„Jako mieszkańcy dzielnicy Kiedrzyn zwracamy się z prośbą o pochylenie się nad planowanymi inwestycjami przez urząd miasta Częstochowy. W grze są wywłaszczenia, wyburzenia budynków mieszkalnych, dziwne ustalenia w planach miejscowych, a w tle ludzie mocno wspierający prezydenta miasta i tworzące się piękne warunki dla rozwoju wielkich firm deweloperskich.
Przyczynkiem całej historii są plany korytarza północnego, które rozpoczęły się już w latach 60-70. Korytarz północny miał stanowić część obwodnicy miasta – łączyć al. Wojska Polskiego (Gierkówkę) z ul. św. Rocha. Rzecz w tym, że do tej pory wybudowano tylko jeden, niepełny fragment – Aleję Marszałkowską, a przez te ponad 60 lat od pierwotnych planów, zmieniło się wiele. Wtedy jeszcze Kiedrzyn to przedmieścia, dziś już zwarta zabudowa, a do tego działająca autostrada wokoło miasta. Mimo to urząd nadal siłowo dąży do budowy drogi.
Pytanie, dość niewygodne: w jakim celu? Bo z pierwotnymi założeniami, ma coraz mniej wspólnego.
Wybudowany już fragment (Aleja Marszałkowska), jest inwestycją co najmniej dyskusyjną – zaczyna się od ul. Pileckiego (przedłużenie ul. Filedrofa-Nila), a kończy na wysokości al. Wojska Polskiego. Jako główna arteria, aż prosiło się połączyć z ul. Warszawską w rozsądny sposób, za to mamy uroczą, krętą przeprawę między domami jednorodzinnymi, m.in. ulicami: Karłowicza i Makuszyńskiego. Wybudowana czteropasmowa droga do dziś ma bardzo mizerne obciążenie ruchem, jak na rozmach z jakim została stworzona.
W dokumentach planistycznych droga ta dalej ma mieć kontynuacje przez dzielnicę Kiedrzyn, a następnie do ul. św. Rocha, choć to ostatnie niedługo stanie się historią. Droga przez Kiedrzyn miała przebiegać przez tereny niezabudowane i przecinać ul. Kisielewskiego, mniej więcej w połowie. Tereny te, jak i pozostałe, były zarezerwowane do budowy tej drogi od samego początku, a więc niezabudowane. Plan miejscowy na tereny rolne między ulicami: Ludowa, Kisielewskiego, Narcyzowa, św. Brata Alberta z 2010 roku przewidywał budowę osiedla, ale obok korytarza. Korytarz miałby przebiegać blisko ul. Kutrzeby.
W okolicach roku 2010 miasto wykupiło prywatny teren przy ul. Ludowej. Według planu miejscowego miała tam powstać jedna z głównych dróg właśnie dla tego osiedla. Póki co wybudowano kanał sanitarny, obsługujący domy przy ul. Kutrzeby. Budynek mieszkalny wydzierżawiono Stowarzyszeniu Amicus dla celów prowadzenia placówki opiekuńczo-wychowawczej.
W latach późniejszych, około 2015-2018 roku, zaczęła się spora inwestycja przy ul. Kisielewskiego 48. Szeroka, pusta działka w dobrze skomunikowanej okolicy. Był tylko jeden problem – częściowo teren ten był właśnie na śladzie korytarza północnego. Prawdopodobnie przez to nie był zbyt wiele wart. Od dziesiątek lat obowiązywał tam zakaz zabudowy. Jednak pozwolenie na budowę wydano, dziś stoi tam sznur szeregówek.
W 2019 roku uchwalono nowe studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Korytarz zmienił bieg. Teraz ma dochodzić do skrzyżowania ul. Ludowej, Sejmowej, czyli dwóch dróg wojewódzkich (483 i 491), a dalej kolejna odnoga w kierunku św. Rocha. Zaraz obok jest skrzyżowanie Ludowa – Kisielewskiego. Zwarta zabudowa, a mają powstać jeszcze dwie dodatkowe ulice, przez środek dzielnicy. Należy pamiętać, że cały czas mamy na myśli obwodnicę miasta. Będą więc konieczne wyburzenia domów, wysiedlenia ludzi. Plan miejscowy z 2010 roku na osiedle, teraz zostaje przecięty na pół przez przelotówkę.
