Ludzie na bruk, ceny rosną

Po naszym ostatni artykule o ELSEN-ie S.A., w którym pisaliśmy o ewentualnym zakupie spółki przez częstochowskie Wodociągi – rozgorzała dyskusja. W materiale prasowym wysunęliśmy kilka tez, z którymi nie zgadza się prezes Wodociągów Babczyński. Chętnie ponownie podejmiemy temat, traktując go jako zapowiedź szerszej polemiki.

Sytuacją sprzedaży ELSEN-u zaniepokojeni są praktycznie wszyscy: pracownicy, związkowcy, politycy, media, jak i sami mieszkańcy. Przypomnijmy, spółka ELSEN należy do Operatora ARP, który zarządza mieniem po upadłej Hucie Częstochowa. ELSEN jest dostawcą ciepła, prądu i innych mediów dla podmiotów działających na terenach pohutniczych. Kilka tygodni temu Wodociągi Częstochowskie wraz z Elektrociepłownią Andrychów wyraziły chęć zakupienia ELSEN-u. Zgłoszenie nieoczekiwanych inwestorów wywołało sporo kontrowersji.

W sprawę zaangażował się częstochowski poseł na Sejm RP, Artur Bramora (Ruch Palikota) i złożył interpelację do Ministra Skarbu Państwa – Mikołaja Budzanowskiego. Obawy posła wzbudziła przede wszystkim zapowiedź zwolnień pracowników. Ponadto parlamentarzysta pyta o dalszy los właściciela ELSEN-u, spółkę skarbu państwa – Operatora ARP. Jak poseł sam przyznaje, do wystosowania interpetalcji zainspirowała go nasza publikacja pt. “Nowy biznes SLD”. W reakcji na ten sam artykuł Wodociągi Częstochowskie, a dokładniej ich prezes Babczyński wystosował do nas pismo, w którym przedstawia – odmienną od naszej – wersję wydarzeń na temat zakupu ELSEN-u.

Prosta zapowiedź polemiki

• ZDANIEM WODOCIĄGÓW

Nie jest prawdą jakoby Panowie Jarosław Marszałek oraz Zbigniew Niesmaczny wywierali jakiekolwiek naciski na przedstawicieli PWiK OCz. S.A. w Częstochowie w kwestii zakupu akcji ZE HCz. “ELSEN” S.A. Planowany zakup akcji jest własną inicjatywą PWiK OCz. S.A. oraz jego konsorcjanta. Podkreślenia wymaga fakt, że przedsiębiorstwo zainteresowane jest docelowo przejęciem tylko części działalności ELSENU, związanej z prowadzoną gospodarką wodno-ściekową i jej zintegrowanie z eksploatowanym obecnie systemem. Przeprowadzone kompleksowe badanie ELSENU potwierdziło, że takie działanie, po przeprowadzeniu niezbędnych procesów restrukturyzacyjnych w sferze technologicznej, środowiskowej jak i zatrudnienia przyniesie bezspornie pozytywne efekty dla dotychczasowych i przyszłych odbiorców PWiK OCz. S.A. 

Władze Częstochowy zostały poinformowane o planowanej inwestycji dopiero na etapie składania oferty, po przeprowadzeniu badania ELSENU, dlatego działania w tym zakresie nie mogły być inspirowane przez jego przedstawicieli.

• ODPOWIEDŹ REDAKCJI

Zgrabnie prezes Babczyński to ujął, ale kłamie. W lutym w Gazecie Wyborczej czytamy: „Wodociągi Częstochowskie należą do Związku Komunalnego, który skupia gminy: Częstochowa, Kłobuck, Blachownia, Mykanów, Olsztyn, Poczesna, Konopiska, Rędziny, Miedźno i Mstów. Wielu udziałowców o ofercie zakupu ELSEN-u nie wiedziało. – My wiedzieliśmy – przyznał prezydent Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk (miasto jest największym udziałowcem związku i ma dwóch przedstawicieli w radzie nadzorczej).”  Zaskoczeni wójtowie w rozmowach z „7 dni” wprost wskazują inicjatorów przejęcia ELSEN-u: „duch sprawczy leży po stronie najbardziej znaczącego członka Związku, czyli Częstochowy i ich przedstawicieli. My to mali jesteśmy i nie będziemy się przeciwstawiać”. Wodociągi dziś wypierają się jak żaba błota zabiegów Marszałka i Niesmacznego, a przecież to oni reprezentują miasto Częstochowa we władzach Związku, obaj są zresztą członkami zarządu.

