Likwidacja Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie. Czy ponad tysiąc osób straci pracę?

To kolejna, fatalna wiadomość dla Częstochowy. Jak informują kolejowi związkowcy Zarząd PKP Polskie Linie Kolejowe S A., bez żadnych konsultacji społecznych, podjął decyzję o postawieniu w stan likwidacji sześciu jednostek organizacyjnych spółki, w tym Zakład Linii Kolejowych (ZLK) w Częstochowie, w którym obecnie pracuje ponad 1.100 osób. Z początkiem roku ZLK w Sosnowcu wchłonie zakład w Częstochowie. Takie działanie zarządu PKP związkowcy uznają za jednostronne zerwanie dialogu społecznego. Arbitralna decyzja zarządu PKP spowoduje – zdaniem działaczy – likwidację miejsc pracy, niepokoje społeczne, dezorganizację i zakłócenia procesu inwestycyjnego, obniżenie stanu bezpieczeństwa ruchu kolejowego oraz wiele innych negatywnych konsekwencji również w innych branżach. Związkowcy bardzo krytycznie odnoszą się również do zapewnień pracodawcy o tym, że podczas restrukturyzacji nikt nie straci zatrudnienia. Uznają to za niemożliwe i przewidują, iż części pracowników zostaną przedstawione tak niekorzystne zmiany w umowach z pracodawcą, że de facto skłoni ich to do odejścia z zakładów.
Działacze i pracownicy żądają natychmiastowego zatrzymania procesu likwidacji ZLK w Częstochowie i ślą apel do parlamentarzystów, władz lokalnych, a nawet do premiera Donalda Tuska.

Sześć organizacji związkowych pod koniec września wystosowało APEL z prośbą o wsparcie i podjęcie przez polityków wszelkich działań w celu zatrzymania likwidacji Zakładu w Częstochowie.

„Związki Zawodowe działające przy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w Zakładzie Linii Kolejowych w Częstochowie informują, iż od 1 stycznia 2026 roku Zakład Linii Kolejowych w Częstochowie przestaje istnieć, ponieważ Zarząd PKP PLK S.A planuje „zintegrować” (włączyć) do PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakładu Linii Kolejowych w Sosnowcu. Do tej pory na terenie województwa Śląskiego działają trzy Zakłady Linii Kolejowych, tj. w Częstochowie, Sosnowcu i Tarnowskich Górach. Natomiast od stycznia 2026 roku, po zmianach organizacyjnych, planowane są już tylko dwa Zakłady Linii Kolejowych w Sosnowcu i w Tarnowskich Górach.

W związku z zaistniałą sytuacją prosimy o wsparcie i podjęcie wszelkich działań mających na celu uniknięcia likwidacji Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie. Utrzymanie, czyli nie integrowanie (nie włączenie) Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie w strukturę Zakładu Linii Kolejowych w Sosnowcu jest z korzyścią dla wszystkich mieszkańców naszego powiatu, chroni zatrudnienie pracowników i potencjał Regionu częstochowskiego.

Ponadto utrzymanie Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie przyczynia się do wspierania lokalnych społeczności i inicjatyw, co stanowi odpowiedzialność społeczną zakładu pracy. Poprzez wspieranie lokalnych organizacji, Zakład Linii Kolejowych w Częstochowie przyczynia się do rozwoju społeczności, poprawy warunków życia mieszkańców oraz tworzenia więzi społecznych.
Prosimy o pomoc w naszych działaniach i pilną interwencję z Państwa strony.

Proces łączenia, jest przez Zarząd Spółki przygotowywany w wielkiej tajemnicy, nie konsultowany w żaden sposób z czynnikiem społecznym. Materiały objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, więc nie można o nim mówić ani konsultować w gremiach związkowych i międzyzwiązkowych.
Ponadto czujemy się oszukani przez Prezesa Zarządu PKP PLK S.A, który na spotkaniach z związkami Zawodowymi, zapewniał nas, że nie zamierza łączyć zakładów, a tu taka nagła informacja, o której poinformowano nas, już po podjęciu decyzji przez Zarząd Spółki. Ponadto na Śląsku, ze względu na specyfikę naszego regionu, mają prawo bytu trzy zakłady linii z porównywalnymi zasobami.
Częstochowa to ok. 200 tys. miasto, które czyni starania o przywrócenie województwa częstochowskiego.

Z punktu widzenia strategicznego i zagrożenia konfliktem zbrojnym ze strony naszego Wschodniego sąsiada, zarządzanie w sytuacji kryzysowej powinno być sprawne i zorganizowane w sposób natychmiastowy, a w szczególności chodzi o powołanie miejscowych sztabów kryzysowych w bezpośredniej łączności ze sztabem kryzysowym Miasta Częstochowa, a dokładnie ochronie dworca PKP, który jest obiektem strategicznym. Wobec powyższego bezzasadne jest likwidowanie jednego Zakładu Kolejowego, który zatrudnia 1.110 osób i jest tak poważnym elementem strategicznym całego Regionu Częstochowskiego.

