To koniec pewnej epoki… Legendarna placówka Poczty Polskiej w Częstochowie, która od niemal stulecia wpisywała się w krwiobieg miasta, bezpowrotnie opuszcza swój historyczny gmach przy ulicy Śląskiej (na rogu z ul. Kopernika). W cieniu urzędu miasta i skweru Solidarności zatrzymał się czas, podobnie jak na charakterystycznym zegarze na dachu zabytkowego budynku poczty, który nie działa od lat. 1 września placówka pocztowa z tradycjami zostanie przeniesiona do nowoczesnego biurowca przy al. NMP 49.
Informacja o przeprowadzce poczty wzbudziła falę nie tylko zdziwienia, ale i oburzenia. W internecie aż roi się od komentarzy mieszkańców:
„Pewnie powstanie kolejny market lub wieżowiec, albo Żabka”
„Wielka szkoda dla Częstochowian i mnie”
„Była piękna poczta od 100 lat”
„Nie tylko poczta ale również mieściła się tam centrala międzymiastowa kawał historii i idzie pod młotek”
„Tu niegdyś było serce częstochowskich urzędów pocztowych… No szkoda!!! Najpierw zniknęły przy remoncie poczty obrotowe, wspaniałe drzwi a teraz poszło w diabły wszystko!!! (…) pokolenie należy już do wymierających ale czuję żal, przemijanie, a także brak dobrego kierownictwa nad tym naprawdę zabytkowym budynkiem…”
„Skandal! Poczta powinna tam zostać!!!”
„Takie obiekty powinny być wizytówką miasta bo stanowią o jego historii i tożsamości. I mądre zarządzanie miastem potrafi z tego stworzyć atut. No ale dziś u nas wszystko jest jedynie przedmiotem handlu”
„Pytanie gdzie jest miasto i konserwator zabytków?”
Historia budynku poczty
Jak podaje Encyklopedia Częstochowy, budynek poczty przy ulicy Śląskiej, został wybudowany w latach 1926–31 według projektu architekta Adolfa Szyszko-Bohusza. Dwupiętrowy budynek został wzniesiony z użyciem żelazo-betonu, ma charakter konstruktywistyczny i usytuowany został na planie podkowy. Gmach pierwotnie był trójskrzydłowy, jednak na przełomie lat 80. i 90. od ulicy Kopernika dobudowano fragment, a od strony pasażu Opolczyka dostawiono nowy budynek. W narożniku południowo-zachodnim gmachu znajduje się trójkondygnacyjna wieża, jej górna część jest stalowo-szklana i ma kształt sześcianu z czterema wielkimi tarczami zegarowymi. Szklane tarcze zegara mają pięć i pół metra wysokości, cyfry – 60 cm, a dłuższa ze wskazówek – dwa i pół metra. W przeszłości zegar był wielokrotnie naprawiany, nawet po tym, gdy otrzymał nowy mechanizm sterowany falami radiowymi.
Do gmachu przy ul. Śląskiej przeniesiono pocztę z budynku przy al. Kościuszki 7 (funkcjonowała tam od 1916). Umieszczono tu również stację łączności telegraficznej i centralę telefoniczną. W 1933 roku wszystkich abonentów telefonicznych przełączono z centrali ręcznej na automatyczną, uruchomiono nową stację z dalekosiężnym kablem, dzięki któremu było możliwe połączenie bezpośrednie z 24 najważniejszymi miastami w Polsce.
W budynku poczty wkrótce rozpoczęła pracę nowa centrala międzymiastowa – miała dziewięć stanowisk do rozmów międzymiastowych. Do 1939 roku funkcjonowały tu dwa urzędy: Obwodowy Urząd Pocztowy i Rejonowy Urząd Telefoniczno-Telegraficzny.
Od 26.08 do 02.09.1939 w piwnicach narożnika południowo-zachodniego budynku znajdowała się zbiornica meldunkowa obrony przeciwlotniczej. Gromadzono tu (dzięki łączności telefonicznej) informacje napływające z rejonów Lublińca, Praszki, Krzepic. Utrzymywano też łączność z lotniskiem polowym w Zarębicach i punktami obserwacyjnymi na granicy z Niemcami. W czasie okupacji niemieckiej w budynku funkcjonowała Deutsche Post Osten (Niemiecka Poczta Wschód).