Prezes Babczyński lubi bajki, no to pobajdurzmy. Jeśli twierdzenie zarządu PWiK OCz. S.A , że planowany zakup akcji ELSEN-u jest wyłącznie inicjatywą własną przedsiębiorstwa, byłoby prawdziwe, a właściciele Wodociągów (tj. Związek Gmin) zostali zawiadomieni na końcu, to zarząd Wodociągów powinien zostać wyrzucony z roboty w trybie natychmiastowym. W żadnej szanującej się spółce (a już tym bardziej komunalnej czy państwowej) ogon nie ma prawa kręcić psem – obowiązuje ład i porządek korporacyjny, a decyzja tej rangi jak zakup akcji innej spółki po prostu MUSI być WCZEŚNIEJ przez zarząd zgłoszona i skonsultowana z radą nadzorczą i z właścicielem. Gdyby zatem twierdzenie zarządu Wodociągów było prawdziwe, to pan Babczyński i koledzy już prawdopodobnie spakowaliby walizki i szukali nowego zajęcia, bo panowie Marszałek i Niesmaczny mieliby (i całkiem słusznie) prawo wysłać ich na przysłowiową „zieloną trawkę”. Jak widać zarząd PWiK OCz. S.A pracuje i ma się dobrze – i nic dziwnego, bo sumiennie i bez zająknięcia wykonał polecenie, które otrzymał. Oburzający w tym wszystkim jest jednak fakt krycia się po kątach wydających to polecenie – zupełnie jakby się czegoś obawiali. Jak wszyscy wiemy, boją się odpowiedzialności. Mieszkańcy Częstochowy jednak głupi nie są i widzą, kto stoi za zamiarem zwolnienia 110 ludzi z zajmowanych przez nich stanowisk pracy.

• ZDANIEM WODOCIĄGÓW

Nie jest także prawdą jakoby Prezes Zarządu PWiK OCz. S.A. Andrzej Babczyński z powodu choroby uchylał się od informacji w sprawie zakupu ELSENU. Prezes faktycznie przebywał na kilkudniowym zwolnieniu lekarskim w lutym br., natomiast później jak i przed chorobą pozostawał do dyspozycji dziennikarzy. (…)

• ODPOWIEDŹ REDAKCJI

Najwyraźniej to tylko nasza Redakcja – pomimo kilkutygodniowych starań – nie uświadczyła przyjemności rozmowy z prezesem.

• ZDANIEM WODOCIĄGÓW

Nie polega również na prawdzie stwierdzenie jakoby inwestor manipulował informacjami na temat sytuacji ekonomicznej ELSENU. Posiadana przez niego wiedza, częściowo przekazana przedstawicielom mediów jest wynikiem rzetelnego badania, tzw. due diligence przejmowanej spółki i stanowi wynik dogłębnej analizy uzyskanych w ten sposób informacji.

Nieprawdziwe i nierzetelne są informacje jakoby proces zakupu ELSENU „trącił nieuczciwością”. Planowana inwestycja jest zgodna z obowiązującymi przepisami i przebiega zgodnie z procedurą opracowaną przez sprzedającego, dostępną dla każdego podmiotu zainteresowanego zakupem przedmiotowej spółki. Strony planowanej transakcji nie prowadzą żadnych działań, które byłyby sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami. 

• ODPOWIEDŹ REDAKCJI

To, co dla wodociągów nie jest prawdą, prawdą jest dla właściciela ELSEN-u, spółki Operator ARP. W piśmie do związkowców to właśnie Operator zarzuca inwestorowi – Wodociągom „rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji o bardzo trudnej sytuacji ekonomiczno-finansowej ELSEN-u ”. Właściciel zwraca także uwagę, że rozsiewanie negatywnych treści o ELSEN-ie „działa na niekorzyść spółki i jest zabiegiem negocjacyjnym”, co może prowadzić do zaniżenia jej wartości. Wodociągi robią ELSEN-owi antyreklamę, czarny pijar, licząc na to, że gdy przyjdzie im spółkę kupić, cena nabycia będzie niższa. Czy ten proceder „trąci nieuczciwością”? Warto w tym kontekście zwrócić uwagę na jeszcze jeden fakt.

Droga do monopolu

Tak się składa, że ELSEN stanowił swego rodzaju nadzieję na złamanie monopolu wodociągowego i nie tylko w naszym mieście. Jeszcze kilka lat temu ELSEN był dostawcą 1/3 ciepła do „miejskiej” sieci (miejska to ona jest już tylko w cudzysłowie, bo jej właścicielem jest fiński koncern FORTUM). Podczas swojej rocznej pracy w charakterze pełniącego funkcję prezydenta Piotr Kurpios podjął wysiłek zorganizowania przetargu na dostawy ciepła dla miejskich jednostek, w tym m. in. budynków komunalnych (dokładnie tak, jak miasto organizuje co roku taki przetarg na dostawy energii elektrycznej). Niestety Kurpios nie zdążył… Po zwycięstwie wyborczym Matyjaszczyka temat ten natychmiast rozmył się, a FORTUM stało się błyskawicznie jedynym producentem i dostawcą ciepła do całej miejskiej sieci, jak również ma pełny monopol, jeśli chodzi o kreowanie ciepła. Warto w tym miejscu zauważyć bardzo… ciepłe relacje Matyjaszczyka z przedstawicielami fińskiego monopolisty – wspólne afiszowanie się z pokazowymi akcjami i stałe wsparcie dla obecnego prezydenta przez FORTUM. Firma w ramach gestu przyjaźni z lokalną władzą ufundowała jej m.in. samochód na prąd. Działania FORTUM ukierunkowane są wyłącznie na robienie dobrego interesu, co widać po cenach C.O. w Częstochowie.

