WFOŚiGW w KatowiachDla miasta Częstochowy jedną z ważniejszych instytucji jest Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Ze względu na – między innymi – potrzebę współpracy, Miasto Częstochowa realizuje Program Ochrony Środowiska, który odzwierciedla zasady ogólne, leżące u podstaw polityki ochrony środowiska w Unii Europejskiej, a także polityki ekologicznej naszego państwa.
Są to:
1. Zasada zrównoważonego rozwoju – która opiera się na założeniu, że polityka i działania w poszczególnych sektorach gospodarki i życia społecznego powinny być prowadzone w taki sposób, aby zachować zasoby i walory środowiska w stanie zapewniającym trwałe, nie doznające uszczerbku, możliwości korzystania z nich zarówno przez obecne jak i przyszłe pokolenia. Istotą zrównoważonego rozwoju jest równorzędne traktowanie racji społecznych, ekonomicznych i ekologicznych, co oznacza konieczność integrowania zagadnień ochrony środowiska z polityką w poszczególnych dziedzinach gospodarki;
2. Zasada równego dostępu do środowiska przyrodniczego – którą należy postrzegać w następujących kategoriach:
* sprawiedliwości międzypokoleniowej – zaspokajanie potrzeb materialnych i cywilizacyjnych obecnego pokolenia z równoczesnym tworzeniem i utrzymywaniem warunków do zaspokajania potrzeb przyszłych pokoleń,
* sprawiedliwości międzyregionalnej i międzygrupowej – zaspokajanie potrzeb materialnych i cywilizacyjnych grup społecznych i jednostek ludzkich w ramach sprawiedliwego dostępu do ograniczonych zasobów walorów środowiska,
* równoważenia szans między człowiekiem a przyrodą – zapewnienie zdrowego i bezpiecznego funkcjonowania w sensie fizycznym, psychicznym, społecznym i ekonomicznym jednostek ludzkich przy zachowaniu trwałości podstawowych procesów przyrodniczych wraz z ochroną różnorodności biologicznej;
3. Zasada przezorności – która przewiduje, że rozwiązywanie pojawiających się problemów ekologicznych powinno następować po „bezpiecznej stronie”, tj. odpowiednie działania powinny być podejmowane już wtedy, gdy pojawia się uzasadnione prawdopodobieństwo, że problem wymaga rozwiązania, a nie dopiero wtedy, gdy istnieje pełne naukowe tego potwierdzenie;
4. Zasada uspołecznienia polityki ekologicznej – która powinna być realizowana poprzez stworzenie instytucjonalnych, prawnych i materialnych warunków do udziału obywateli, grup społecznych i organizacji pozarządowych w procesie kształtowania modelu zrównoważonego rozwoju, przy równoczesnym rozwoju edukacji ekologicznej, rozbudzaniu świadomości i wrażliwości ekologicznej oraz kształtowaniu nowej etyki zachowań wobec środowiska naturalnego. Zasada uspołecznienia ma szczególne znaczenie dla gmin, gdyż jako podstawowe jednostki samorządu terytorialnego są najbliżej mieszkańców i poprzez to mają największy potencjał w zakresie kreowania świadomości ekologicznej poprzez np. tworzenie centrów informacji ekologicznej, otwartą współpracę z lokalnymi organizacjami pozarządowymi itp.;
5. Zasada „zanieczyszczający płaci” – nakłada ona pełną odpowiedzialność, w tym materialną, za skutki zanieczyszczania i stwarzania innych zagrożeń dla środowiska na ich sprawcę, czyli jednostkę użytkującą zasoby środowiska. Innymi słowy, kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia;
6. Zasada prewencji – pozwala na przeciwdziałanie nadmiernym emisjom przy założeniu, że przeciwdziałanie negatywnym skutkom dla środowiska naturalnego musi być podejmowane na etapie planowania przedsięwzięć mogących negatywnie oddziaływać na środowisko. Niezbędne zatem jest przeprowadzenie sprawnej procedury ocen oddziaływania na środowisko oraz monitoringu środowiskowego prowadzonych inwestycji. W praktyce oznaczać to także będzie, że przy podziale dostępnych środków na ochronę środowiska, preferencje będą uzyskiwały działania zapobiegające powstawaniu zanieczyszczeń, np. poprzez stosowanie najlepszych dostępnych technik (Best Accessible Technologies). Przez najlepszą dostępną technikę należy rozumieć najbardziej efektywny oraz zaawansowany poziom rozwoju technologii i metod prowadzenia danej działalności, wykorzystywany jako podstawa ustalania granicznych wielkości emisyjnych, mających na celu eliminowanie emisji lub, jeżeli nie jest to praktycznie możliwe, ograniczanie emisji i wpływu na środowisko jako całości;
7. Zasada skuteczności ekologicznej i efektywności ekonomicznej – oznacza ona potrzebę minimalizacji nakładów inwestycyjnych na jednostkę uzyskanego efektu ekologicznego.
Realizowane przez Miasto Częstochowa zasady doskonale wpisują się w idee WFOŚiGW w Katowicach, co umożliwia Częstochowie urzeczywistnienie wielu przedsięwzięć proekologicznych, dzięki współpracy i wsparciu finansowemu ze strony WFOŚiGW w Katowicach.
Dotacje uzyskane z Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
w Katowicach przez Wydział Ochrony środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa Urzędu Miasta Częstochowy.
