O czym tu pisać na Alei bruku, gdzie szczury zlizując tłuszcz frytkowy, leniwym wzrokiem darzą pielgrzymów…? O czym tu pisać, gdy już chyba wszystko napisałem…?Zeszło, poszło, to już 40 lat jak się pismactwem param. Zaczynałem ideą wolnego słowa napompowany, w sierpniu 1981 r., gdy Biuletyn Informacyjny ZR „Solidarność” w Częstochowie opublikował mój pierwszy tekst: O bitwie warszawskiej 1920 r. Nie tylko opublikował, jeszcze mnie zatrudnił, jako piszącego o wszystkim redaktora. Potem było 40 lat pisania, do różnych pism i w różnych warunkach. Wyliczać nie będę, by nie zanudzić. Na pytanie ile tekstów napisałem, odpowiem skromnie: dużo, albo nieskromnie: bardzo dużo.
Wierzyłem w siłę słowa. Starałem się nie pisać w ogólności, do ogólności. Chciałem, by tekst był formą rozmowy z konkretnym Czytelnikiem, starałem się nawet sobie wyobrazić owego konkretnego odbiorcę, wyczuć, co go interesuje, jakimi argumentami przekonam go do swoich racji. Tekst prasowy nie jest bowiem neutralny, pokazujemy rzeczywistość, by przekonać odbiorców naszego przekazu, by ją zmienili, by była lepsza lub zachowali, by nie stała się gorsza. Czy to się udaje?
Bilans, przynajmniej mój, jest dość smutny, słowa rzucane z wiatrem i pod wiatr najczęściej odbijają się od muru. W demokracji słowa pisane nie zawsze są skuteczne, bywa, że rząd wybiera większość analfabetów. Przekonywanie, że warto nasz kraj uczynić dobrym dla wszystkich, nie ma takiego uroku, jak potaplanie się w błotku korupcji, kumoterstwa i kur…stwa, ważne by to „nasi” byli górą i się taplali, a „oni” – dołem, utytłani… I cóż na to poradzisz? Możesz wzorem mistrza Kisielewskiego napisać o bezsilności publicystyki, tylko kto by chciał to czytać?
Czuję się czasem jak relikt polodowcowy, zabytek z epoki guttenbergowskiej, czasu druku na papierze. Moi Czytelnicy odchodzą, umierają, świat zaludnia inna ludzkość, którą już nie zawsze rozumiem i nie potrafię do niej słowem trafić. Błąkam się, jako relikt, po różnych rezerwatach, zasiedlonych przez podobne relikty, z pokorą przyjmując, że tak już jest i nic się nie zmieni. I jedno tylko podtrzymuję: dopóki jest choć jeden odbiorca moich słów, dopóty moja praca ma sens.
Nieważne, czy jest się pismakiem, czy szewcem, czy się sprzedaje wędliny czy szyje kołdry, czy wydaje się decyzje, czy może je się wykonuje…, istotny jest odbiorca, chociaż jeden odbiorca, który doceni i wybierze owoc naszej pracy. Człowiek nie jest łosiem, to istota stadna, nawet największy egoista potrzebuje odbiorcy, by jego egoizm miał sens.
Czasem tylko, wraz z latami, przychodzi zmęczenie. O czym tu pisać, skoro już wszystko napisano? I jaki sens ma nowy tekst, skoro stare nic nie zmieniły, nie przeniosły się na konkretne korzyści własne, najbliższych, sąsiadów, ziomków, rodaków, ludzkości? Wpada się wtedy w stupor niemyślności, wrogiem się staje pusta kartka. Trzeba wtedy, jak bokser po ciosie, wstać i otrząsnąć się. Błysnąć do lustra uśmiechem Lisa Witalisa, pokombinować jak uwieść odbiorcę, zwabić tytułem, zaintrygować lidem, zaskoczyć pointą. I przetrwać w ten sposób kolejny tydzień.
Katon Starszy miał dobrą receptę, obojętnie co się działo, czy to rozumiał czy nie, mówiąc o czymkolwiek, kończył wezwaniem o zburzenie Kartaginy. Może więc trzeba sobie znaleźć takową Kartaginę i zanudzając wezwaniami przejść do historii.
