Minęły dwa miesiące od wprowadzenia w życie nowej ustawy popularnie określanej mianem „śmieciowej”. Jej głównym przesłaniem jest wyrobienie u obywateli nawyku segregacji śmieci, który wśród mieszkańców regionu częstochowskiego wciąż raczkuje. Jednym z powodów, który przyczynia się do tego, że duch ustawy nie jest w pełni realizowany, jest niejednokrotnie brak zaangażowania ze strony władz miasta.
Poza tym każdy z nas musi przyzwyczaić się do segregowania śmieci. Wynika to z faktu, że mieszkańcy blokowisk w Częstochowie w niewielkim stopniu zwracali uwagę na segregowanie śmieci. Powód jest oczywisty – większość osiedli nie była zaopatrzona w pojemniki do segregacji. Nieco inaczej do tego tematu podchodzili mieszkańcy domków jednorodzinnych regionu częstochowskiego, którzy w większości sortowali swoje śmieci. Przyczyną, dla której właściciele domków nierzadko zniechęcali się do segregacji jest fakt, iż po odbiór odpadów niejednokrotnie przyjeżdżała jedna śmieciarka, ładując wszystkie śmieci razem.
Wszystko to, co trafia do naszych domowych koszy, może okazać się w pełni wartościowym produktem po raz drugi. Wystarczy mieć tylko dobre chęci i ciekawy pomysł. Dlatego coraz częściej mówi się o tzw. kreatywnym recyklingu, w którym wykorzystuje się wszystko to, co wyrzucamy. I tak np. szara gazeta może stać się modnymi kolczykami, które doskonale będą pasować do wieczorowej sukni wykonanej z worka na śmieci lub innej folii. Zużyta plandeka samochodowa stanie się przy odrobinie wyobraźni elegancką torebką. Wydaje się to nieprawdopodobne. W modzie funkcjonuje pojęcie upcyklingu, czyli powtórnego przetwarzania śmieci. Idąc dalej, mówi się o trashion (od angielskiego trash – śmieci i fashion – moda), czyli o tworzeniu biżuterii, odzieży, ale także o wystroju wnętrz. Idealnym materiałem stały się niepotrzebne palety (drewniane platformy służące do przewożenia i składowania towaru), z których wykonuje się niepowtarzalne meble. Umeblować nimi można zarówno stylowe restauracje i puby, a także nasze mieszkania. Produkcją takich mebli zajmują się powstające coraz liczniej profesjonalne firmy, ale przecież możemy je wykonać samodzielnie. To nic trudnego. Wystarczy wziąć drewnianą paletę, kilka gwoździ, młotek i nasz wymarzony regał na książki jest gotowy. Oprócz satysfakcji z dobrze wykonanej pracy, będziemy mogli liczyć na uznanie znajomych.
Śmieci znajdują również zastosowanie w muzyce. Doskonałym przykładem może być krakowski zespół „Recycling Band” znany z V edycji programu „Mam Talent”. Muzycy z butelek, puszek, wiader, starych części rowerowych, mebli, podzespołów komputerowych, własnoręcznie wykonali wszystkie swoje instrumenty. Mieszkańcy Częstochowy mieli okazję ich posłuchać i zobaczyć na placu Biegańskiego podczas tegorocznej Industriady.
Jak widać, nie wszystko musi trafić na wysypisko, ale może znaleźć się w rękach artysty, który nada mu drugie życie.
Nawyk segregacji śmieci powinien być wpajany od najmłodszych lat. Dlatego też jedna z częstochowskich organizacji pozarządowych zrealizowała projekt „Życie po życiu – domowy recykling”. Skierowany był on do dzieci ze szkół z gminy Rędziny i Mstowa. Celem akcji było uświadomienie najmłodszym, że każdy przedmiot może być pełnowartościowy powtórnie. Efektem zajęć było powstanie małych dzieł sztuki, takich jak kwiatki z plastikowych butelek, mozaiki ścienne z kapsli, czy węże z wyblakłych krawatów. Dzieci podczas warsztatów przekonały się, że re-art, czyli artystyczny recykling to twórcza zabawa, która przyczynia się do zmniejszenia produkowanych przez nas śmieci.
Do naszych śmietników trafiają także opony, odpady zwierzęce, tekstylia, oleje, osady ściekowe. Czy można je uznać za wartościowe? Oczywiście, że tak. Wykorzystuje się je do produkcji „paliwa alternatywnego” (RDF), czyli paliwa wytworzonego z odpadów innych niż niebezpieczne. Znajduje ono swoje zastosowanie m.in. w procesach współspalania w przemyśle cementowym, dzięki czemu zastępuje w części paliwo kopalne, na które składa m.in.: węgiel kamienny, brunatny oraz ropa naftowa i gaz ziemny. Doskonałym przykładem wykorzystania paliwa alternatywnego jest Cementownia Rudniki koło Częstochowy, która w 50 proc. zastępuje nim paliwa tradycyjne. Warto dodać, że w Polsce odsetek ten wynosi średnio 40 proc., a na przykład w Niemczech aż 62 proc. Wyprodukowany materiał opałowy przypomina kształtem wałek sprasowanych z wcześniej rozdrobnionych odpadów. Podczas spalania w specjalnych piecach staje się doskonałym źródłem energii.
Przytoczone przykłady, świadczą o tym, że warto segregować swoje śmieci. Dzięki temu nie tylko przyczyniamy się do ochrony środowiska, ale także robimy to sami bądź pozwalamy innym na twórcze wykorzystanie odpadów.
Nie bez znaczenia w kwestii podnoszenia świadomości społecznej dotyczącej nowej ustawy o utrzymaniu czystości i porzadku w gminach ma praca Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Fundusz, realizując cele założone w Strategii, inicjuje działania w zakresie propagowania postaw proekologicznych i edukacji ekologicznej oraz wspiera rozwój młodych kadr w ochronie środowiska. Prowadzona w szerokim zakresie kampania
informacyjna dotyczącą ustawy, w tym segregacji śmieci przynosi wymierne korzyści. Ocena stanu wdrożenia prawa wspólnotowego w województwie i identyfikacja potrzeb w zakresie racjonalnego gospodarowania odpadami – to te punkty w dużej mierze są przedmiotem wsparcia ze strony Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach i prowadzonych przez Fundusz akcji edukacyjno – informacyjnych:
* wsparcie działań służących zapobieganiu powstawania odpadów oraz przygotowaniu odpadów do ponownego użycia,
* wsparcie systemów gospodarowania odpadami komunalnymi w wyznaczonych regionach,
* rozbudowa systemów selektywnej zbiórki odpadów opakowaniowych, odpadów ulegających biodegradacji, odpadów niebezpiecznych oraz odpadów budowlanych i rozbiórkowych,
* zwiększenie udziału odzysku, w tym recyklingu, ze szczególnym uwzględnieniem odzysku energii z odpadów,
* zagospodarowanie odpadów przemysłowych i niebezpiecznych.
Katarzyna Zych
Adrian Musiał
„Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