Zakład Linii Kolejowych w Częstochowie obsługuje ważne ciągi linii kolejowych. Region częstochowski związany jest historycznie z kolejnictwem już od momentu powstania linii Warszawsko-Wiedeńskiej, na terenie zakładu znajdują się dwie duże stacje węzłowe, Częstochowa i Częstochowa Stradom, które obsługują ruch turystyczny i pielgrzymkowy.

Od lat, poszczególne Zarządy Spółki, prowadziły ocenę Zakładów na sieci i zawsze zakład częstochowski był i jest nadal liderem. Zakład sosnowiecki był i jest słabo oceniany i jaki jest sens łączyć najlepszego z najgorszym?
Pracownicy są ogromnie rozżaleni, bo po co się tak bardzo starali, żeby osiągać te cele i być najlepszymi?, skoro dzisiaj jest zamiar likwidacji zakładu i może się okazać, że cały wysiłek i starania poszły na marne. Po ewentualnym połączeniu nowy „moloch” miałby ponad 2.500 pracowników i byłby największy w Polsce, co powoduje w naszej ocenie brak możliwości skutecznego zarządzania. Zakład w Częstochowie posiada własną wyremontowaną siedzibę, na którą przeznaczono ogromne pieniądze i teraz ma to iść pod młotek?

Na terenie ZLK Częstochowa znajduje się kilka ciągów komunikacyjnych i stacji węzłowych, bardzo dobrze zarządzanych, na najwyższym poziomie bezpieczeństwa prowadzenia ruchu pociągów i bezpieczeństwa pasażerów.

Prowadzonych jest kilka inwestycji, w tym przebudowywany jest Dworzec w Częstochowie. Obawiamy się, że przez połączenie obu zakładów znacząco zmniejszy się zdolność zarządzania bezpieczeństwem i wydłuży czas reakcji na ewentualne zdarzenia jedna dyspozytura w Sosnowcu, co jest WIELKIM nieporozumieniem.

Obawiamy się również, oceny naszych pracowników przez powołanego koordynatora zmian tj. Dyrektora Zakładu w Sosnowcu przy rekrutacji, bo nie zna umiejętności naszych pracowników co może spowodować nierówne traktowanie.

Wykwalifikowana kadra, będzie zmuszona odejść z kolei, ponieważ może dostać propozycję pracy na drugim krańcu Województwa. To jest bardzo ważny aspekt, ponieważ w Zakładzie pracuje dużo młodych wykształconych i wykwalifikowanych pracowników mających rodziny i małe dzieci.

Ponadto:
1. Skoordynowanie wszystkich zdarzeń przez jednego dyspozytora na tak rozległym obszarze jest z gruntu wręcz niemożliwe. W każdym Zakładzie jest ponad 7.000 tysięcy zdarzeń w ciągu roku.
(…)
4. Pod kątem zatrudnienia i posiadanej infrastruktury, Zakład Linii Kolejowych w Częstochowie nie jest najmniejszym z Zakładów (trzy Sekcje Eksploatacji) przy takim stanie zatrudnienia ponad 1.100 osób, bardzo dobrze prosperującym.
5. Osiągane obecnie wyniki Zakładu częstochowskiego są odzwierciedleniem pracy, doświadczonej załogi i zmiana struktury, biorąc pod uwagę likwidację stanowisk głównych inżynierów oraz naczelników stanowiła by dla Spółki ogromną stratę kadrową.
6. Śląsk jest regionem Polski, gdzie jest duża gęstość zaludnienia średnio 350 osób na km2. Sieć kolejowa jest bardzo rozbudowana, więc zasadne jest, aby na terenie Śląska pozostały trzy Zakłady Linii Kolejowych.
(…)
9. Oszczędność finansowa wynikająca z utraty etatów pracowników kontraktowych nijak się ma do wydawanych przez Spółkę miliardów złotych.
10.Zakład w Sosnowcu z przyczyn logistycznych ma bardzo utrudnione zarządzanie i nadzorowanie terenu Zakładu Częstochowskiego.
11.Z uwagi na powstania dużego obszarowo Zakładu utrudnione będzie funkcjonowanie Zakładowych komisji wypadkowych (długi czas dojazdu przedstawicieli komisji wypadkowych), wpłynie to na dłuższy czas pracy komisji co może powodować wzrost opóźnień pociągów.
(…)
13. Siedziba Zakładu Sosnowiec nie jest przystosowana na przyjęcie kolejnych pracowników z ZLK Częstochowa.
(…)
15. Osoby pełniące obecnie funkcję Naczelników Działów w ZLK Częstochowa to pracownicy wyselekcjonowani i wysoko wykwalifikowani, którzy w nowej strukturze mogą nie znaleźć zatrudnienia na obecnych stanowiskach.
(…)
17. Zapewnienie, że każdy pracownik otrzyma propozycję pracy nie jest równoznaczne z tym, że faktycznie będzie pracował. Oczywistym jest, że pracownik mieszkający w okolicach Częstochowy, nie jest w stanie przyjąć propozycji stanowiska pracy np. w Cieszynie bądź Żywcu. Już dojazd do Sosnowca dla mieszkańców miejscowości znajdujących w rejonie Częstochowy może być kosztowny i uciążliwy – tj. ok 1-1,5 godziny jazdy w jedną stronę.
(…)
19. Likwidacja Zakładu w ostatnim kwartale roku jest praktycznie niewykonalna z uwagi na prowadzone rozliczenia i zamknięcie roku, a także podsumowanie z wykonanych inwestycji. Takie decyzje podczas trwania milionowych kontraktów powinny być rozłożone w czasie i prowadzone etapowo.
(…)
21. Stworzenie tak ogromnego Zakładu i utworzenie 7 Sekcji Eksploatacji może spowodować zakłócenia w nadzorze nad infrastrukturą pasażerska i realizacją zadań związanych z ciągłymi zmianami w rozkładzie jazdy pociągów.

