Województwo Śląskie jako pierwsze w Polsce przyjęło Regionalny Plan Adaptacji (RPA) do zmian klimatu. To strategiczny krok w stronę budowania odporności względem występujących skutków zamian klimatu. Plan pełni funkcję koordynacyjną i wspierającą wobec miejskich planów adaptacji już istniejących w województwie i tych, które będą tworzone.
Regionalny Plan Adaptacji został przygotowany w ścisłej zgodności z polityką rozwoju województwa, w szczególności ze „Strategią Rozwoju Województwa Śląskiego – Śląskie 2030. Zielone Śląskie”, a jego głównym celem jest:
* przygotowanie samorządów do skutecznych działań adaptacyjnych,
* zmniejszenie podatności regionu na skutki zmian klimatu,
* zwiększenie potencjału województwa do radzenia sobie z wyzwaniami, takimi jak upały, powodzie czy susze.
Dokument powstawał przez 18 miesięcy, a jego wykonawcą był Instytut Ochrony Środowiska – Państwowy Instytut Badawczy, który w ramach umowy z Województwem Śląskim oprócz samego Planu opracował szczegółową diagnozę województwa. Diagnoza do RPA oraz współpraca z samorządami lokalnymi oraz mieszkańcami woj. śląskiego podczas 16 warsztatów w subregionach doprowadziły do zidentyfikowania priorytetów adaptacyjnych województwa, którymi są:
* bezpieczeństwo obejmujące różne jego wymiary: zdrowie środowiskowe, zarządzanie kryzysowe, bezpieczeństwo powodziowe, energetyczne i żywnościowe oraz w dostępie do wody,
* błękitno-zielona infrastruktura jako kapitał naturalny województwa, którego ochrona warunkuje możliwości adaptacji regionu do skutków zmian klimatu,
* świadomość klimatyczna i współpraca wszystkich interesariuszy we wspólnym działaniu w warunkach zmieniającego się klimatu.
Kluczowym elementem w opracowywaniu RPA była szeroka partycypacja społeczna, polegająca na przeprowadzaniu warsztatów, otwartych webinariów, ankiet, czy też dwukrotnych konsultacji społecznych. Ostateczne konsultacje przeprowadzone były w dniach 14 sierpnia – 3 września 2025 r. i stanowiły zaproszenie społeczności województwa śląskiego do udziału w opiniowaniu projektu RPA oraz Prognozy oddziaływania na środowisko (OOŚ). W ramach konsultacji zgłoszono 54 uwagi i wnioski, z czego 23 wnioski zostały uwzględnione w całości w dokumencie RPA, 10 zostało uwzględnionych częściowo, a 21 rozpatrzono negatywnie.
Województwo śląskie to region wyjątkowo zróżnicowany – obejmuje góry, obszary rolnicze, duże aglomeracje i tereny poprzemysłowe. Spójny plan adaptacji pozwala lepiej koordynować działania i skuteczniej odpowiadać na lokalne wyzwania związane ze skutkami zmian klimatu.
RPA przynosi szereg korzyści dla województwa śląskiego. Wynikają one z pokazania szerszego spektrum działań adaptacyjnych, dających możliwość uzyskania pozytywnych efektów, wśród których wskazać można:
* podniesienie poziomu świadomości nt. zmian klimatu i adaptacji do ich skutków,
* wzmocnienie usług ekosystemowych,
* poprawę bezpieczeństwa ludzi i jakości życia,
* usprawnienie zarządzania ryzykiem klimatycznym,
* wzmocnienie zabezpieczenia mienia i rozbudowa infrastruktury,
* zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego i poprawa jakości powietrza,
* budowanie sieci współpracy,
* poprawę koordynacji działań między podmiotami,
* zwiększenie odporności ekosystemów,
* poprawę stanu zasobów wodnych, jakości gleb i odporności rolnictwa,
* rozwój społeczno-gospodarczy.
Dokument RPA wraz z załącznikami jest dostępny na stronie internetowej Województwa Śląskiego oraz na stronie https://powietrze.slaskie.pl/
red.