Woda coraz droższa

Woda i ścieki są drugą dziedziną, w której ELSEN był solą w oku dla niektórych monopolistów w naszym mieście. Czy mieszkańcy Częstochowy wiedzą, że płacą jedną z najwyższych w Polsce stawek za wodę pitną i ścieki?
Ceny wody i ścieków dla gospodarstw domowych
Częstochowa – 9,17 zł/m3
Kielce – 8,67
Lublin – 8,12
Łódź – 7,49
Opole – 6,83
Białystok – 6,41
W przypadku niektórych miast do ceny za wodę i ścieki dochodzi abonament. Mimo wszystko i tak cena jest niższa niż w Częstochowie.

Stawki ELSEN-u były i są wyraźnie niższe od stawek Wodociągów. Wprawdzie do klientów spółki z uwagi na specyfikę zasięgu elsenowskiej sieci raczej nie należą osoby fizyczne, to jednak korzystają z niej największe zakłady przemysłowe ulokowane we wschodniej części naszego miasta, m. in. Huta „Częstochowa”, Koksownia „Częstochowa Nowa”, Huta Szkła „Guardian”, Ocynkownia „Polimex-Mostostal”, Rurownia „Alchemia” i wiele, wiele innych. Są to odbiorcy hurtowi, którzy pobierają wielkie ilości wody (głównie przemysłowej) i oddają równie wielkie ilości ścieków. A zatem biznes jest znakomity. Ktoś zapewne już dawno wpadł na pomysł, że po przejęciu ELSEN-u przez Wodociągi, stworzy się w Częstochowie kolejny monopol, a ceny wody i ścieków pójdą… No właśnie, czy Wodociągi obniżą stawki do elsenowskich i ucieszą mieszkańców, czy odwrotnie – taryfy ELSEN-u szybciutko zostaną wywindowane do poziomu obowiązującego w całym mieście? To raczej retoryczne pytanie…
Tylko patrzeć, gdy duże zakłady pracy zlokalizowane w naszym mieście ogłoszą wszem i wobec, że przenoszą się do miejsc bardziej dla inwestorów przyjaznych. Niebawem usłyszymy o takich przypadkach.

WODOCIĄGI
abonament miesięczny – 13,06 zł (obsługiwane przez spółdzielnie)
woda
gospodarstwo domowe – 3,69 zł / 1 m3
podmioty gospodarcze – 3,77 zł / 1 m3
ścieki
gospodarstwo domowe – 5,48 zł / 1 m3
podmioty gospodarcze – 6,47 zł / 1 m3

ELSEN
woda
abonament miesięczny – 11,47 zł
gospodarstwo domowe – 2,83 zł / 1 m3
podmioty gospodarcze – 2,37 zł / 1 m3
ścieki
abonament miesięczny – 11,76 zł
gospodarstwo domowe – 1,61 zł / 1 m3
podmioty gospodarcze – 1,39 zł / 1 m3

Przykład. Porównajmy ceny wody i ścieków dla gospodarstwa domowego przy zużyciu 10 m 3 wody na miesiąc.
Wodociągi – 104,76 zł
ELSEN – 67,63 zł

Pytania bez odpowiedzi

W sprawie zakupu ELSEN-u jest wiele tajemniczych wątków. Jednym z nich są kwestie pracownicze i możliwość utraty pracy przez ponad 100 osób. Podczas spotkania z pracownikami, przyszły właściciel ELSEN-u twierdził, że 55 pracowników spółki ma zapewnioną przyszłość na wcześniejszych emeryturach. Kadry ELSEN-u nie potwierdzają tych danych, z przywileju emeryta skorzysta około 30 osób.

Tematem zainteresowany jest także Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumenta, ponieważ w przypadku wykupienia ELSEN-u przez Wodociągi, nabywca stanie się monopolistą na rynku częstochowskim.

Zupełnie bez komentarza pozostają pytania dziennikarzy o to, skąd Wodociągi wezmą pieniądze na zakup ELSEN-u? Coraz głośniej, aczkolwiek nieoficjalnie, mówi się o kredycie, którego zastawem miałby być majątek ELSEN-u. Nie wiadomo natomiast, kto będzie poręczycielem… Może gminy należące do Związku lub miasto Częstochowa?

***

Pytania się mnożą, choć los spółki jest już przesądzony – góra dawno zdecydowała. Do ustalenia pozostała jedynie kwestia proporcji – ile ugrają dla siebie pracownicy, a ile władze miasta. 

Do tematu z pewnością powrócimy.