Radny sprawuje mandat społecznie… z nazwy

Żaden radny Częstochowy (podobnie jak inni w Polsce) nie otrzymuje pensji za pełnienie swojej funkcji. Każdemu natomiast przysługuje dieta, wypłacana co miesiąc za sprawowanie mandatu samorządowego. „Zwykły” członek częstochowskiej rady miasta otrzymuje miesięcznie 3.156 złotych na rękę. Honorarium dostaje pod warunkiem, że uczestniczy w sesjach rady miasta i zasiada w co najmniej 2 komisjach. 3.382 złote miesięcznie bierze radny, który – oprócz obrad sesji – udziela się w komisji jako wiceprzewodniczący, a 4.058 złotych przewodniczący komisji. Znacznie większą gażę – niż szeregowy radny – pobiera wiceprzewodniczący rady miasta, to kwota 4.283 złotych na miesiąc, a jeszcze więcej przewodniczący rady – 4.509 złotych miesięcznie.
Dla jasności. To nie prezydent Krzysztof Matyjaszczyk (SLD) czy miejska skarbnik Angelika Ostaszewska finansują radę miasta.
Radni otrzymują co miesiąc pieniądze z wnoszonych przez mieszkańców do budżetu miasta podatków i opłat. I to właśnie mieszkańcy są pracodawcami radnych, bo to mieszkańcy płacą radnym za ich pracę.
Sprawdzamy, za co częstochowianie płacą 25 radnym kwotę prawie 100 tysięcy złotych co miesiąc (1.138.968 złotych rocznie, a w czasie całej kadencji – 5.694.840 złotych).

Co robią w polityce?

Obowiązki mieszkańców są znane: najpierw wybieramy w wyborach samorządowych (ostatnie były w kwietniu 2024 roku) skład 25-osobowej rady miasta Częstochowy, a potem płacimy wybranym radnym prawie 6 milionów złotych przez okres 5-letniej kadencji rady (2024-2029).
Do obowiązków radnych należy udział w sesjach rady miasta, w posiedzeniach komisji oraz reprezentowanie wyborców w radzie i troszczenie się o ich sprawy, utrzymując stałą więź z mieszkańcami. Ponadto, w ramach wykonywania mandatu, radny ma prawo m.in. wglądu w działalność urzędu miasta oraz spółek, zakładów i przedsiębiorstw miejskich. Może kierować do prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka interpelacje i zapytania w sprawach ważnych dla mieszkańców.
Tyle z nieprzystającej do realiów teorii, która nawet ustawą nie nakłada na radnych żadnych sankcji za notoryczne uchylanie się od wypełniania obowiązków radnego.

Od maja 2024 (pierwsza sesja nowej kadencji rady miasta Częstochowy) do stycznia 2025, radni obradowali na sesjach 13 razy (9 sesji zwyczajnych i 4 nadzwyczajne). Tylko na 7 z 13 spotkań, radni odliczyli się w pełnym 25-osobowym składzie. Niechlubny rekord padł w lipcu, gdzie na posiedzeniu rady zabrakło aż 8 radnych. Nie lepiej było w sierpniu – na sesję nie przyszło 6 radnych.
Kara finansowa za nieobecność na sesji to w zasadzie jedyna represja wobec radnych za uchylanie się od pracy dla mieszkańców. Radnemu potrącane zostaje 25% jego stałej, comiesięcznej diety.
Podobnie sytuacja ma się w przypadku 10 komisji rady miasta Częstochowy. Radni w podgrupach (4-8 osobowych) spotykają się poza sesjami i dyskutują o projektach uchwał, które na posiedzeniach rady będą głosowane przez wszystkich radnych. Każdy radny Częstochowy jest „przypisany” do dwóch komisji opiniujących. Nieobecność radnego na komisji skutkuje 10-procentową utratą uposażenia.

Niby radny nic nie musi, ale przyzwoitość nakazuje

To, że radni spotykają się raz w miesiącu na sali sesyjnej urzędu miasta i równie „często” w komisjach – wcale nie oznacza, że pracują. Poczynania rady dokumentują transmisje z posiedzeń sesyjnych oraz protokoły z obrad każdej komisji. Wynika z nich, że radnym daleko do ideału pracownika – spacerują po sali sesyjnej, zakłócają wypowiedzi innych, przeglądają internet lub prowadzą korespondencję w telefonie i… bez przerwy wychodzą z sali podczas obrad. Na usta ciśnie się pytanie: po co na sesję przyszli? Odpowiedź, jak zwykle jest banalna. Praca radnych – co legalizują przepisy – sprowadza się do… podpisania listy obecności przed sesją i komisją, bo tylko na tej podstawie zostanie radnym wypłacona dieta. Innymi słowy, wybrańcy ludu po przekroczeniu progu sali sesyjnej nie muszą robić nic.