Związki Zawodowe działające przy PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. w Zakładzie Linii Kolejowych w Częstochowie nie są przeciwne ewolucyjnym zmianom organizacyjnym, niemniej jednak należy to rozłożyć w czasie z uwzględnieniem obecnie prowadzonych zadań inwestycyjnych na terenie Zakładu. Termin integracji (likwidacji) Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie należy przesunąć np. o 2 lata, do czasu zakończenia trwających zadań inwestycyjnych.

Inną propozycją zachowania PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie jako jednostki organizacyjnej jest nie integrowanie Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie z Zakładem Linii Kolejowych w Sosnowcu i zachowanie Zakładu w Częstochowie dalej jako jednostki organizacyjnej poprzez: przyłączenie Sekcji Eksploatacji Herby Nowe, Stacji Sowczyce, Stacji Olesno i Stacji Pludry do Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie co spowoduje powstanie trzech Zakładów Linii Kolejowych o podobnej wielkości i strukturze, o zdecydowanie bardziej funkcjonalnym kształcie i układzie geograficznym.

Prosimy o wsparcie i podjęcie wszelkich działań mających na celu zatrzymanie likwidacji naszego Zakładu.
Powstrzymanie decyzji Zarządu Spółki PKP PLK S.A ochroni miejsca pracy i kapitał naszego Regionu.
Prosimy o pilną interwencję z Państwa strony i wsparcie naszych działań.

Apel trafił do premiera Donald Tusk, ministra infrastruktury, członków rady nadzorczej PKP PLK S.A, prezydenta Krzysztofa Matyjaszczyka, starosty częstochowskiego Krzysztofa Smeli i wszystkich parlamentarzystów ziemi częstochowskiej łącznie z eurodeputowaną Jadwigą Wiśniewską.

Inną propozycją zachowania PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie jako jednostki organizacyjnej jest nie integrowanie Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie z Zakładem Linii Kolejowych w Sosnowcu i zachowanie Zakładu w Częstochowie dalej jako jednostki organizacyjnej poprzez: przyłączenie Sekcji Eksploatacji Herby Nowe, Stacji Sowczyce, Stacji Olesno i Stacji Pludry do Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie co spowoduje powstanie trzech Zakładów Linii Kolejowych o podobnej wielkości i strukturze, o zdecydowanie bardziej funkcjonalnym kształcie i układzie geograficznym.

Prosimy o wsparcie i podjęcie wszelkich działań mających na celu zatrzymanie likwidacji naszego Zakładu.
Powstrzymanie decyzji Zarządu Spółki PKP PLK S.A ochroni miejsca pracy i kapitał naszego Regionu.
Prosimy o pilną interwencję z Państwa strony i wsparcie naszych działań.”

Zmiany, których tak bardzo chcą uniknąć pracownicy ZLK w Częstochowianie, nie dotyczą tylko naszego miasta. Przewidziano połączenie 12 zakładów linii kolejowych: sześć większych ma wchłonąć sześć mniejszych jednostek, zakład w Wałbrzychu ma zostać połączony z zakładem we Wrocławiu, Nowy Sącz włączony do Krakowa, Siedlce połączone z Białymstokiem, Ostrów Wielkopolski – z Poznaniem, Skarżysko Kamienna – z Kielcami, a ZLK w Częstochowie – z Sosnowcem.

