WFOŚiGW w KatowicachW ostatnim odcinku naszego ekologicznego cyklu pożegnaliśmy się z lasem, a zaczynający się drugi kwartał roku poświęcimy rolnictwu i jego wpływowi na ekosystem. Skupimy uwagę na wpływie na środowisko naturalne człowieka parającego się działalnością rolniczą. By Czytelników, a zwłaszcza słabiej obeznanych z tematem Czytelników z miast wprowadzić w temat rolnictwa bieżący odcinek poświęcamy zdefiniowaniu tego, co może być nazwane użytkiem rolnym. Rolnictwo kojarzy się mieszkańcom miast najczęściej z łanami zbóż i polami ziemniaków. Do tak zwanych użytków rolnych należą jednak tereny niekoniecznie kojarzone od razu z rolnictwem Przyjrzyjmy się im po kolei, byśmy wiedzieli z czym mamy do czynienia i jakie pojęcia mogą się pojawiać w najbliższych odcinkach naszego cyklu.
Pierwszym rodzajem użytków rolnych są grunty orne. Z definicji są one poddawane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję ziemiopłodów rolniczych lub ogrodniczych. Zgodnie zatem z tą definicją gruntami ornymi są także ziemie, na których urządzone zostały ogrody działkowe oraz szklarnie i inspekty,
Gruntami ornymi są także grunty nadające się do uprawy, ale zajęte pod plantacje, chmielu, wikliny, wierzby, oraz szkółki krzewów i drzew ozdobnych (w tym wszelkiego rodzaju „choinek”) i krzewów.
Ostatni rodzaj gruntów ornych są wszelkiego rodzaju ugory i odłogi, na których prowadzono kiedyś działalność rolniczą. Ugory to pola czasowo nieobsiane a poddawane pielęgnacji chemicznej, czy mechanicznej, by użyźnić glebę. Odłogi są natomiast pozostawiane na dłużej i pozwala im się zarastać różnymi gatunkami roślinności.
Oprócz gruntów ornych mamy też do czynienia z sadami. Są to grunty z drzewami i krzewami owocowymi o zwartym nasadzeniu, a także szkółki drzew i krzewów owocowych oraz winnice. Pojęcie „zwartego nasadzenia” jest zdefiniowane ilościowo i przyjmuje się, że musi to być minimum 600 drzew lub 2.tys. krzewów na 1 hektar. By teren mógł być nazwany sadem musi mieć co najmniej 0,1 hektara powierzchni.
Trzecim rodzajem użytków rolnych są łąki trwałe. Do takich łąk zalicza się grunty pokryte zwartą roślinnością wieloletnią. W jej skład wchodzą liczne gatunków traw, roślin motylkowych i ziół. Tworzą one ruń łąkową. Jest ona systematycznie koszona. W rejonach górskich hale i połoniny też są zaliczane do łąk trwałych i z zasady też są koszone.
Pastwiska trwałe również są użytkami rolnymi. Do pastwisk trwałych zalicza się grunty pokryte roślinnością podobną do tej, którą można spotkać na łąkach. Różnica między łąką a pastwiskiem sprowadza się do tego, że pastwiska, w przeciwieństwie do łąk, nie są koszone, a wypasane. W regionach górskich, na halach i połoninach koszenie może ewentualnie, w niewielkim stopniu, wspomagać wypasanie.
Dla mieszkańców miast nie do końca oczywiste jest, że także grunty pod stawami są traktowane jako użytki rolne. Z wyjątkiem jezior i zbiorników zaporowych z urządzeniami do regulacji poziomu wód, do gruntów pod stawami zalicza się grunty pod zbiornikami wodnymi wyposażonymi w urządzenia hydrotechniczne, które powodują, że stawy nadają się do chowu, hodowli i przetrzymywania ryb. Pojęcie gruntu pod stawami jest umowne i należy pamiętać, że obejmuje ono swoim znaczeniem również powierzchnie ogroblowane wraz z systemem rowów oraz tereny przyległe do stawów i z nimi związane, a należące do obiektu stawowego.
Podobnie jak grunty pod stawami, także i grunty pod rowami są użytkami rolnymi. Zalicza się do nich grunty zajęte pod otwarte rowy pełniące funkcje urządzeń melioracji wodnych dla gruntów wykorzystywanych do produkcji rolniczej.
Oprócz gruntów ornych, sadów, łąk i pastwisk, oraz gruntów pod stawami i rowami, użytkami rolnymi są także grunty rolne zabudowane. Zalicza się do nich grunty zajęte pod budynki i urządzenia budowlane służące produkcji rolnej, produkcji rybnej, a także służące przetwórstwu rolno-spożywczemu. Mogą to więc być wszelkiego rodzaju obory, stodoły, wiaty, spichlerze, kotłownie, komórki, garaże, szopy, budynki inwentarskie, a także tereny zajęte pod ogródki przydomowe w gospodarstwach rolnych.
Powierzchnia użytków rolnych w Polsce wynosi niemal 20 mln hektarów, co stanowi niemal 60 procent ogólnej powierzchni kraju. Pamiętajmy, że do użytków rolnych nie wlicza się żadnych terenów leśnych, szkółek leśnych ani wód śródlądowych. O nich pisaliśmy od stycznia do marca i nie będziemy do nich wracać. Wszystkich zainteresowanych problematyką leśną zapraszamy do naszego archiwum na stronie www.7dni.com.pl.
„Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
“Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
