WFOŚiGW w KatowicachKontynuujemy nasz cykl dotyczący turystyki ekologicznej. W dwóch pierwszych odcinkach przedstawiliśmy komplet podstawowych informacji o ekoturystyce – sprawdziliśmy skąd się wzięła, jakie są jej cele i zadania, omówiliśmy konkretne formy podróżowania i spędzania czasu wolnego w jej ramach. Tym razem skupiamy się na kształtowaniu świadomości proekologicznej wśród młodych, potencjalnych turystów.
Edukacja ekologiczna
Postęp technologiczny, zaburzenia w ekosystemie, rozwijająca się urbanizacja i globalizacja – to wszystko wpływa na zwiększenie zanieczyszczenia wody, powietrza i postępujące ocieplenie klimatu. W związku z tym ważny jest proces edukacji ekologicznej najmłodszego pokolenia. A przecież dzieci uczą się najszybciej – to fakt. Dziecko nawet nie wie, że się uczy, a uczy się całym ciałem, używa swoich wszystkich zmysłów, chłonie świat: ogląda rzeczy, dotyka ich, słucha, smakuje. Dlatego chcąc odpowiednio ukształtować świadomość proekologiczną, należy to robić od najmłodszych lat.
Eksperci przekonują, że edukacja ekologiczna powinna być realizowana na wszystkich etapach kształcenia, ale przede wszystkim na poziomie wychowania przedszkolnego oraz w edukacji wczesnoszkolnej. Ważne jest też to, co wyniesiemy z domu rodzinnego. Jeśli rodzice będą promować model życia uwzględniający rolę rekreacji, turystyki i wypoczynku przy zachowaniu naturalnych walorów środowiska przyrodniczego, to i dla dziecka stanie się on oczywisty.
Niebagatelne znaczenie ma szkoła, która będąc środowiskiem wychowawczym również przyczynia się do kształtowania postaw ekologicznych. Może to robić chociażby poprzez organizowanie wycieczek, biwaków, popularne są np. zielone szkoły, szkoły ekologiczne itp. Ważną rolę do spełnienia mają nauczyciele, którzy powinni wychowywać młodzież, tak by była ona wrażliwa na problemy środowiska, bo przecież „wszystko rozpoczyna się w szkole”. Zajęcia w szkole oraz pozaszkolne powinny się wzajemnie uzupełniać, a przekazywana tam wiedza i umiejętności mogły być realizowane w środowisku rodzinnym i znaleźć odzwierciedlenie w codziennych czynnościach.
A jakie są sposoby na edukację młodych ekoturystów? Ekoedukację można rozpocząć od zwykłej rozmowy, poprzez organizowanie warsztatów, zachęcanie do ekologicznej żywności, aż do organizowania akcji związanych z tematyką ekologii. Wskazane są również, przygotowane w ciekawej dla dziecka formie, wszelkie tablice, ulotki informacyjne itp. wskazujące na rozwiązania ekologiczne.
Co mówią badania?
Jak wynika z badań opublikowanych w czasopiśmie „Ekonomia i środowisko”, wprawdzie wśród młodzieży zwiększył się w ostatnich latach procent zainteresowanych problematyką środowiska, jednak zainteresowanie nie idzie w parze z odpowiednią wiedzą. Badania wśród młodych respondentów wykazały, że choć mają oni wiedzę książkową, to niestety nie praktyczną. W oparciu o badania ankietowe odnotowano, że edukacja ekologiczna prowadzona przez szkoły ma na ogół niską skuteczność i stosunkowo mały wpływ na życie codzienne młodych ludzi.
Co ciekawe, postawy ekologiczne obce są także studentom. Na pytanie o to, co respondenci aktualnie robią dla ochrony środowiska, 44% z grupy humanistycznej i aż 62% politechnicznej otwarcie przyznało, że „niewiele” lub „nic”. Z kolei na pytanie o to, jaką jedną rzecz dla środowiska zrobiliby badani, gdyby mieli taką możliwość – 48% grupy humanistycznej i 40% studentów politechnicznej oznajmiło, że nie wie.
Te wyniki obrazują obojętny, a nawet lekceważący stosunek młodych ludzi do ekologii. Dla nich ważna jest wygoda, moda, a nie dobro środowiska. Warto podkreślić, że wszystkich przytaczanych badaniach wpływ na świadomość ekologiczną miały środki masowego oddziaływania, zwłaszcza telewizja.
Warsztaty ekologiczne
Coraz większą rolę w kształtowaniu świadomości proekologicznej wśród dzieci i młodzieży odgrywają organizacje pozarządowe i chwała im za to. Za przykład można tutaj podać Fundację CEMEX „Budujemy Przyszłość”, która corocznie organizuje Konkursy Grantowe, wspierając finansowo projekty m.in. z zakresu ekologii. W regionie częstochowskim wsparła m.in. projekt „Jesteśmy małą cząstką przyrody”, w którym uczestniczyli podopieczni stowarzyszenia „Dar Serca”. Wszystkie etapy tego projektu były ukierunkowane na kształtowanie wśród uczestników postaw proekologicznych, dlatego tworzyły spójną całość, na którą składały się warsztaty plastyczne, próby teatralne i premiera spektaklu poruszającego problematykę ekologiczną oraz wycieczka krajoznawcza do Olsztyna, a także spotkanie integracyjne w Mirowie. Można też wymienić projekt „Poznaj z bliska złe strony nielegalnego wysypiska”, także dofinansowany przez fundację CEMEX. W jego ramach zrealizowano cykl 1-dniowych warsztatów ekologicznych, w których udział wzięło 17 grup uczestników (łącznie 504 osoby) – uczniowie szkół podstawowych i gimnazjalnych z terenu gmin Mstów i Rędziny.
Podobne warsztaty organizuje i wspiera finansowo również Wojewódzki Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Działa on od 1993 roku na rzecz polityki ekologicznej województwa śląskiego. Realizując swoją misję, Fundusz koncentruje się na wspieraniu działań proekologicznych podejmowanych przez administrację publiczną, przedsiębiorców, instytucje i organizacje pozarządowe, a także zarządzaniu środkami europejskimi ukierunkowanymi na ochronę środowiska i gospodarkę wodną.
„Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
“Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