Poseł pyta ministra

Jako pierwszy na apel kolejowych związków zawodowych odpowiedział poseł Andrzeja Szewiński. W sprawie planowanej reorganizacji struktur PKP Polskie Linie Kolejowe SA złożył już interpelację do ministra infrastruktury.

„Z dużym niepokojem przyjąłem informacje o planowanych zmianach organizacyjnych w strukturach PKP Polskie Linie Kolejowe SA, polegających na integracji wybranych zakładów linii kolejowych.

Nie mogę pozostać obojętny wobec skutków, jakie te decyzje mogą przynieść dla północnej części województwa śląskiego
Zgodnie z zapowiedziami, PKP PLK SA w Częstochowie miałby zostać włączony do Zakładu w Sosnowcu
Takie rozwiązanie w mojej ocenie nieuzasadnione względami organizacyjnymi budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia równowagi rozwojowej regionu.
Częstochowa i okoliczne miasta stanowią ważny węzeł komunikacyjny oraz naturalne zaplecze transportowe północnej części województwa. Likwidacja lokalnego zakładu PLK oznaczałaby faktyczną marginalizację dobrze funkcjonującego ośrodka o bogatych tradycjach kolejowych i znaczeniu strategicznym dla systemu transportowego Polski.
Utrzymanie lokalnych struktur PKP PLK w północnej części regionu ma kluczowe znaczenie nie tylko dla samej Częstochowy, ale również dla sąsiednich powiatów i gmin. To właśnie ten obszar odpowiada za eksploatację odcinków o strategicznym znaczeniu komunikacyjnym, w tym połączeń z centralną częścią kraju.
Centralizacja decyzji w ramach jednej jednostki, oddalonej geograficznie i administracyjnie, może w praktyce utrudnić sprawną koordynację działań, wydłużyć procedury i ograniczyć skuteczność inwestycji infrastrukturalnych.
W obecnym okresie intensyfikacji działań inwestycyjnych, wynikających z wykorzystania środków Krajowego Planu Odbudowy i Funduszy Europejskich na lata 2021-2027, decyzje o tak daleko idących zmianach organizacyjnych mogą rodzić dodatkowe komplikacje i opóźnienia w realizacji kluczowych projektów infrastrukturalnych.
Wiele samorządów północnej części województwa śląskiego prowadzi obecnie inwestycje wymagające ścisłej synchronizacji z pracami PKP PLK. Wstrzymanie dla Polski w latach 2022-2024 funduszy unijnych powoduje dziś przyspieszenie i kumulację zadań, które muszą zostać rozliczone do końca 2028 roku.

Aspekt bezpieczeństwa i odporności państwa

Z perspektywy bezpieczeństwa narodowego, zarządzania kryzysowego i odporności infrastruktury krytycznej, utrzymanie rozproszonej struktury organizacyjnej – takiej jak obecna sieć zakładów PKP PLK – stanowi istotny element odporności państwa.
Doświadczenia płynące z ukraińskiego teatru działań wojennych pokazują jednoznacznie, że struktury zdecentralizowane i rozproszone są znacznie bardziej odporne na ataki, sabotaż i zakłócenia logistyczne.
Koncentracja decyzji i zasobów w jednym miejscu zwiększa natomiast ryzyko utraty zdolności operacyjnych w sytuacji kryzysowej, co może mieć konsekwencje zarówno dla bezpieczeństwa transportu, jak i dla funkcjonowania państwa w warunkach zagrożenia.

Dlatego z punktu widzenia odporności strategicznej państwa oraz zapewnienia ciągłości działania infrastruktury kolejowej, utrzymanie Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie jako samodzielnej jednostki organizacyjnej wydaje się rozwiązaniem racjonalnym i bezpiecznym.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury analizowało skutki likwidacji Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa, odporności infrastruktury krytycznej oraz zarządzania kryzysowego?
2. Czy w toku planowania reorganizacji PKP PLK przeprowadzono konsultacje z jednostkami samorządu terytorialnego północnej części województwa śląskiego oraz związkami zawodowymi pracowników kolei?
3. Jakie są faktyczne przesłanki ekonomiczne i organizacyjne uzasadniające włączenie częstochowskiego zakładu do struktury w Sosnowcu?
4. Czy w kontekście doświadczeń wojny w Ukrainie ministerstwo nie uważa, że utrzymanie rozproszonych struktur zarządzania infrastrukturą kolejową zwiększa odporność i elastyczność systemu transportowego w sytuacjach kryzysowych?
5. Czy rozważane jest alternatywne rozwiązanie polegające na utrzymaniu Zakładu Linii Kolejowych w Częstochowie jako samodzielnej jednostki, z ewentualnym dostosowaniem jej struktury do nowych wymogów organizacyjnych, bez konieczności pełnej integracji z jednostką w Sosnowcu?”

Renata R. Kluczna