Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, za główny cel działania obrał realizację polityki ekologicznej województwa śląskiego, która jest stale dostosowywana do aktualnych potrzeb naszego regionu.
O tym jak ważna jest świadomość ekologiczna przypomina nam poprzez swoje działania Wojewódzki Fundusz. Proekologiczne przedsięwzięcia podejmowane są w celu zachowania równowagi ekologicznej, a wszelkiego typu szeroko zakrojone akcje promują ekologiczny styl życia. Dzięki temu każdy z nas może dziś śmiało powiedzieć, iż posiada co najmniej podstawową świadomość proekologiczną. Należy jednak uzmysłowić sobie, iż chwalebne ideologie i pobieżna wiedza jest jednak wciąż niewystarczająca i musi być pogłębiana.
Według niektórych filozofów świadomość ekologiczna to myślenie i przeżycia poszczególnych ludzi oraz funkcjonujące społeczne standardy pojmowania i wartościowania biosfery.
Zgodnie z inną definicją, świadomość ekologiczna, jest zespołem informacji i przekonań na temat środowiska naturalnego oraz postrzeganie związku między naturą a jakością życia człowieka. Ostatnimi czasy, nasze postrzeganie otaczającego nas świata uległo znacznemu przewartościowaniu. Przestaliśmy postrzegać siebie jako gatunek wyjątkowy, posiadający szczególne prawa do postrzegania ze środowiska naturalnego i odkryliśmy, że stan tego co nas otacza ma bezpośredni wpływ na nasze życie. Nowa świadomość opiera się na trzech podstawowych założeniach:
*istoty ludzkie są tylko jednym z gatunków istot żywych w ekosystemie ziemi,
*prócz celowych i przewidywalnych dla człowieka skutków jego działań, istnieją także skutki niezamierzone, groźne dla przebiegu procesów, wyznaczonych prawami przyrody,
*przekraczając granice postępu technicznego, skutkować mogą totalną katastrofą biosfery ziemskiej, co oznacza także koniec życia ludzkiego na ziemi.
Tak rozumiany związek pomiędzy ludźmi a środowiskiem naturalnym stwarza nowe perspektywy dla prowadzenia i rozwoju działań proekologicznych, które skutecznie wdraża Wojeódzki Fundusz Ochrony środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.
Podstawowym narzędziem w kształtowaniu świadomości ekologicznej jest edukacja ekologiczna, czyli koncepcja kształcenia i wychowywania społeczeństwa w duchu poszanowania środowiska przyrodniczego zgodnie z hasłem „Myśleć globalnie – działać lokalnie”.
Ogień – kultura i tradycja
Aby zrozumieć czym jest ogień, przede wszystkim musimy go poznać. Z fizyczno – chemicznego punktu widzenia, ogień powstaje w wyniku gwałtownego procesu utleniania łatwopalnych gazów, pochodzących z materiału palnego. Proces ten rozpoczyna się w momencie dostarczenia materiałowi palnemu wstępnego impulsu w postaci porcji energii (pochodzącej np. z płonącej zapałki bądź zapalniczki) i następnie podtrzymywany jest przez samoczynne uwalnianie się energii cieplnej.
Ogień to jeden z fundamentalnych wynalazków prehistorycznego okresu naszej cywilizacji. Początkowa umiejętność podtrzymywania ognia pochodząca z zapłonów naturalnych, została przez naszych przodków udoskonalona o umiejętność rozniecania ognia – kontrolowanego wywoływania zapłonu. Niegdyś ogień uzyskiwano poprzez tarcie (wykorzystując tzw. łuk ogniowy) lub krzesano iskry, uderzając o siebie dwa kamienie. Umiejętność rozniecania ognia była doskonalona przez wszystkie epoki i także współcześnie obok sposobów znanych od stuleci (zapałki) lub dziesięcioleci (zapalniczki benzynowe lub gazowe) pojawiają się kolejne rozwiązania (np. iskrownik do zapalania płomienia kuchenki gazowej).
W całej historii cywilizacji, od prehistorii poprzez wszystkie epoki aż do dziś, ogień odgrywał niezwykle ważną rolę, jako źródło światła i ciepła. Dzięki obecność ognia w cywilizacji zmieniło się nie tylko bezpośrednio życie w każdym domu (stąd nazywanie go „ogniskiem domowym”), ale też powstały całe gałęzie gospodarki wykorzystując ogień.
W działaniach podejmowanych przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach wyraźnie widać, iż kwestia kształtowania świadomości ekologicznej społeczeństwa stanowi dla Funduszu punkt wyjściowy dla skuteczności podejmowania jakichkolwiek działań w tym szkód i zniszczenia wyrządzanych przez żywioł ognia. Powszechne – i co gorsze – uznawane za niegroźne wypalanie traw, jest jednym z tematów edukacji ekologicznej. U zarania cywilizacji podpalanie roślinności było uznawane za jeden z zabiegów rolniczych i wciąż utrzymuje się w wielu regionach województwa śląskiego. Na szczęście dzięki świadomości ekologicznej, a także wraz z rozwojem techniki i kultury rolnej zabiegi te tracą na znaczeniu.
W naszym województwie, w tym także w subregionie częstochowskim, pomimo iż jest to nielegalne, wypalanie roślinności nadal stosowane bywa jako forma oczyszczenia terenów nieużytków rolnych, wczesnowiosennych i późnojesiennych. Niegdyś metoda ta uznawana była za skuteczną w pozbywaniu się chwastów i ich nasion. Jednak ze względu na zagrożenie pożarowe, uciążliwość dymu oraz negatywny wpływ na bioróżnorodność, wypalanie łąk uznawane jest za szkodliwy przeżytek i dziś nosi miano aktu bezmyślności a nawet wandalizmu.
Zwalczanie tej praktyki jest przedmiotem apeli i akcji edukacyjnych prowadzonych przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach.
Eko-junior
*Zawsze po wypaleniu się ogniska należy dokładnie zasypać je ziemią lub zalać wodą i upewnić się, czy nic się jeszcze nie tli. Każde ognisko powinno być zawsze nadzorowane przez osobę dorosłą od momentu rozpalenia go do całkowitego ugaszenia.
*Okres największego zagrożenia pożarowego w lesie rozpoczyna się 1 kwietnia i kończy 31 października, wtedy często wystarczy iskra, aby spłonęło nawet kilkadziesiąt hektarów lasu. Aż 70 proc. pożarów lasów powoduje sam człowiek, najczęściej z braku ostrożności, ale też z powodu celowych podpaleń. Kolejnymi przyczynami są awarie linii energetycznych, transportu kolejowego i drogowego – 18 proc., przerzucanie ognia z wypalanych łąk – 11 proc., od pioruna – 1 proc.