Rok 2022, miasto przystępuje do utworzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmujące ulice: Ludową, Kisielewskiego, Sejmową. Plan wyłożono po raz pierwszy w 2023, a przewiduje on, UWAGA,: rezerwację terenu pod duże skrzyżowanie, a wiąże się to z tym, że kolejne budynki są zagrożone wyburzeniem. Zgodnie ze studium (a plan miejscowy tworzy się na jego podstawie) wrysowana zostaje droga, korytarz północny w stronę Alei Marszałkowskiej. Skrzyżowanie też mocno przesuwa się w kierunku północnym, dotykając ludzi, którzy zawsze byli daleko od tego zamieszania. Znika natomiast korytarz w kierunku ul. św. Rocha, mimo iż koncepcja obowiązuje w studium, miasto odstępuje od projektowania. Na składane uwagi do planu, pytania o to co się stało, jaki jest sens w takim razie całego korytarza, dlaczego studium traktowane jest wybiórczo, odpowiedź ze strony urzędu nigdy nie padła. Prezydent miasta wstrzymał prace nad planem miejscowym.
Ostatnio magistrat przystąpił do tworzenia planu ogólnego, teraz już na finiszu prac. Korytarz północny kończy swój bieg w środku dzielnicy. Połączy Aleję Wojska Polskiego, Dzielnicę Północ i zakończy swój bieg na ul. Ludowej. W samym środku dzielnicy, chociaż to przecież obwodnica. A pamiętać należy, że od lat 60-tych powstała jeszcze obwodnica autostradowa.
Trafnym więc jest proste pytanie: po co dziś korytarz północny?
To nie koniec historii. Rok 2022. Magistrat przystępuje do sporządzenia planu miejscowego dla terenów niezabudowanych między Ludową, Kisielewskiego, św. Brata Alberta. Wyłożenie planu następuje w 2025 roku. Obszar nieco większy niż jeszcze obowiązujący plan miejscowy z 2010. Sieć dróg lokalnych w dużej mierze zachowana jak w poprzednim. Natomiast przez środek planowanego osiedla domków jednorodzinnych ma przebiegać droga kategorii głównej. Bez zjazdów z posesji, tylko jedno skrzyżowanie komunikujące obszar. Działki blisko takiej drogi, można się domyślać, jakiej będą wartości. Istotną zmianą, w stosunku do obowiązującego jeszcze planu jest odstąpienie miasta od obowiązku scaleń i podziałów gruntów. Do tej pory to miasto miało zamienić podzielony wąskimi, długimi polami teren na użyteczne działki, a właściciele mieli oddać udział terenu pod drogi. Teraz to ludzie sami mieliby się zrzeszać, dogadywać, dzielić, szukać spadkobierców itp. Dla większości terenu jest to nierealne. Chyba, że kupi to duży podmiot, wyręczając ludzi z udręki. Faktem jest natomiast, że urząd uzasadnia tworzenie tego planu właśnie potrzebą pozbycia się obowiązku przeprowadzenia tejże procedury scaleń i argumentuje to wnioskami mieszkańców.
Pytanie z grupy retorycznych: którzy właściciele ziemi chcieliby sami przeprowadzać trudną i kosztowną operacje prawną i geodezyjną?
Dotychczas do planu złożono ponad setkę uwag. Większość dotyczyła korytarza północnego. Zmiany przebiegu, usunięcia, zmiany kategorii itp. Uwag uwzględnionych: ZERO.
A teren wykupiony od prywatnego właściciela w okolicach 2010 roku pod drogę? Częściowo powstanie tam droga lokalna. Natomiast fragment, który miał być jednym z wjazdów na osiedle, miał być osią komunikacji, został przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe.
