Ponieważ z zachwytem i pompą otwierają przewozy Częstochowa – Katowice Koleją Śląska, to ja – zachowując swoje prawo własnego zdania – powiem: to skandal, granda i głupota. I sercem, duszą oraz ciałem gotów jestem wspierać protestujących przeciw temu kolejarzy z Przewozów Regionalnych.
Jak to? Jestem przeciw konkurencji, za monopolem PR? Nie podoba mi się wygoda nowych składów i niższa cena biletów? Wolę się tłuc zardzewiała „żółtą” jednostką niż klimatyzowanym „flirtem”? Nie, nie, nie w tym problem. Problem w tym, że Urząd Marszałkowski stosuje chwyt, który delikatnie można nazwać nieuczciwą konkurencją – czyli skandalem i grandą.
Wyobraźmy sobie, że Urząd Miejski, mając wyremontowaną środkami podatników kamienicę na rogu Alei i ul. Kościuszki, uruchamia tam w swoim lokalu własną komunalna kwiaciarnię, restaurację czy sklep z butami. Korzystając w ten sposób z dobra stworzonego przez ogół podatników, w najlepszym punkcie w mieście, uruchamia konkurencję wobec prywatnych sklepów. Ponieważ ma najlepszy punkt i nie płaci za czynsz, może nawet ciut taniej sprzedawać buty czy kwiatki… Byłby to skandal? Byłby…
Samorząd wojewódzki odpowiada za organizację pasażerskich przewozów kolejowych w całym województwie. Dysponuje na ten cel środkami, którymi dotuje przewozy nierentowne (w tym rekompensatę za przejazdy ulgowe). Z środków podatników (naszych i europejskich) kupił nowoczesny tabor, by poprawić jakość przewozów i obniżyć ich koszty. W transporcie zawsze tak jest, że są linie bardziej rentowne i mniej. W Częstochowie przewóz pasażerów tramwajem, ze względu na duży popyt, jest bardziej opłacalny, niż przewóz autobusem z peryferyjnego Gnaszyna do Mirowa. Organizując transport pamięta się, by dochód z linii bardziej rentownej równoważył straty na linii nieopłacalnej. Gdyby tak nie było, gdyby decydowała czysta ekonomia, mieszkańcy części dzielnic peryferyjnych, czy mniejszych miejscowości w gminach wiejskich, zostaliby pozbawieni dostępu do publicznego transportu zbiorowego.
Linia kolejowa Częstochowa – Katowice jest – ze względu na popyt – najbardziej opłacalną linią w województwie. Dla porównania: nieopłacalne jest utrzymanie linii do Koniecpola, Lublińca, a już całkowicie pozbawione ekonomicznego sensu jest podtrzymywanie przewozów do Chorzewa-Siemkowic. Ponieważ poza sensem ekonomicznym są także brane pod uwagę względy społeczne (czym ma do szkoły dojechać młodzież z Julianki i Koniecpola, skoro nie ma stamtąd dobrej drogi i regularnych połączeń autobusowych), dochody z lepszej linii łagodzą nieopłacalność utrzymania linii gorszej.
Niestety, Urząd Marszałkowski zabrał ową najlepszą linię. Przeznaczył na jej obsługę najlepsze (wygodne dla pasażerów i tańsze w eksploatacji) składy. Zabrał to co się opłaca, pozostawiając PR cały szmelc nieopłacalnych przewozów. Gdyby ten sam UM ogłosił przetarg, na obsługę najlepszej linii zgłosiłoby się kilkanaście renomowanych podmiotów, przy tym one same zainwestowałyby w lepszy tabor. Bo to się opłaca każdemu komercyjnemu przewoźnikowi, bo z Częstochowy do Katowic nigdy (gdy się o to zadba) nie braknie pasażerów. Nie jest więc sztuką zarabiać „na dobrym”. Sztuką jest wymyślić, co dalej z linią do Siemkowic.
Wcześniejszy podział PKP na publiczne spółki odczuliśmy nie jako tworzenie zdrowej konkurencji miedzy InterCity a PR, ale jako galimatias z niespójną informacją i trudnościami z kupnem biletów. Konkurencję ograniczyła administracyjna ingerencja Ministerstwa. Teraz stworzono kolejną spółkę publiczną Koleje Śląskie, by nieuczciwie konkurować z PR. Narzekano, że publiczna kolej PKP służy tylko kolejarzom. Teraz widać, że kolejarzy ma się dokładnie tam gdzie i pasażerów… Kolej jest dla kolesi, tych z zarządów i rad nadzorczych, kolej jest dla tych różnych misiów z politycznego nadania. Taką kolej, olej…