Szczytem nieuczciwości wobec mieszkańców, którzy zatrudnili radnych do pracy, jest nieuczestniczenie w głosowaniach nad uchwałami, mimo podpisania listy obecności. System wyświetla „brak głosu”, czyli radny gdzieś jest, ale nie na głosowaniu. Podczas 13 sesji nowej kadencji rady miasta (od maja 2024 do stycznia 2025) poddano pod głosowania 256 projektów uchwał (średnio 20 głosowań na sesję). To właśnie uchwalanie prawa lokalnego jest efektem końcowym wszelkich działań rady miasta, a więc świętym obowiązkiem radnych jest uczestniczenie w głosowaniach. Brak głosu świadczy nie tylko o lekceważeniu przez radnych swoich obowiązków, ale ma poważniejsze skutki. Podczas styczniowej sesji rady miasta dwaj radni Prawa i Sprawiedliwości: Artur Warzocha i Robert Leciński opuścili salę tuż przed głosowaniami
w sprawie zagospodarowania obszarów doliny Warty. Ich nieobecność zadecydowała o losach rzeki w jej najbardziej cennym przyrodniczo odcinku.

Jego cyrk, jego…

Na chaos panujący na sesjach powinien zareagować przewodniczący rady miasta Częstochowy Łukasz Banaś (Platforma Obywatelska). To on, jako szef radnych, odpowiada za porządek podczas obrad sesji i przede wszystkim za stan osobowy w czasie głosowań. Radny Banaś nie potrafi jednak zdyscyplinować radnych, ale chętnie cenzuruje media. Ostatnio przesłał do naszej redakcji wezwanie do „natychmiastowego zaniechania naruszenia dóbr osobistych”.

Ile i za co częstochowianie płacą każdemu z 25 radnych miasta?

Radni Prawa i Sprawiedliwości – 9 osób

* Monika Pohorecka (wiceprzewodnicząca rady) – miesięcznie otrzymuje 4.283 złotych
zasiada w Komisji Edukacji oraz Komisji Zdrowia i Pomocy Społecznej
nie głosowała, choć na sesji była – 21 razy
nieobecna na sesji – 12. lipca 2024

* Artur Warzocha – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Rewizyjnej (przewodniczący) oraz Komisji Skarbu
nie głosował, choć na sesji był – 21 razy

* Piotr Wrona – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Klimatu (przewodniczący) oraz Komisji Rozwoju Regionalnego i Gospodarki
nie głosował, choć na sesji był – 12 razy
nieobecny na sesji – 12. lipca 2024

* Katarzyna Jastrzębska – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Edukacji (wiceprzewodnicząca) oraz Komisji Kultury, Sportu i Turystyki
nie głosowała, choć na sesji była – 23 razy
nieobecna na sesji – 12. lipca 2024

* Robert Leciński – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Rozwoju Regionalnego i Gospodarki (wiceprzewodniczący) oraz Komisji Skarbu
nie głosował, choć na sesji był – 14 razy

* Alan Piotrowski – miesięcznie otrzymuje 3.156 złotych
zasiada w Komisji Zdrowia i Pomocy Społecznej oraz Komisji Kultury, Sportu i Turystyki
nie głosował, choć na sesji był – 8 razy

* Paweł Ruksza – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotyc
zasiada w Komisji Praworządności i Samorządu (wiceprzewodniczący) oraz Komisji Kultury, Sportu i Turystyki
nie głosował, choć na sesji był – 11 razy
nieobecny na sesji – 26. września 2024

* Karolina Stępień – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Skarg, Wniosków i Petycji (wiceprzewodnicząca) oraz Komisji Infrastruktury
nie głosowała, choć na sesji była – 30 razy

* Beata Struzik – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Klimatu (wiceprzewodnicząca) oraz Komisji Infrastruktur
nie głosowała, choć na sesji była – 9 razy
nieobecna na sesji – 22. sierpnia 2024

Radni Koalicji Obywatelskiej – 7 osób

* Łukasz Banaś (przewodniczący rady) – miesięcznie otrzymuje 4.509 złotych
zasiada w Komisji Klimatu
nie głosował, choć na sesji był – 4 razy

* Marta Salwierak (wiceprzewodnicząca rady) – miesięcznie otrzymuje 4.283 złotych
zasiada w Komisji Edukacji oraz Komisji Kultury, Sportu i Turystyki
nie głosowała, choć na sesji była – 14 razy
nieobecna na sesji – 22. sierpnia 2024

