„Społeczeństwo się starzeje” – alarmują eksperci. Wiele mówi się o tym, że opiekun osób starszych to zawód przyszłości. Czy to oznacza, że czeka nas „profesjonalizacja” zawodu opiekuna?
Społeczeństwo w Europie, w tym także w Polsce, sukcesywnie się starzeje. Na ulicach coraz częściej mijamy osoby w podeszłym wieku. Niektórzy seniorzy są aktywni zawodowo, chodzą do kina, do teatru czy na spotkania ze znajomymi – przeżywają jesień życia w dobrej kondycji psychicznej i fizycznej. Niestety, wiele osób starszych boryka się z licznymi schorzeniami, związanymi z podeszłym wiekiem. Część z nich mieszka samotnie i nie może liczyć na wsparcie bliskich. To istotny problem społeczny. Także z gospodarczego i społecznego punktu widzenia. Stale maleje liczba osób zdolnych do pracy, a przybywa tych, które potrzebują specjalistycznej opieki lekarzy, rehabilitantów oraz profesjonalnych opiekunów.
Trzeba pamiętać, że osoby starsze często zmagają się ze złożonymi schorzeniami. Nierzadko chorobom fizycznym towarzyszą także dolegliwości psychiczne: apatia, depresja czy demencja. Tacy seniorzy wymagają kompleksowej opieki, świadczonej przez osobę świadomą specyfiki i złożoności danych chorób oraz dobrze przygotowaną do czekających ją zadań związanych z pielęgnacją, wsparciem i opieką nad seniorem. W wielu przypadkach nie wystarczy, aby opiekun był cierpliwą, wyrozumiałą i empatyczną osobą, choć to bardzo ważne cechy w tym zawodzie.
Rosnące znaczenie mają konkretne, praktyczne umiejętności – to właśnie wspomniana profesjonalizacja tego zawodu. Zapotrzebowanie na profesjonalne usługi opiekuńcze stale rośnie, stąd twierdzenie, że opiekun seniora lub szerzej – osoby niesamodzielnej – to zawód przyszłości, jest w pełni uprawnione.
Na jakie wsparcie może liczyć osoba podejmująca pracę w zawodzie opiekuna?
W każdej dziedzinie dobre przygotowanie jest kluczowe – także w dziedzinie opieki nad seniorami. Osoba pewna swojej wiedzy i umiejętności jest w stanie profesjonalnie zaopiekować się podopiecznym, ale co nie mniej ważne, sama czuje się znacznie pewniej i spokojniej. A co z doświadczeniem? Wielu „profesjonalnych” opiekunów zaczynało od opieki rodzinnej mając doświadczenie w opiece np. nad niesamodzielnym rodzicem czy małżonkiem. Takie osoby posiadają szereg cennych umiejętności.
By jednak podnieść swoje kompetencje, warto korzystać z profesjonalnych szkoleń, które precyzyjnie przygotowują do pracy w zawodzie opiekuna. Poza kompleksowym zakresem kursów uprawniających do pracy na rynku dostępne są szkolenia z zakresu m.in. aktywizacji osób starszych z chorobą otępienną czy np. z zakresu geriatrii. Dobry opiekun na co dzień jest przede wszystkim towarzyszem seniora, potrafi go wysłuchać, pocieszyć, zająć rozmową, ale przy tym czujnie obserwuje jego stan zdrowia i reaguje w razie potrzeby.
Na czym polega codzienna praca opiekuna osoby starszej?
Przede wszystkim, opiekun osoby starszej nie może świadczyć usług medycznych: nie wykonuje zastrzyków, nie podaje leków, ani nie podpina kroplówek. Te czynności wykonują wyłącznie pielęgniarki oraz lekarze. Opiekunowie sprawują codzienną opiekę nad podopiecznym: do ich obowiązków należy przygotowanie posiłków, utrzymywanie porządku w domu, robienie bieżących zakupów, a także organizowanie czasu wolnego. Opiekun wychodzi z podopiecznym na spacery, czyta mu książki, ogląda programy telewizyjne czy rozwiązuje krzyżówki – spędza czas w sposób, który najbardziej odpowiada potrzebom i preferencjom seniora. Jeśli jest taka potrzeba, pomaga podopiecznemu w kąpieli, przebieraniu się czy czesaniu.
Jak Polacy postrzegają zawód opiekuna?
Z rozmów z seniorami wynika, że Polacy to bardzo dobrzy opiekunowie: kreatywni, empatyczni i rzetelni. Podopieczni wiedzą, że są pod dobrą opieką. Dla wielu ważne jest to, żeby było po prostu miło i wesoło. To bardzo ważne, ponieważ para: podopieczny i senior spędza ze sobą mnóstwo czasu.
Szacunek do pracy opiekuna rośnie. Z roku na rok coraz bardziej doceniamy ich trud, choć oczywiście pochwała lub gratyfikacja w odniesieniu do codziennego wysiłku nie wydaje się wystarczająca.
