Ustawa 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych reguluje m.in. kwestie dotyczące orzekania o niepełnosprawności, rehabilitacji osób niepełnosprawnych, ich uprawnień, zatrudniania, szkoleń, zadań i organizacji służb, działających na rzecz osób niepełnosprawnych.
To właśnie na podstawie tej ustawy powołano Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i to w niej zdefiniowano pojęcie niepełnosprawności. Oznacza ono trwałą lub okresową niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. W ustawie wyróżniono trzy stopnie niepełnosprawności, tj. znaczny, umiarkowany, lekki. W rozumieniu ustawy rehabilitacja osób niepełnosprawnych to zespół działań, przede wszystkim organizacyjnych, leczniczych, psychologicznych, technicznych, szkoleniowych, edukacyjnych i społecznych, zmierzających do osiągnięcia, przy aktywnym uczestnictwie tych osób, możliwie najwyższego poziomu ich funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej.
Cel ten jest realizowany przede wszystkim przez wyrabianie zaradności osobistej i pobudzanie aktywności społecznej osoby niepełnosprawnej, wyrabianie umiejętności samodzielnego wypełniania ról społecznych, likwidację barier (w szczególności architektonicznych, urbanistycznych, transportowych, technicznych, w komunikowaniu się i dostępie do informacji), a także przez kształtowanie w społeczeństwie właściwych postaw i zachowań sprzyjających integracji z osobami niepełnosprawnymi.
W przepisach prawa powszechnie obowiązującego nie ma legalnej definicji przedmiotu ortopedycznego, środka pomocniczego lub sprzętu rehabilitacyjnego. Sprzęt rehabilitacyjny to sprzęt niezbędny do prowadzenia zajęć rehabilitacyjnych w warunkach domowych, nieobjęty ubezpieczeniem zdrowotnym Narodowego Funduszu Zdrowia. Do tej kategorii zaliczane są m.in.: rowery rehabilitacyjne, rotory rehabilitacyjne, tory i poręcze do nauki chodzenia. Sprzęt rehabilitacyjny traktowany jest w przepisach odmiennie niż przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze – nie ma określonego katalogu tego sprzętu. Przedmioty ortopedyczne to przyrządy niezbędne do samodzielnego funkcjonowania osoby niepełnosprawnej, np. protezy, kule, wózek inwalidzki.
Środki pomocnicze to przedmioty, które w znacznym stopniu ułatwiają funkcjonowanie osoby niepełnosprawnej w środowisku społecznym lub wręcz to umożliwiają, np. pomoce optyczne dla niedowidzących, aparaty słuchowe, cewniki.
Ustawa wskazuje zadania realizowane są przez uprawnione powiatowe centra pomocy rodzinie w zakresie rehabilitacji społecznej i zawodowej, m.in. opracowywanie i realizacja powiatowych programów działań, współpraca z organizacjami pozarządowymi i fundacjami, podejmowanie działań zmierzających do ograniczania skutków niepełnosprawności oraz dofinansowanie zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze.
Minister Pracy i Polityki Społecznej w rozporządzeniu z 2002 roku dookreślił zadania powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
O dofinansowanie ze środków Funduszu zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny, poprzedzony wnioskiem osoby zainteresowanej, mogą ubiegać się:
1) osoby niepełnosprawne stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, jeżeli
a) przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty;
– 50 % przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym,
– 65 % przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej,
b) zachodzi potrzeba prowadzenia rehabilitacji w warunkach domowych przy użyciu tego sprzętu;
2) jeden raz w roku – osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, jeżeli prowadzą działalność związaną z rehabilitacją osób niepełnosprawnych przez okres co najmniej dwóch lat przed dniem złożenia wniosku oraz udokumentują posiadanie środków własnych lub pozyskanych z innych źródeł na sfinansowanie przedsięwzięcia w wysokości nieobjętej dofinansowaniem ze środków Funduszu.
Wysokość dofinansowania zaopatrzenia:
1) w sprzęt rehabilitacyjny wynosi do 80% kosztów tego sprzętu, nie więcej jednak niż do wysokości pięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia;
2) w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze wynosi:
a) do 100% udziału własnego osoby niepełnosprawnej w limicie ceny,
b) do 150% sumy kwoty limitu, jeżeli cena zakupu jest wyższa niż ustalony limit.
Przyznanie osobie niepełnosprawnej dofinansowania ze środków Funduszu na zaopatrzenie w przedmioty ortopedyczne i środki pomocnicze nie wymaga formy umowy.
Wniosek należy złożyć przed zamierzonym zakupem sprzętu. Miejsce składania dokumentów dla częstochowian to Sekcja Pomocy Osobom z Niepełnosprawnością, al. Niepodległości 20/22 pokój 21, Częstochowa, tel. 34/ 363 18 19.
red.
