Trzy referenda? Miasto mówi: „nie da się…”

To, czego obawiał się prezydent Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk – stało się faktem. Do inicjatywy referendalnej Dariusza Goliszka przyłączyła się Konfederacja Nowa Nadzieja, której szefuje Sławomir Mentzen.
Na chwilę obecną do komisarza wyborczego i urzędu miasta Częstochowy zostały zgłoszone 3 powiadomienia o przeprowadzenie referendum, każde w innym temacie. Niespodzianką jednak dla organizatorów może być czas, w którym miałyby się odbyć – niekoniecznie razem.

Referendum numer 1 (zgłoszone przez Dariusza Goliszka) dotyczy odwołania Prezydenta Miasta Częstochowy Krzysztofa Matyjaszczyka przed upływem kadencji.

Referendum numer 2 (zgłoszone przez grupę obywateli m.in. Artura Sokołowskiego za pośrednictwem pełnomocnika Marcina Barczyńskiego) w sprawie odwołania rady miasta Częstochowy przed upływem kadencji.

Referendum numer 3 (zgłoszone przez grupę obywateli m.in. Artura Sokołowskiego za pośrednictwem pełnomocnika Marcina Barczyńskiego) z pytaniem przewodnim:
„czy wyraża Pan/Pani sprzeciw wobec działań organów samorządowych i państwowych, zmierzających do ułatwiania osiedlania się w Częstochowie nielegalnych imigrantów lub korzystających z pomocy socjalnej”.

W przypadku referendum numer 1 i 2 sprawa jest prosta – są to referenda odwołujące organy samorządu. Za przeprowadzenie tych referendów odpowiada komisarz wyborczy. Natomiast referendum numer 3 jest tak zwanym referendum społecznym, a za jego organizację odpowiada urząd miasta.

Jesteś za czy przeciw imigrantom w Częstochowie?

Oto skład grupy obywateli, inicjatorów referendum i imigranckiego:
Marcin Barczyński – pełnomocnik
Krzysztof Froń
Joanna Kamińska
Artur Sokołowski
Tomasz Stala.

Redakcja 7 dni wystosowała do urzędu miasta zapytania prasowe w sprawie trzeciego, tak zwanego społecznego referendum.

– Z jaką datą grupa inicjatywna złożyła powiadomienie o przeprowadzeniu referendum ws. imigrantów w Częstochowie?
– Powiadomienie o przeprowadzeniu referendum w sprawie imigrantów w Częstochowie wpłynęło do Urzędu Miasta Częstochowy w dniu 26.08.2025 r. Aby takie referendum doszło do skutku inicjator referendum musi zebrać 16.041 podpisów wyborców.

– Czy referendum „imigranckie” będzie połączone z referendum o odwołanie prezydenta miasta oraz rady miasta Częstochowy?
– Referenda dotyczące odwołania organów gminy oraz dotyczące uchodźców muszą przeprowadzać odrębne komisje wyborcze, a nie ma warunków technicznych aby 2 komisje pracowały w jednym lokalu.

– Jaka musi być frekwencja i ile osób musi się opowiedzieć “ZA”, by referendum dotyczące imigrantów było ważne?
– Referendum dotyczące imigrantów byłoby ważne, gdyby wzięło w nim udział co najmniej 48.123 uprawnionych do głosowania. Wynik referendum jest rozstrzygający, jeżeli za jednym z rozwiązań w sprawie poddanej pod referendum oddano więcej niż połowę ważnych głosów.

– Jaka będzie „sprawczość” referendum o imigrantach, gdyby okazało się, że większość mieszkańców Częstochowy jest przeciwna ich przebywaniu w naszym mieście? Co dzieje się dalej?
– Zgodnie z art. 65 ustawy o referendum lokalnym – jeśli referendum będzie rozstrzygające w poddanej pod referendum sprawie właściwy organ gminy niezwłocznie podejmie czynności w celu jej realizacji. W przypadku referendum lokalnego w sprawie nielegalnych imigrantów „sprawczość” wyników tego referendum byłaby jednak ograniczona faktem, że sprawy związane z cudzoziemcami podlegają jurysdykcji administracji rządowej a wynik referendum lokalnego nie ma mocy unieważniania regulacji na poziomie krajowym.
Zastosowanie się do art. 65 w tym wypadku może być niemożliwe, jeżeli przedmiotem głosowania są sprawy, których realizacja wykracza poza uprawnienia organu przeprowadzającego referendum. Właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego zobligowany do podjęcia czynności w celu realizacji rozstrzygnięcia referendalnego, może zrobić to wyłącznie w granicach przyznanych mu kompetencji.
Dlatego w ustawie jest przewidziana stosowna procedura dla referendum w sprawach innych niż odwołanie organu jednostki samorządu, zgodnie z którą organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego (Rada Miasta) podejmuje uchwałę w sprawie przeprowadzenia referendum, jeżeli wniosek mieszkańców spełnia wymogi ustawy oraz nie prowadzi do rozstrzygnięć sprzecznych z prawem. Robi to posiadając opinię wcześniej powołanej komisji. Od ewentualnego rozstrzygnięcia odrzucającego wniosek o przeprowadzenie referendum inicjatorzy referendum mogą się odwołać do sądu administracyjnego.

Renata R. Kluczna