2 ustawy z dn. 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne, wymagającym uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie wodnoprawne, wydawane w formie decyzji administracyjnej, jest jednym z instrumentów zarządzania zasobami wodnymi, w którym określa się zakres uprawnień dla zakładu, jak również obowiązki, które musi on realizować względem środowiska oraz osób trzecich.
Pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, do którego dołącza się operat wodnoprawny, spełniający wymagania art. 131 i 132 ustawy Prawo wodne. Operat wodnoprawny winien zawierać m. in. wyszczególnienie celu i zakresu zamierzonego korzystania z wód oraz stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych urządzeń wodnych. Pozwolenie wydaje właściwy organ administracji (w zależności od skali prowadzonej działalności oraz miejsca jej lokalizacji będzie to starosta/ prezydent na prawach powiatu, marszałek województwa, bądź dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem zainteresowanych stron, których krąg ustalany jest na etapie weryfikacji złożonej dokumentacji wnioskowej. Stronami postępowania, w zależności od rodzaju pozwolenia, mogą być: właściciel wody, władający powierzchnią ziemi położoną w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód, czy też uprawniony do rybactwa w zasięgu tego oddziaływania.
Strony mają możliwość w wyznaczonym terminie zapoznać się ze złożoną dokumentacją oraz wypowiedzieć w sprawie. Mogą zgłosić swoje uwagi i zastrzeżenia np. w zakresie jakości odprowadzanych ścieków, czy też partycypacji w kosztach utrzymywania cieku, do którego zakład zamierza wprowadzać swoje ścieki. Warunki emisyjne dla różnych rodzajów ścieków wprowadzanych do środowiska organ administracji ustala w oparciu o rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, które określa najwyższe dopuszczalne wartości zanieczyszczeń w ściekach wprowadzanych do wód lub do ziemi oraz miejsce, zakres i częstotliwość prowadzenia monitoringu ścieków. Jeżeli zamierzone korzystanie z wód związane z wprowadzaniem ścieków do danego cieku, określonego w Planie gospodarowania wodami dla obszaru dorzecza jako jednolita część wód powierzchniowych (JCWP), może spowodować nieosiągnięcie przez ten ciek wyznaczonych dla niego celów środowiskowych, wówczas organ administracji winien odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego, a zakład powinien wybrać inny sposób zagospodarowania powstających ścieków.
