Za co częstochowski podatnik płaci archiwiście z Bytomia?

Zacznijmy od serii pytań. Kto reprezentuje Częstochowę na arenie krajowej, będąc głównym łącznikiem między samorządem a rządem, jako rzecznik interesów mieszkańców? Kto w obecnej kadencji (od kwietnia 2024 do dziś) w imieniu Częstochowy buduje wspólny front z innymi samorządami, walcząc m.in. o dotacje krajowe i unijne? Kto odpowiada za przenoszenie sprawdzonych w innych miastach rozwiązań – np. transportowych czy ekologicznych – bezpośrednio na grunt Częstochowy?
Spójrzmy z innej perspektywy. Czy mieszkańcy wiedzą, że interesy Częstochowy na poziomie ogólnokrajowym reprezentuje osoba, która nie zna problemów naszego miasta? Dlaczego w debacie o naszej przyszłości wiodący głos zabiera nikomu nieznana postać bez mandatu społecznego, a przez to niewiarygodna? Kim jest 60-letni archiwista z Bytomia, któremu urząd miasta Częstochowy zlecił występowanie w naszym interesie, za co Biuro Ładu Korporacyjnego płaciło mu około 5.000 złotych miesięcznie, pokrywając dodatkowo koszty wyjazdów m.in. do Sopotu, Gdyni, Kołobrzegu, Warszawy i Poznania?
Co mieszkańcom Częstochowy wiadomo o anonimowym graczu z importu Janie Czubaku?

Nie od dziś wiadomo, że w kupie siła. W żadnym ministerstwie głos pojedynczego burmistrza czy prezydenta nie ma znaczenia, ponieważ moc negocjacyjną mają wyłącznie organizacje reprezentujące miliony mieszkańców. Dlatego samorządy zrzeszają się m.in. w Związku Miast Polskich (Lobbing legislacyjny: obrona przed zmianami w podatkach i walka o subwencje rządowe), w Śląskim Związku Gmin i Powiatów (Integracja: wspólna polityka wobec rządu oraz wymiana doświadczeń) czy w Związku Subregionu Północnego Województwa Śląskiego (Unijne dotacje: wspólne inwestycji np. drogowe i ochrona interesów naszego subregionu). Do wszystkich tych organizacji należy Częstochowa i bierze udział w spotkaniach.

Z informacji, które uzyskał radny Piotr Wrona (PiS), Krzysztof Matyjaszczyk od kwietnia 2024 do lutego 2026 uczestniczył w 35 posiedzeniach. Naiwnie dajemy wiarę oficjalnym odpowiedziom Marka Czerwińskiego, p.o. dyrektora urzędu, choć porażająca częstotliwość wojaży Matyjaszczyka budzi uzasadnione wątpliwości. Przykładem jest maraton z 2024 roku: 18 czerwca Warszawa (Związek Miast Polskich), a zaledwie dwa dni później już Katowice (Śląski Związek Gmin i Powiatów). Jeszcze bardziej nieprawdopodobnie wygląda początek 2025 roku: w lutym Bruksela pod szyldem Związku Miast Polskich, a kilkanaście dni później, Będzin ze Śląskim Związkiem Gmin i Powiatów, by już 21 marca ponownie zameldować się w Warszawie na spotkaniu Związku Miast Polskich.
To jeszcze nic. Matyjaszczyk potrafił być w dwóch odległych miejscach jednocześnie. 5 lipca 2024 roku – prezydent rzekomo brał udział w spotkaniu Śląskiego Związku Gmin i Powiatów w Katowicach oraz – w tym samym czasie – reprezentował Częstochowę na posiedzeniu Związku Miast Polskich we Wrocławiu (tak wynika z posiadanego przez redakcję zestawienia).

Nigdzie nie jest powiedziane, że na wszystkie spotkania organizacji samorządowych musiał jeździć wyłącznie Matyjaszczyk. Zastępować go mogli wiceprezydenci lub upoważnieni urzędnicy. I tak też bywało, chociaż bardzo sporadycznie – na 59 spotkań tylko w 8 uczestniczyli inni pracownicy urzędu miasta. Wszystkie – prócz ostatniego wyjazdu Wolskiego (zastępca prezydenta) – dotyczyły tylko posiedzeń Śląskiego Związku Gmin i Powiatów. Aleksander Wierny był w Rybniku i Sosnowcu, Zdzisław Wolski w Jasienicy, Mstowie i Lublińcu, Marek Czerwiński i Wanda Kukla w Tychach oraz Łukasz Kot w Cieszynie.

