W dzisiejszym artykule zostaną przybliżone przepisy odpowiedzialności za szkody, zawarte w Dziale VIII ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm.). Należy zaznaczyć, iż art. 185 ust. 1 ustawy ogranicza stosowanie przepisów art. 186 -188 do naprawienia szkód, o których mowa w ustawie, z wyłączeniem art. 88l – 88q oraz art. 88t dotyczących ochrony przed powodzią i suszą.
Artykuł 186 ust. 3 ustawy stanowi, iż na żądanie poszkodowanego organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a jeżeli szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego – właściwy marszałek województwa, ustala wysokość odszkodowania w drodze decyzji, która jest niezaskarżalna. Stosownie do art. 186 ust. 4 ustawy, stronie niezadowolonej z ustalonego odszkodowania przysługuje droga sądowa, która jest otwarta także w przypadku niewydania decyzji przez właściwy organ w ciągu trzech miesięcy od zgłoszenia żądania przez poszkodowanego.
Zgodnie z art. 186 ust. 1 ustawy w sprawach naprawienia szkód innych niż określone w art. 16 ust. 3 (tj. grunty zalane podczas powodzi w wyniku nieprzestrzegania przepisów ustawy przez właściciela wody lub właściciela urządzenia wodnego) i art. 17 ust. 1 (tj. trwałe zajęcie gruntu przyległego do wód w sposób naturalny), do naprawienia których stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, droga sądowa przysługuje po wyczerpaniu trybu administracyjnego, tj. art. 186 ust. 3 ustawy. Tylko za następujące szkody – określone w ustawie Prawo wodne – marszałek województwa ustala wysokość odszkodowania w trybie art. 186 ust. 3 ustawy:
powstałe na gruntach leżących w granicach polderu przeciwpowodziowego, zalanego podczas powodzi,
powstałe w następstwie umożliwienia dostępu do wód publicznych na potrzeby wykonywania robót związanych z utrzymaniem wód, ustawienia znaków żeglugowych lub hydrologiczno – meteorologicznych urządzeń pomiarowych i umożliwienia powszechnego korzystania z wód,
powstałe w następstwie wprowadzenia przez radę powiatu powszechnego korzystania z wód powierzchniowych innych niż publiczne, poniesione w związku z wprowadzeniem zakazów, nakazów i ograniczeń w zakresie użytkowania gruntów lub korzystania z wód, w strefie ochronnej ujęć wody,
powstałe w wyniku wprowadzenia zakazów wykonywania robót oraz innych czynności w pobliżu urządzeń wodnych, powstałe w trakcie robót związanych z wykonaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na podstawie art. 74, w wyniku nieprawidłowej organizacji i technologii robót,
poniesione w związku z udostępnieniem gruntu na potrzeby budowy urządzeń pomiarowych służb państwowych oraz w związku z wprowadzeniem w strefie ochronnej urządzeń pomiarowych służb państwowych zakazów, nakazów lub ograniczeń w zakresie użytkowania gruntów lub korzystania z wód.
Warto w tym momencie odnieść się także do opisywanego w numerze 2 (556) z 8.01.2015 r. tygodnika art. 29 ustawy oraz wątpliwościach związanych z dochodzeniem odpowiedzialności za szkody w nim opisywane w kontekście art. 186 ust. 3 ustawy. Otóż naprawienia szkód związanych ze zmianą stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, określonych w tym przepisie, nie można dochodzić w trybie art. 186 ust. 3 ustawy, gdyż podlegają one rozstrzygnięciu zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy, natomiast kwestie związane z ustaleniem ewentualnego odszkodowania jako zadośćuczynienie za poniesione straty winny być rozpatrywane w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy, który w wyroku z 27.06.2014 r., I CSK 501/13 wskazał, iż ,, …dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia odszkodowawczego za szkodę wyrządzoną czynem niedozwolonym (art. 415 k.c.) polegającym na dokonaniu zmiany stanu wody na gruncie. Jest to bowiem sprawa cywilna, w rozumieniu art. 2 § 1 k.p.c., do rozpoznania której nie mają zastosowania przepisy szczególne art. 186 ust. 1 w zw. z art. 185 ust. 1 Pr. wod., przewidujące drogę postępowania administracyjnego”.
Reasumując należy powiedzieć, iż po zaistnieniu szkody poszkodowany winien przeanalizować do jakiego rodzaju szkód zaistniałe zdarzenie zakwalifikować, aby następnie przyjąć właściwy tryb ubiegania się o odszkodowanie w ramach rekompensaty za poniesione straty.
