Nie wiadomo, kto i kiedy wynalazł okulary. Jednak o tym, że przez szkło widzi się lepiej, wiedziano już w starożytności. Przekazy mówią, że rzymski cesarz Neron oglądał walki gladiatorów przez specjalnie wyszlifowany szmaragd.
Najwcześniej używano okularów w Chinach. Marco Polo widział je tam w 1270 roku (donosił, że Chińczycy do czytania używają szkieł utrzymywanych na miejscu przez druty zaczepione za uszy). Pierwszą w historii osobą, która wspomniała o użyteczności wypukłych szkieł przy czytaniu (XIII wiek) był angielski mnich Roger Bacon. W X wieku pierwsze przyrządy, które można by nazwać okularami pojawiły się u Arabów.
Nie wiadomo, kiedy dokładnie okulary weszły do powszechnego użycia w Europie. Wielu uważa, że miało to miejsce w Toskanii pod koniec XIII wieku, kiedy dostępne stały się pierwsze wypukłe soczewki polepszające widzenie z bliska. Toskańska tradycja za wynalazcę okularów uważa naukowca z Florencji – Salvino degli Armati (Salvino D’Armato). Około 1280 roku użył on pary wypukłych soczewek, by skorygować dalekowzroczność. Pierwsza autentyczna wzmianka podaje, że zakonnik, dominikanin Alessandro della Spina swoje okulary wykonał we Florencji około roku 1286.
Początkowo oprawki robiono z drewna, kości, skóry, a nawet ze złota i srebra. Do produkcji soczewek wykorzystywano kryształ górski i kwarc.
Znacznie wcześniej, płasko-wypukłe soczewki ze szkła lub kwarcu kładziono po prostu na kartach z tekstem. Nikt wtedy nie znał słowa okulary, a soczewki te nazywano po prostu kamieniami do czytania.
Już w XIV wieku we Włoszech, można było spotkać na ulicy ludzi noszących okulary posiadające wypukłe soczewki do korygowania dalekowzroczności (dość powszechnej w starszym wieku). Dopiero w drugiej połowie XV wieku w Niemczech, pojawiły się okulary dla krótkowidzów z soczewkami wklęsłymi.
Okulary wcale nie szybko zyskały na popularności. Główną przeszkodą była słaba jakość szlifowanych soczewek – ich powierzchnia nie była gładka, dokładność zakrzywienia powierzchni pozostawiała wiele do życzenia. Rozpowszechniły się dopiero wraz z rozwojem czytelnictwa, będącym naturalnym następstwem wynalezienia druku. Był to duży bodziec dla unowocześnienia technologii wykonywania soczewek, które początkowo były prawie na pewno wytwarzane tylko z kryształów górskich lub z berylu. Dopiero w miarę rozwoju produkcji szkła, soczewki zaczęto produkować z tego właśnie materiału.
W XVI wieku bardzo rozwinęło się zapotrzebowanie na okulary, szczególnie w północnych Włoszech i południowych Niemczech. Ten wzmożony popyt spowodowany był m.in. faktem, że wraz ze wzrostem ilości książek więcej ludzi niż dotychczas posiadło umiejętność czytania. To z kolei spowodowało udoskonalanie sztuki szlifowania soczewek.
Równocześnie rozwijała się technologia produkcji oprawek. Aż do XVIII wieku okulary noszono zamocowane jedynie na nosie lub po prostu trzymano oprawki przed oczami. Pierwsze okulary (ze sztywnymi zausznikami) skonstruował londyński optyk Edward Scarlett w 1727 roku. Dwadzieścia pięć lat później, inny Brytyjczyk James Ayscough udoskonalił wynalazek, wprowadzając zawiasy, które sprawiły, że odtąd zauszniki były składane.
Pierwsze szkła dwuogniskowe zostały wykonane w roku 1784 dla Benjamina Franklina (sam je wynalazł), szkła cylindryczne wyrównujące astygmatyzm sporządził w 1827 roku astronom angielski George Airy, a w 1877 roku zastosowano po raz pierwszy szkła kontaktowe dla ochrony gałki ocznej po operacyjnym usunięciu powieki. Rozpowszechniły się one jednak dopiero na początku XX wieku. W roku 1929 amerykański chemik Edwin H. Land zastosował w okularach filtr polaryzacyjny, stosowany później m.in. w okularach słonecznych.
Największymi producentami i eksporterami okularów są Włochy, drugie miejsce zajmuje Hongkong. Według Światowej Organizacji Zdrowia, w 2020 roku okularów będzie musiało używać ponad 5 miliardów ludzi na całej Ziemi.
