Szacunkowo w Polsce może pracować i mieszkać nawet 2 miliony naszych sąsiadów. Jak Polacy reagują na Ukraińców pracujących w Polsce? Jaki mają do nich stosunek? Czy jest to bardziej sympatia czy niechęć? Czy chcemy obecności obywateli Ukrainy w naszym najbliższym otoczeniu? Na te i inne pytania odpowiedzieli Polacy w przeprowadzonym badaniu ankietowym.
Obywatele Ukrainy na stałe wpisali się już w polski krajobraz. Coraz częściej słyszymy język ukraiński w sklepie czy na ulicy. Ukraińcy to coraz częściej nasi sąsiedzi, współpracownicy czy kurierzy dostarczający paczki pod nasze drzwi. Obecność obywateli Ukrainy w Polsce dostrzegają samorządy, wprowadzając szereg udogodnień, które mogę ułatwić Ukraińcom codzienne funkcjonowanie w naszym kraju (np. język ukraiński w biletomatach).
Według raportu ZUS dotyczącego cudzoziemców, w polskim systemie ubezpieczeń społecznych składki na konto naszego ubezpieczyciela wpłaca ponad 425 tys. Ukraińców, co stanowi niemal 75% wszystkich cudzoziemców objętych polskim ubezpieczeniem.
Nasz stosunek do Ukraińców
Większość przebadanych Polaków (ponad 80% badanych) zadeklarowała, że przynajmniej od czasu do czasu ma kontakt z pracującymi w Polsce Ukraińcami. Większość z nich spotyka Ukraińców pracujących w sklepach, kawiarniach oraz na placach budowy. Niemal 1/5 Polaków wskazała, że Ukraińcy to także ich sąsiedzi.
Stosunek Polaków do pracujących w Polsce Ukraińców jest na ogół pozytywny. Sympatię dla pracujących w Polsce Ukraińców deklaruje co drugi z badanych Polaków (52%). Szczególnie pozytywnie nastawieni do sąsiadów zza wschodniej granicy zdają się być osoby po 55. roku życia i mieszkańcy miast. Niechętnym Ukraińcom jest tylko 12% Polaków (są to w większości osoby młode, do 34 roku życia).
Ukrainiec to dobry sąsiad lub znajomy
Polacy nie mają problemu z obecnością Ukraińców w swoim najbliższym otoczeniu. Większość z badanych osób wskazała, że mogłaby zgodzić się, żeby obywatel Ukrainy był ich znajomym lub sąsiadem. Niemal 81% badanych nie miałaby również problemu, by pracować z Ukraińcami w tej samej firmie. Najmniejszy odsetek przebadanych osób zgodziłby się, żeby obywatel Ukrainy był ich przełożonym.
Widać, że taki układ relacji związany jest z ich „bliskością” – bez problemu zgodzilibyśmy się na te relacje, które mają najbardziej neutralny charakter – zwykłą znajomością czy relacjami sąsiedzkimi. Im bliższy charakter ma relacja tym większy dystans społeczny. Największy problem Polacy mieliby z relacją przełożony – podwładny. W tym przypadku tylko połowa Polaków zgodziłaby się, aby osoba pochodząca z Ukrainy była ich przełożonym. Biorąc pod uwagę ten wskaźnik, Polacy wykazują sporą tolerancję i niski dystans społeczny w stosunku do Ukraińców pracujących w Polsce.
Jak wygląda kwestia dystansu społecznego wśród różnych grup? To kobiety są na ogół bardziej tolerancyjne i wykazują mniejszy dystans społeczny w stosunku do Ukraińców niż mężczyźni. Jedynie w aspekcie związków małżeńskich lub partnerskich mężczyźni zdają się być bardziej otwarci niż kobiety.
Biorąc zaś pod uwagę opinie różnych grup wiekowych, najmniej tolerancyjne i zarazem wykazujące największy dystans społeczny wobec Ukraińców są osoby młode, w wieku 18 – 24 lata. Największą tolerancję wobec osób tej narodowości wykazują trochę starsze pokolenia, szczególnie osoby po 55. roku życia. Taki wynik może być pochodną poglądów politycznych i społecznych młodych Polaków, którzy obecnie trochę częściej deklarują poglądy prawicowe i konserwatywne.
Ukraińcy na polskim rynku pracy w oczach Polaków
Dla większości Polaków obecni na polskim rynku pracy Ukraińcy nie stanowią większego problemu. Blisko 60% przebadanych Polaków uważa wręcz, że nasze nastawienie do Ukraińców pracujących w Polsce powinno być bardziej pozytywne. Dostrzegamy, że obecność ukraińskich pracowników jest korzystna dla naszego rozwoju gospodarczego i raczej nie mamy poczucia, że pracownicy z Ukrainy zabierają nam miejsca pracy. Co ważne, wiekszość osób uczestniczących w badaniu wskazało, że nie podoba im się wrogi stosunek niektórych Polaków wobec pracowników z Ukrainy.
Polacy w większości zgadzali się ze stwierdzeniem, że Ukraińcy pracujący w Polsce powinni być traktowani na równi z polskimi pracownikami. Ponad połowa zgadza się, że obywatele Ukrainy pracujący w Polsce powinni zarabiać tyle samo, co Polacy wykonujący tę samą pracę. Polacy zauważają też negatywne zachowania niektórych polskich pracodawców – niemal 60% badanych uważa, że pracownicy z Ukrainy są często wykorzystywani przez polskich pracodawców i pośredników pracy.
Usługi dla Ukraińców
Obecność Ukraińców w Polsce zauważają także samorządy, wprowadzając rozwiązania, które mają na celu ułatwienie obywatelom Ukrainy codzienne funkcjonowanie w naszym kraju. Również branża usługowa dostrzega, że tak duża liczba Ukraińców pracujących i mieszkających w Polsce stanowi całkiem spory potencjał zakupowy. Operatorzy telefoniczni, dostawcy internetu i telewizji, banki czy instytucje finansowe coraz częściej wychodzą z ofertą dostosowaną właśnie do tej grupy.
Biorąc pod uwagę liczne doniesienia prasowe dotyczące traktowania ukraińskich pracowników przez polskich pracodawców czy zwykłych obywateli, mogłoby się wydawać, że stosunek Polaków do Ukraińców jest skrajnie negatywny, obarczony wzajemną podejrzliwością i niechęcią. Tymczasem, jak widać na przykładzie przeprowadzonych badań, sytuacja przedstawia się zupełnie inaczej. Ponad połowa przebadanych Polaków deklaruje, że ich stosunek do Ukraińców jest pozytywny. Nie mamy problemu z obecnością Ukraińców w naszym bliższym i dalszym otoczeniu. Chętnie widzimy Ukraińców jako naszych sąsiadów, znajomych czy współpracowników.