Turystyka samorządowa za pieniądze Częstochowian

Lewicowy prezydent Częstochowy, Krzysztof Matyjaszczyk przez okres 16 lat rządów (nim usłyszał prokuratorski zakaz pełnienia funkcji prezydenta) wielokrotnie powtarzał, że w miejskiej kasie brakuje pieniędzy na inwestycje, oświatę, remonty dróg, czy chociażby oświetlenie uliczne. Swoją argumentację opierał na tezie, że pusta kasa miasta to efekt zmian w podatkach oraz zbyt niskich subwencji rządowych.
Tymczasem, zamiast zaprzęgnąć do pracy opłacanych już urzędników, w tym aż czterech wiceprezydentów, Matyjaszczyk wynajął Jana Czubaka z Bytomia, by ten w zastępstwie prezydenta walczył na arenie krajowej o interesy Częstochowy, skutecznie pozyskiwał fundusze oraz rozwiązywał problemy naszego miasta we współpracy z innymi samorządami.
W odpowiedzi na interpelację radnego Wrony, dyrektor urzędu Czerwiński nie zająknął się nawet, że to on „zatrudnia” urzędników, bo nadzoruje referat kadr w częstochowskim magistracie.

Pierwszy wyjazd, Czubak zaliczył tuż po wyborach samorządowych we wrześniu 2024 roku do Wałbrzycha. Ale turystyka samorządowa Czubaka rozkwitła w 2025: styczeń – Chełm, luty – Poznań, kwiecień – Sopot, maj – Warszawa, czerwiec – Kraków. Po przerwie wakacyjnej, pod koniec sierpnia – Nowa Sól, wrzesień – Kołobrzeg, październik – Zduńska Wola, grudzień – Ostrowiec Świętokrzyski.
Równie pracowicie zapowiadał się rok 2026. Jednak pod koniec lutego CBA zatrzymało prezydenta Matyjaszczyka, więc bez odpowiedzi pozostają pytania: kogo obecnie Czubak zastępuje i z czyjego upoważnienia? W styczniu był w Poznaniu, w lutym w Pucku i Warszawie, w marcu w Gdyni, w kwietniu w Sopocie, w maju w Krynicy Morskiej. Czubak zawsze reprezentował Częstochowę na posiedzeniach krajowego Związku Miast Polskich, a nigdy innych związków.

Jak podaje w odpowiedzi na interpelację radnego Wrony, Wanda Kukla sekretarz miasta, miesięczne wynagrodzenie Jana Czubaka (umowa zlecenie) pochodziło z budżetu Biura Ładu Korporacyjnego, którego dyrektorką była Joanna Matyjaszczyk z domu Iskierka, żona prezydenta. Reprezentant Częstochowy z Bytomia kosztował częstochowskiego podatnika około 100 tysięcy złotych. Miał on również zwracane koszty podróży, w tym noclegów, co potwierdza, że najczęściej nie były to jednodniowe wypady.

Za co Jan Czubak otrzymywał tak hojną zapłatę? Tak naprawdę trudno powiedzieć. Wiadomo jedynie, że regularnie podróżował do atrakcyjnych turystycznie miejsc w Polsce. Urzędnicy z Biura Ładu Korporacyjnego twierdzą, że merytoryczne dokumenty dla jegomościa z Bytomia przygotowywali pracownicy magistratu, ponieważ wiedza Jana Czubaka o Częstochowie pozostawiała wiele do życzenia. Gotowe opinie i stanowiska wystarczyło tylko zaprezentować na spotkaniach związku, co równie dobrze mógł robić każdy, nawet szeregowy urzędnik magistratu.

„Spadochroniarz” wie gdzie wylądować

Jan Czubak ma 60 lat i z zawodu jest archiwistą. Był bytomskim samorządowcem – radnym w latach 1994-2010. Nie przywiązuję wagi do wykształcenia, bo jak sam o sobie pisze „zabrakło mu cierpliwości na obronę pracy magisterskiej”.
Częstochowa nie jest pierwszym przyczółkiem Czubaka. Od 2011 do 2024 współpracował z prezydentem Krakowa Jackiem Majchrowskim. W chwili kiedy Majchrowski zrezygnował z ubiegania się o fotel prezydenta, Czubak rozpoczął karierę w częstochowskim magistracie.
Ponad 10 lat temu tak o Czubaku pisała Interia: „Tajemniczy reprezentant Krakowa. Na posiedzenie Związku Miast Polskich w Opolu zamiast prezydenta Jacka Majchrowskiego przyjechał Jan Kazimierz Czubak z Bytomia. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że nikt w krakowskim magistracie nie wie, kim jest tajemniczy reprezentant Krakowa”.

Tak naprawdę tajemnicy nigdy nie było. Jan Czubak niegdyś reprezentował Bytom w Związku Miast Polskich. Potem został członkiem zarządu Związku, którego wiceprezesem był prezydent Krakowa Jacek Majchrowski, a od czerwca 2024 jest nim Krzysztof Matyjaszczyk.

