WFOŚiGW w KatowicachW poprzednim numerze naszego ekologicznego cyklu omawialiśmy tradycyjne, nieodnawialne źródła energii – sprawdziliśmy czy i kiedy odejdą do lamusa. Tym razem pod lupę bierzemy alternatywne źródła energii – opiszemy najważniejsze z nich, sprawdzimy jakie niosą ze sobą szanse, ale i zagrożenia.
Alternatywne, czyli odnawialne
Tradycyjne źródła energii, takie jak węgiel, ropa naftowa czy gaz ziemny to surowce nieodnawialne, więc kiedyś się wyczerpią – to pewne. Eksperci przewidują, że może to nastąpić już za kilkadziesiąt lat. Najwcześniej, bo już ok. 2047 roku, może zabraknąć ropy naftowej (dane Europe’s Energy Portal), choć trzeba pamiętać, że do tego czasu mogą zostać odkryte nowe złoża i wówczas ten szacunkowy okres się wydłuży. To skłoniło świat do poszukiwania i inwestowania w alternatywne źródła energii, takie które pomimo stałego ich użytkowania powstają na nowo. Człowiek nauczył się wykorzystywać naturalne zasoby przyrody, tak by przekształcać je w energię.
Odpowiedzialne kraje i organizacje robią co w ich mocy, by zredukować wykorzystywanie tradycyjnych źródeł energii, skupiając się i inwestując w alternatywne metody, takie jak biomasa, energia wiatru, słońca czy wody, które przy okazji nie niszczą tak bardzo środowiska. Restrykcyjna w tym temacie jest Unia Europejska, która w ramach pakietu energetyczno-klimatycznego chce ograniczyć do 2020 roku emisję gazów cieplarnianych o 20%, zwiększyć udział źródeł odnawialnych w bilansie energetycznym do 20% oraz podnieść o 20% efektywność energetyczną. W maju tego roku w Polsce weszła w życie ustawa o OZE, która jest kluczowa z punktu widzenia rozwoju rynku odnawialnych źródeł energii w naszym kraju. Dzięki tej ustawie Polska ma wypełnić unijne zobowiązania – nasz kraj zadeklarował, że do 2020 r. udziału odnawialnych źródeł energii w ogólnym „miksie energetycznym” wyniesie 19,3 procent.
Odnawialne źródła energii to:
– energetyka wodna
– energetyka słoneczna
– podmorskie młyny
– energia fal
– energia wiatru
– energia ziemi
Hydroenergia
Najintensywniej wykorzystywanym źródłem odnawialnej energii są elektrownie wodne, które w 2014 roku dostarczyły 16,5% całkowitej produkcji energii elektrycznej na świecie. Liderami w produkcji energii z wykorzystaniem wody są takie kraje jak Norwegia, Demokratyczna Republika Konga, Paragwaj i Brazylia – uzyskują one ponad 85% swojej energii elektrycznej z elektrowni wodnych. W Polsce ten procent jest zdecydowanie niższy – zaledwie 1,4%.
Jak działają elektrownie wodne? Ich działanie jest dość proste – woda z rzek spływa z wyżej położonych terenów np. z gór do zbiorników wodnych (mórz lub jezior). Energia potencjalna zamienia się w energię kinetyczną płynącej wody i fakt ten wykorzystuje się właśnie w elektrowni wodnej przepuszczając przez turbiny wodne płynącą rzeką wodę.
Słońce, jako źródło energii
Energię słoneczną wykorzystywano już w starożytności – 6 tysięcy lat temu w Ameryce Południowej. Pierwsze wodne kolektory słoneczne wykorzystywano do podwyższania temperatury ziemi uprawnej, aby przyśpieszyć wzrost roślin. Obecnie energia słoneczna jest jednym z najszybciej rozwijających się przemysłów na świecie i jedną z najszybciej rozwijających się technologii energetycznych. Tylko w 2014 r. globalne inwestycje na tą gałąź przemysłu wyniosły 149,6 mld dolarów. Energię słoneczną uzyskuje się za pośrednictwem kolektorów i baterii słonecznych.
Siła wiatru
Po raz pierwszy moc wiatru do produkcji prądu wykorzystano pod koniec XIX wieku, choć pierwsze turbiny wiatrowe szybko ulegały uszkodzeniom. Pierwszą turbinę wiatrową, która produkowała prąd stworzył Charles Brush, Moc tego urządzenia wynosiła tylko 12 kW – dla porównania współczesne turbiny wiatrowe osiągają moc nawet 200 razy większą. Energię wiatru można wykorzystać do oświetlenia pomieszczeń, pompowania wody konsumpcyjnej, nawadniania pól czy natleniania zbiorników wodnych. W 2014 roku krajami produkującymi najwięcej energii z elektrowni wiatrowych były USA , Chiny, Niemcy i Hiszpania. Z kolei krajami, w których energetyka wiatrowa dostarczała największy procent energii elektrycznej były Dania (41,4%), Portugalia (22,6%), Irlandia (20,4%) i Hiszpania (18,8%). Dobre warunki do rozwoju energetyki wiatrowej posiada także Polska – najlepsze na Wybrzeżu i Suwalszczyźnie, gdzie średnia roczna prędkość wiatru na wysokości 30 metrów wynosi 5-6 m/s.
Zalety alternatywnych źródeł energii:
– wykorzystanie odnawialnego źródła energii
– zredukowanie emisji zanieczyszczeń powietrza
– zmniejszenie uzależnienia od obcych źródeł energii
– stosunkowo niskie koszty wytwarzania energii, choć wysokie koszty budowy np. elektrowni wodnej
Wady alternatywnych źródeł energii:
– uzależnienie od warunków naturalnych
– możliwe zmiany krajobrazu i mikroklimatu
– w przypadku elektrowni wodnych konieczność zalania dużych obszarów i przesiedleń ludzi
– w przypadku elektrowni wiatrowych stosunkowo mała wydajność w produkcji energii, hałas, zakłócenia odbioru fal radiowych.
Odnawialne źródła energii to ważny temat także dla Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, który realizuje politykę ekologiczną województwa śląskiego.
„Dofinansowano ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
“Treści zawarte w publikacji nie stanowią oficjalnego stanowiska organów Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach”.
