Dostęp do toalet publicznych to często wyzwanie dla osób z niepełnosprawnościami. W niektórych krajach europejskich, takich jak Niemcy (gdzie system nosi nazwę Euro-Schlüssel), Szwajcaria, Austria, Czechy i Słowacja, ten problem rozwiązuje system Eurokey.
Eurokey – jeden klucz do toalety
System Eurokey polega na tym, że specjalnie przystosowane toalety, znajdujące się między innymi na autostradach, stacjach kolejowych, w strefach dla pieszych czy budynkach użyteczności publicznej, są wyposażone w zamki otwierane jednym, uniwersalnym kluczem. Posiadacz takiego klucza może samodzielnie i bezproblemowo skorzystać z toalety, bez konieczności każdorazowego uzyskiwania dostępu od zarządcy obiektu.
Podobne rozwiązania, choć z wykorzystaniem innych typów kluczy, funkcjonują także w Wielkiej Brytanii, Australii i Nowej Zelandii. Klucze te można zazwyczaj nabyć w organizacjach pozarządowych, które współpracują z krajowymi operatorami danej usługi.
Europejska Karta Osoby z Niepełnosprawnością i Karta Parkingowa UE
Ważnym krokiem w kierunku ułatwienia życia osobom z niepełnosprawnościami na terenie Unii Europejskiej jest Dyrektywa 2024/2841 Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 23 października 2024 r. w sprawie ustanowienia europejskiej karty osoby z niepełnosprawnością i europejskiej karty parkingowej dla osób z niepełnosprawnościami. Dyrektywa ta została opublikowana w listopadzie 2024 roku.
Głównym założeniem jest to, że europejska karta osoby z niepełnosprawnością oraz europejska karta parkingowa dla osób z niepełnosprawnościami będą respektowane we wszystkich państwach członkowskich UE. Ma to na celu ułatwienie swobodnego przemieszczania się osobom z niepełnosprawnościami i zapewnienie im równych praw w dostępie do ulg, udogodnień i preferencyjnego traktowania, w tym w zakresie parkowania.
Zgodnie z zapisami dyrektywy, za wydanie karty odpowiada państwo członkowskie, w którym dana osoba ma zwykłe miejsce pobytu i w którym uzyskała status osoby z niepełnosprawnością lub uprawnienia do określonych usług z tego tytułu.
Uznawanie orzeczeń o niepełnosprawności
Warto zaznaczyć, że obecnie w prawie wspólnotowym nie funkcjonują regulacje dotyczące wzajemnego uznawania orzeczeń potwierdzających niepełnosprawność. Polska również nie jest stroną międzynarodowej umowy, która pozwalałaby na wzajemne uznawanie takich dokumentów z innych krajów UE. Systemy orzekania o niepełnosprawności są niejednolite, a każde państwo stosuje własne kryteria.
Dlatego też, do czasu pełnego wdrożenia europejskiej karty osoby z niepełnosprawnością i europejskiej karty parkingowej, w przypadku chęci korzystania z ulg i zniżek w innym kraju, zaleca się uzyskanie orzeczenia wydanego przez odpowiedni organ tego państwa.
Wprowadzenie europejskich kart to znaczący krok w kierunku ujednolicenia i ułatwienia życia osobom z niepełnosprawnościami w całej Unii Europejskiej, choć pełne korzyści z tego rozwiązania będą widoczne dopiero po zakończeniu procesu wdrażania.
red.