W 2009 r. realizacja zadania pn. „Wykonanie przyrodniczej ścieżki edukacyjnej wraz z deszczochronem (altaną), w ramach rekreacyjnego zagospodarowania Lasu Aniołowskiego w Częstochowie”
Zadanie to polegało na wykonaniu przyrodniczej ścieżki dydaktycznej składającej się z 21 tablic edukacyjnych oraz jednej tablicy wprowadzającej ustawionych wzdłuż alejek leśnych na długości ok. 4,1 km w Lesie Aniołowskim w Częstochowie. Stworzenie ścieżki miało na celu ochronę dziedzictwa przyrodniczego, kształtowanie postaw ekologicznych oraz poszerzenie wiedzy przyrodniczej osób odwiedzających Las Aniołowski. Ponadto zakładano, iż ścieżka uatrakcyjni spacery po lesie przyciągając większą liczbę nieodwiedzających. Teksty umieszczane na tablicach oraz ich forma graficzna zostały opracowane przez pracowników Wydz. OŚR przy udziale profesjonalnej firmy specjalizującej się w tego rodzaju działalności. Opowiadają one o przyrodniczej roli lasu w ekosystemie, warstwowej budowie lasu oraz zjawiskach i procesach przyrodniczych charakterystycznych dla tego środowiska. Ścieżka przyrodnicza przybliża gatunki drzew, roślin i zwierząt, które można zaobserwować na terenie Lasu Aniołowskiego, a ponadto podaje szereg ogólnych informacji o przyrodzie. Utworzenie jej miało na celu podniesienie świadomości ekologicznej mieszkańców Gminy Częstochowa, zwłaszcza dzieci i młodzieży szkolnej oraz kształtowanie postaw proekologicznych, a także zwrócenie uwagi na wyjątkowość i atrakcyjność obiektu ze względu na jego charakter, występujące gatunki zwierząt i roślin oraz położenie na terenie miasta. W ramach tego zadania miasto wydało również przewodnik po przyrodniczej ścieżce w Lesie Aniołowskim zawierający charakterystykę obiektu oraz aktualne informacje o nim, a ponadto popularyzujący wiedzę przyrodniczą.
W 2011 r. wydanie przewodnika pn. „Przyrodnicze Skarby Częstochowy”
Zadanie to polegało na wydaniu 1.000 szt. przewodnika po czterech wybranych, najcenniejszych przyrodniczo i krajobrazowo, terenach na obszarze Gminy Miasto Częstochowa, tj. Gąszczyk, Góra Kokocówka, Łąki w Walaszczykach i Dolina Szarlejki. Celem wydania przewodnika było podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz ochrona najcenniejszych pod względem przyrodniczym miejsc w Częstochowie, która leży na pograniczu kilku odmiennych krain geograficznych, co ma swoje odbicie w wyjątkowości tutejszej fauny i flory. Wydanie przewodnika miało w założeniu kształtować postawy proekologiczne poprzez popularyzację opisanych stanowisk. Zakładano, że możliwość zapoznania się, zarówno mieszkańców miasta jak i turystów, z przyrodniczymi „skarbami” miasta miało pozytywne skutki wyrażające się w możliwości zapoznania się, niekiedy po raz pierwszy, oraz docenienia najcenniejszych przyrodniczo terenów. Przejawem tego miał być wzrost świadomości ekologicznej oraz zwiększenie szansy na zachowanie w możliwie niezmienionym stanie opisanych w przewodniku stanowisk. Ponadto przewodnik miał za zadanie umożliwić poruszanie się po wskazanych trasach, przez co dawać okazję, by na własne oczy przekonać się o pięknie naturalnego środowiska Częstochowy. Zawarte są w nim liczne informacje nt. gatunków roślin i zwierząt żyjących, do czego może prowadzić zgubna dla natury bezmyślna działalność człowieka oraz jak należy postępować, by nie zniszczyć funkcjonujących ekosystemów. Materiał do przewodnika został opracowany przez zespół autorów w składzie: mgr Jerzy Zygmunt, dr Cezary Gębicki, mgr Krzysztof Pierzgalski, dr hab. Stanisław Cabała, w oparciu m.in. o wyniki wcześniejszych prowadzonych przez nich na terenie Częstochowy badań i obserwacji.
W 2014 r. realizacja zadania pn. „Poprawa stanu zdrowotnego starodrzewu oraz odtworzenie i wzbogacenie szaty roślinnej na terenie zabytkowych Parków Staszica i 3-go Maja w Częstochowie”
Ze względów fitosanitarnych oraz w trosce o bezpieczeństwo użytkowników parków podjasnogórskich zaszła konieczność usunięcia drzew suchych, zamierających i silnie uszkodzonych przez niesprzyjające warunki atmosferyczne, a ponadto wykonania zabiegów pielęgnacyjnych, w tym cięć sanitarnych i korygujących w koronach znacznej części pozostałych drzew. Dodatkowo wymagane było uzupełnienie powstałych ubytków w drzewostanie poprzez nasadzenie drzew z powodu wcześniej prowadzonych niezbędnych wycinek, a także uzupełnienia nasadzeń krzewów i roślinnych okrywowych, które przyczyniły się do odtworzenia ich historycznego układu. Wyżej wymienione działania poprzez poprawę warunków wypoczynku na terenie Parku Staszica i Parku 3 Maja wpłynęły na podniesienie jakości życia mieszkańców i zwiększyły akceptację społeczną dla działań na rzecz poprawy jakości przestrzeni publicznej. Ze względu na lokalizację u podnóża Jasnej Góry i w bezpośrednim sąsiedztwie Sanktuarium Jasnogórskiego parki są corocznie odwiedzane przez tysiące pielgrzymów, stanowiąc wraz z Alejami NMP jedną z turystycznych wizytówek Częstochowy. Ponadto, ze względu na występowanie na terenie parków pomników przyrody, działania zwiększające atrakcyjność powyższych terenów zieleni służących aktywnemu wypoczynkowi mają wpływ na podniesienie świadomości ekologicznej społeczeństwa.
„Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
“Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