Jan Czubak w 1990 politycznie związał się z postkomuną. Był działaczem Socjaldemokracji Rzeczypospolitej Polskiej, Sojuszu Lewicy Demokratycznej, a teraz jest członkiem Śląskiego Zarządu Wojewódzkiego Nowej Lewicy, do której należał do niedawna Matyjaszczyk (z powodu zarzutów korupcyjnych został zawieszony przez szefa partii Włodzimierza Czarzastego).
Fundamenty sojuszu Matyjaszczyka z Częstochowy z Czubakiem z Bytomia to nie tylko światopogląd, ale przede wszystkim interesy.

Jan Czubak jest sekretarzem Stowarzyszenia Rzeczpospolita Obywatelska, które zrzesza działaczy samorządowych o lewicowych poglądach. Wiceprezesem tego stowarzyszenia jest nie kto inny jak Krzysztof Matyjaszczyk, a do 2024 roku prezesem był Jacek Majchrowski. Drogi obydwu włodarzy prócz stowarzyszenia, Związku Miast Polskich i Jana Czubaka połączył też Krakowski Holding Komunalny, w którego radzie nadzorczej zasiadał Matyjaszczyk dzięki uprzejmości władz Krakowa, z Majchrowskim na czele.
Operatywność prezydenta Częstochowy w szukaniu kasy dla siebie jest godna podziwu. Drugi po Matyjaszczyku wiceprezes Stowarzyszenia Rzeczpospolita Obywatelska – prezydent Będzina Łukasz Komoniewski również podzielił się wpływami z częstochowskim prezydentem. Matyjaszczyk był członkiem rady nadzorczej Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Będzinie.

Stowarzyszenie Rzeczpospolita Obywatelska, którego sekretarzem jest Jan Czubak, a wiceprezesem Krzysztof Matyjaszczyk, co roku wręcza wyróżnienia osobom fizycznym i prawnym za wybitne działania na rzecz wspólnot samorządowych w Polsce. Patronem nagrody jest… Norbert Barlicki – działacz niepodległościowy, minister rządu II RP i warszawski radny, który angażował się w tworzenie pierwszych struktur samorządowych w niepodległej Polsce.
W gronie dotychczasowych laureatów znajdują się zarówno jednostki samorządowe, jak i prezydenci miast, w tym prezydent Częstochowy Krzysztof Matyjaszczyk oraz… Stowarzyszenie Wspólnie dla Częstochowy, którego prezesem była małżonka prezydenta, Joanna. Stowarzyszenie otrzymało nagrodę w kategorii: organizacja pozarządowa w 2024 roku, co po ujawnionych przez redakcję 7 dni rewelacjach w sprawie 7-procentowych „haraczy” za posady pobierane przez polityczną przybudówkę państwa Matyjaszczyków, stawia całe to wyróżnienie w fatalnym świetle.

***
Częstochowski układ z Bartłomiejem S., Łukaszem B., Dariuszem K., Januszem K., Kamilą P., Katarzyną D. oraz częstochowskimi przedsiębiorcami, a ostatecznie i Krzysztofem M. nie powstał w próżni. To element potężnej, wręcz systemowej ośmiornicy, której macki oplotły samorząd, spółki miejskie, państwowe oraz lokalny biznes. Kolejne zatrzymania Prokuratury Krajowej dowodzą, że nie mamy do czynienia z pojedynczymi przypadkami chciwości, lecz z drobiazgowo zaprojektowaną siecią wzajemnych powiązań i korzyści.
Jakby mało było nam rodzimych „chciwców” na horyzoncie pojawia się polityczny obieżyświat Jan Czubak. Ten wywodzący się z bytomskich struktur SLD działacz to idealny przykład zakulisowego beneficjenta. W tej grze więcej niż pięć groszy – w postaci chociażby rad nadzorczych – dorzucili ci, o których wiemy: Jacek Majchrowski z Krakowa i Łukasz Komoniewski z Będzina. Niebagatelną rolę odegrał Związek Miast Polskich i Stowarzyszenie Rzeczpospolita Obywatelska.

Częstochowa pod rządami koalicji Lewicy i KO przestała należeć do mieszkańców. Należy dziś do zamkniętego układu i takich ludzi jak Jan Czubak z Bytomia – politycznego nominata z wątpliwymi kwalifikacjami. To ponura ironia, że człowiek z zewnątrz, bezwstydnie wypowiada się na forum krajowym przed wysokiej rangi urzędnikami państwowymi i samorządowymi o sprawach miasta, o którego realiach nie ma pojęcia. Nic dziwnego, że Częstochowa od dawna stacza się po równi pochyłej, skoro kluczowe interesy miasta powierzono przypadkowej osobie z Bytomia.
Czy w Częstochowie naprawdę nie ma już mądrych, wykształconych i kompetentnych ludzi, którzy mogliby godnie reprezentować własne miasto?
Oczywiście, że są…

Renata R. Kluczna