Z początkiem stycznia 2025 roku, zgodnie z przepisami UE, wszedł w życie obowiązek selektywnego zbierania odpadów takich jak tekstylia, odzież i obuwie. To zadanie gmin, które jest realizowane w ramach Punktów Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK). Każda gmina zobowiązana jest ustanowić przynajmniej jeden taki punkt na swoim terenie i to tam powinny trafiać rzeczy, którym można dać drugie życie.
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy jak przemysł tekstylny negatywnie wpływa na środowisko. Tymczasem przeciętna Europejka czy Europejczyk, co roku kupuje około 26 kg ubrań. Zgodnie z badaniami prowadzonymi przez Wspólne Centrum Badawcze (JRC) całkowita ilość odpadów włókienniczych – obejmująca odzież i obuwie, wyroby włókiennicze używane w gospodarstwach domowych, techniczne wyroby włókiennicze oraz odpady poprzemysłowe i przedkonsumenckie – w 2019 r. wyniosła 12,6 mln ton (10,9 mln ton odpadów pokonsumenckich i 1,7 mln ton odpadów poprzemysłowych i przedkonsumenckich). Wygenerowano 5,2 mln ton odpadów odzieży i odpadów obuwniczych, co odpowiada około 11 kg odpadów na osobę rocznie w UE.
Dotychczas, około 78 % pokonsumenckich odpadów włókienniczych, obejmujących odzież i obuwie oraz wyroby włókiennicze używane w gospodarstwach domowych i techniczne wyroby włókiennicze, nie było zbieranych selektywnie. To oznacza, że trafiały one do zmieszanych odpadów z gospodarstw domowych, przeznaczonych do spalenia lub składowania lub – co najgorsze – np. do lasu. To szkodzi środowisku. Skutkiem takim praktyk są m.in. wysokie poziomy emisji gazów cieplarnianych, duże zużycie wody czy zanieczyszczenia gruntów.
Zgodnie z przepisami przyjętymi w Polsce w 2019 roku, od 1 stycznia 2025 gminy mają obowiązek selektywnego zbierania odpadków tekstylnych. To oznacza, że w Punktach Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych, można oddać zużyte materiały tekstylne, odzież i obuwie. W każdej gminie powinien być przynajmniej jeden taki punkt.
W Częstochowie system działa
Częstochowa wprowadziła dla mieszkańców miasta zbiórkę tekstyliów już w październiku 2024 roku. Produkty odbierane są prosto z mieszkań w workach dostarczanych przez wyłonioną firmę. Nie trzeba ich wynosić do osiedlowych śmietników czy przed posesje. Dzięki temu worki nie są narażone na rozerwanie, a ich zawartość na rozrzucenie. Same worki też są przyjazne dla środowiska, bowiem wykonane są z materiałów z recyklingu i są wielokrotnego użytku.
Do worków można wkładać także odzież wierzchnią (np. kurtki, płaszcze), obuwie, ale i ręczniki, koce oraz firany. Rzeczy te mogą być nowe bądź używane, ale w dobrym stanie – suche, czyste, kompletne. Jeśli ich niewielki stopień zużycia na to pozwoli, będą mogły posłużyć także instytucjom charytatywnym dla realizowania ich pomocowych celów.
Tekstylia mogą oddawać tylko osoby pełnoletnie, które najpierw muszą dokonać zgłoszenia telefonicznie pod nr 536 322 005 bądź mailem na adres tekstylia@stalagroup.pl Zgłoszenia są przyjmowane od poniedziałku do piątku w godz. 7–15. Jeśli mieszkamy w budynku wielorodzinnym, zgłoszenia można dokonać nie tylko u partnera, ale i poprzez spółdzielnię (lub np. wspólnotę mieszkaniową), która wyda nam stosowny worek. Tekstylia odbierane są z mieszkań od poniedziałku do piątku w godz. 6.00–18.00.
Inicjatywa samorządu okazała się sukcesem, bo tylko w okresie od października do grudnia 2024 roku odebrano od mieszkańców ponad 4 tony tekstyliów i odzieży.
red.
* Materiał dofinansowany ze środków WFOŚiGW w Katowicach
** https://www.wfosigw.katowice.pl/