Oprócz planowania przestrzennego, miasto przystąpiło też do projektu przebudowy omawianego wcześniej skrzyżowania. W 2022 roku ogłoszono przetarg na projekt, a obszar miał objąć al. Armii Krajowej aż do ul. Jasnogórskiej. Wcześniej odbywały się tzw. konsultacje społeczne, co do których przebiegu można mieć sporo zastrzeżeń. Gorącym orędownikiem tego rozwiązania komunikacyjnego był wtedy przewodniczący rady dzielnicy, Mariusz Musiał. Mocno związany m.in. ze Stowarzyszeniem Wspólnie dla Częstochowy [prowadzone przez obecną małżonkę prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka]. Z koncepcji do przetargu wynika, że projekt miał rozwiązać sprawę dwóch trudnych skrzyżowań poprzez budowę ronda, a rozjazd Ludowa-Kisielewskiego miał być ograniczony. Natomiast projekt, który jest już na ukończeniu, przedstawia sprawę trochę inaczej. Do wyburzenia przeznaczonych jest 12 budynków mieszkalnych i kilka innego typu. Powstanie rondo turbinowe, a zaraz obok, zwykłe skrzyżowanie z sygnalizacją świetlną. Ruch na rondzie będzie „płynny” w rytm sygnalizacji. Do tego trzeba pamiętać, że jesteśmy w centrum dzielnicy, więc na płynność ruchu będą też wpływać piesi na przejściach. Droga wojewódzka, gdzie jak twierdzi urząd musi powstać rondo, bo takie są standardy, ma zaraz obok, na tej samej drodze wojewódzkiej sygnalizację świetlną. Ta figura geometryczna urzędu pozbawi domu 12 rodzin.
Czy w takim razie budowa ronda w ogóle jest zasadna?
W kontekście wywłaszczeń, czyli użycia procedury specustawy drogowej, trzeba zwrócić uwagę na ludzi mieszkających aktualnie przy samym skrzyżowaniu. Koncepcji na to rozwiązanie było wiele na przestrzeni nawet kilkudziesięciu lat. Przez to inwestycje w nieruchomości były ograniczone, a niektórzy nawet nie dostawali pozwoleń na przebudowy, dofinansowania, bo teren był zagrożony. Budynki są w większości stare, nawet z lat 40-tych lub wcześniej. Wartość nieruchomości dzisiaj, gdy przyjdzie do wyceny za dom pod drogę jest raczej niska. Za to aktualny rynek mieszkaniowy mocno nieprzystający z cenami.
Prace projektowe podzielono na dwie części, nazwane etapami: 1 – budowa od ul. Jasnogórskiej do Kiedrzyńskiej, 2 – ul. Kisielewskiego, Ludowa, Sejmowa. Zabieg ten umożliwia realizację, jako dwóch oddzielnych inwestycji, natomiast nazewnictwo: etap 1 i 2 wcale nie oznacza kolejności prac, choć mogłoby się tak wydawać.
Projekt ten zakłada także wybudowanie dwóch przystanków autobusowych w jednym kierunku, jeden przed a drugi za zespołem skrzyżowań, czyli dość blisko. Co wiąże się z kolejnymi wywłaszczeniami i większymi kosztami, a efekt wątpliwy.
Nie będzie też już na pewno tramwaju na Parkitkę. Projekt ten obejmuje również skrzyżowanie al. Armii Krajowej i ul. Dekabrystów, gdzie według koncepcji miał powstać rozjazd. W projekcie wykonawczym jednak już go nie ma. Są natomiast dziwne ruchy ze strony urzędu dotyczące finansowania tej budowy. Jeszcze w lipcu 2024 roku w mediach ogłoszono fiasko w pozyskiwaniu funduszy unijnych. Natomiast od początku 2025 roku finansowanie jest ujęte na liście projektów realizujących cele Strategii Rozwoju Subregionu Śląskiego na lata 2021-2027. Tym razem wszyscy milczą. Podobnie z przegłosowanym już budżetem miasta na bieżący rok, gdzie dopiero niedawno radny Krzysztof Świerczyński uzyskał odpowiedź, co tak naprawdę kryje się w pozycji „budowy i przebudowy dróg”. Jest tam między innymi punkt o przebudowie drogi wojewódzkiej 483. Magistrat jest niesamowicie tajemniczy.
Czytelnik.”