Od lat 50. w gmachu funkcjonowały: Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny Częstochowa 1, Powiatowy Zarząd Pocztowy i Rejonowy Urząd Telekomunikacyjny. Od 1975 znajdował się tu Wojewódzki Urząd Telekomunikacji i Urząd Pocztowo-Telekomunikacyjny Częstochowa 17.
W 1991 roku, gdy przedsiębiorstwo Polska Poczta, Telegraf i Telefon podzieliło się na Pocztę Polską i Telekomunikację Polską, budynek przypadł tej drugiej firmie. Gmach w czerwcu 1989 roku został wpisany do rejestru zabytków i otrzymał opiekę konserwatorską. Pomimo tego w 1991 (za zgodą wojewódzkiego konserwatora zabytków) przeprowadzono prace remontowe w hali obsługi na parterze – wymieniono wówczas oryginalną posadzkę z płytek ceramicznych, a jednolite, stylowe lady drewniane i pulpity zastąpiono aluminiowymi. Zachowany został ozdobny kasetonowy sufit.
W 1995 roku zlikwidowano, specjalnie zaprojektowane dla tegoż budynku, dwie pary drzwi obrotowo-kurtynowych. Zastąpiono je zwykłymi drzwiami.
Od 2013 budynek należy do Orange Polska. Poczta funkcjonowała w dużej sali na parterze od strony ulicy Śląskiej.
Powody przeprowadzki
Zarząd Poczty Polskiej nie podał oficjalnie powodu zmiany adresu częstochowskiej placówki.
Można się jednak domyślać, że chodzi o pieniądze. Prawdą jest jednak, że Poczta Polska jedynie korzystała z pomieszczeń właściciela budynku, Orange Polska, który próbował znaleźć na niego kupca już w 2020 roku. Wtedy nieruchomość była oferowana za 13 mln zł, ale dopiero teraz udało się ją sprzedać. Nabywca i cena pozostają tajemnicą handlową.
Zmieniający się rynek i postęp technologiczny sprawiły, że placówki Poczty Polskiej coraz bardziej pustoszały. Rolę poczty w dużej mierze przejęły paczkomaty i przelewy internetowe. Chcąc utrzymać się na rynku, poczta wprowadziła do swojej oferty zupełnie inny asortyment. To spowodowało, że przez ostatnie dwie dekady coraz mniej przypominała urząd, a coraz bardziej kiosk. Na ladach i stojakach, obok pocztówek i kopert, przybywało wszelkiej maści artykułów. Klienci poczty mogli już nie tylko opłacić rachunki, wysłać listy, czy paczki, ale też kupić ręczniki, obrusy, zabawki, kosmetyki, herbaty, słodycze, ozdoby świąteczne, etc.
Nie inaczej było w placówce przy ul. Śląskiej. Zwłaszcza, że z czasem zmniejszała się ilość okienek obsługi, a klienci narzekali na kolejki. Nawet system „numerkowy” został kilka lat temu zlikwidowany i do wszystkich (jedynie dwóch lub trzech czynnych okienek) obowiązywała jedna kolejka.
Nowe miejsce, oferta ta sama
Wszystkie usługi pocztowe, jak i kolorowe gadżety będę dostępne w nowej siedzibie poczty, przy Alei NMP 49. Choć lokal z pewnością jest mniejszy niż ten przy Śląskiej, władze Poczty Polskiej przekonują, że nowa siedziba posiada wyższy standard i jest dostosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością.
Nowy urząd pocztowy przy al. NMP 49 będzie czynny od poniedziałku do czwartku w godzinach 9.00-17.00, a w piątki 9.00-19.00.
***
Nie wiadomo, co stanie się z opustoszałym budynkiem na rogu Śląskiej i Kopernika. Zarówno właściciel nieruchomości, Orange Polska, jak i Poczta Polska, czy nawet urząd miasta Częstochowy w tej sprawie milczą.
Spółka Orange Polska, która była właścicielem zabytkowego budynku sprzedała go kilka lat temu prywatnemu inwestorowi. Orange nie ujawnił danych nowego właściciela ani ceny sprzedaży. Z nieoficjalnych źródeł wiemy, że zabytkowy gmach przejął nabywca z Tarnowskich Gór. Niestety – jak zauważają pracownicy poczty – obecny właściciel nie spieszy się z remontem obiektu, który jest już koniecznością.
Tak duża nieruchomość, położona w centralnej części miasta ma ogromny potencjał. Mieszkańcy mają nadzieję, że jedno z najbardziej rozpoznawalnych miejsc Częstochowy nie stanie się siedzibą kolejnego marketu.
red.