* Marcin Biernat – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Rozwoju Regionalnego i Gospodarki (przewodniczący), Komisji Skarg, Wniosków i Petycji oraz Komisji Skarbu
nie głosował, choć na sesji był – 4 razy

* Barbara Gieroń – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Komisja Kultury, Sportu i Turystyki (przewodnicząca) oraz Komisji Rewizyjnej
nie głosowała, choć na sesji była – 21 razy
nieobecna na sesji – 22. sierpnia 2024

* Joanna Rekwirewicz – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Zdrowia i Pomocy Społecznej (przewodnicząca), Komisji Edukacji oraz Komisji Skarg, Wniosków i Petycji
nie głosowała, choć na sesji była – 22 razy

* Marcin Korzeniec – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Infrastruktury (wiceprzewodniczący); Komisji Rewizyjnej oraz Komisji Rozwoju Regionalnego i Gospodarki
nie głosował, choć na sesji był – 3 razy
nieobecny na sesji – 12. lipca 2024

* Zofia Wojtysiak-Kowalik (jest radną od 20. czerwca) – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Komisja Zdrowia i Pomocy Społecznej (wiceprzewodnicząca), w Komisji Klimatu oraz Komisji Praworządności i Samorządu
nie głosowała, choć na sesji była – 13 razy
nieobecna na sesji – 22. sierpnia 2024

Radni Lewicy – 6 osób

* Małgorzata Iżyńska (wiceprzewodnicząca rady) – miesięcznie otrzymuje 4.283 złotych
zasiada w Komisji Praworządności i Samorządu oraz Komisji Rozwoju Regionalnego i Gospodarki
nie głosowała, choć na sesji była – 22 razy
nieobecna na sesji – 10. czerwca 2024

* Tomasz Blukacz – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Skarg, Wniosków i Petycji (przewodniczący), Komisji Praworządności i Samorządu oraz Komisji Rewizyjnej
nie głosował, choć na sesji był – 50 razy
nieobecny na sesji – 12. lipca 2024

* Dariusz Kapinos – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Edukacji (przewodniczący), Komisji Skarg, Wniosków i Petycji oraz Komisji Zdrowia i Pomocy Społecznej
nie głosował, choć na sesji był – 17 razy
nieobecny na sesji – 12. lipca 2024 i 22. sierpnia 2024

* Zbigniew Niesmaczny – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Skarbu (przewodniczący), Komisji Praworządności i Samorządu oraz Komisji Rewizyjnej
nie głosował, choć na sesji był – 14 razy

* Michał Lewandowski (jest radnym od 26. września)– miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Skarbu (wiceprzewodniczący), Komisji Edukacji oraz Komisji Infrastruktury
nie głosował, choć na sesji był – 5 razy

* Zdzisław Wolski – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Rewizyjnej (wiceprzewodniczący), Komisji Praworządności i Samorządu oraz Komisji Zdrowia i Pomocy Społecznej
nie głosował, choć na sesji był – 26 razy
nieobecny na sesji – 12. lipca 2024

Radni Trzeciej Drogi – 2 osoby

* Krzysztof Świerczyński – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Praworządności i Samorządu (przewodniczący), Komisji Zdrowia i Pomocy Społecznej oraz Komisji Edukacji
nie głosował, choć na sesji był – 9 razy
nieobecny na sesji – 12. lipca 2024

* Marcin Maranda – miesięcznie otrzymuje 3.382 złotych
zasiada w Komisji Kultury, Sportu i Turystyki (wiceprzewodniczący), Komisji Praworządności i Samorządu oraz Komisji Infrastruktury
nie głosował, choć na sesji był – 6 razy
nieobecny na sesji – 23. stycznia 2025

Radna Wspólnie dla Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk – 1 osoba

* Krystyna Stefańska – miesięcznie otrzymuje 4.058 złotych
zasiada w Komisji Infrastruktury (przewodnicząca) oraz Komisji Rewizyjnej
nie głosowała, choć na sesji była – 30 razy

Skandaliczny rekordzista, radny Tomasz Blukacz (SLD) nie głosował 50 razy na 256 wszystkich głosowań (od maja 2024 do stycznia 2025), chociaż listy obecności przed sesjami podpisał. 1/5 powierzonych mu zadań przez częstochowian nie wykonał. Mimo tego przez 9 miesięcy Blukacz przyjmował „od mieszkańców” 100-procentową gratyfikację finansową w kwocie prawie 37 tysięcy złotych.

Prywatnie, za niedokończoną usługę (meble pod wymiar bez blatów) czy niepełny produkt (koszula bez rękawa) nie zapłacilibyśmy całej kwoty. Niestety w przypadku radnych nie obowiązuje zasada: jaka praca taka płaca. A szkoda…

Renata R. Kluczna