Obowiązek realizacji spisów nakłada na państwa członkowskie UE rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady, jak również wynika on z rekomendacji FAO. W państwach członkowskich ONZ pełne badanie realizowane jest raz na 10 lat i obejmuje wszystkie gospodarstwa rolne. Poprzedni Powszechny Spis Rolny odbył się w Polsce w 2010 r.
Wyniki spisu rolnego są jedynym źródłem, które pozwala dokładnie scharakteryzować polskie rolnictwo. Służą władzom lokalnym i centralnym do podejmowania trafnych decyzji strategicznych, opartych na analizie danych. Najbliższy Powszechny Spis Rolny będzie prowadzony w całej Polsce od 1 września do 30 listopada 2020 r., według stanu w dniu 1 czerwca 2020 r. Spis rolny zostanie prowadzony w gospodarstwach rolnych: osób fizycznych (gospodarstwach indywidualnych); osób prawnych; jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej.
Kto powinien udzielić odpowiedzi na pytania spisowe?
Gospodarstwa rolne spisywane będą u ich użytkowników, a nie u właścicieli. Oznacza to, że jeżeli właściciel gospodarstwa wydzierżawił je w całości innej osobie i w dniu 1 czerwca 2020 r. ta osoba była użytkownikiem tego gospodarstwa, to powinno być ono spisane u użytkownika. Spisem nie są objęci właściciele gruntów nie prowadzący działalności rolniczej.
O co zostaniemy zapytani w spisie rolnym
Formularz spisowy jest podzielony na 11 działów. Należy pamiętać, że nie wszystkie pytania, czy nawet całe działy będą dotyczyć konkretnego gospodarstwa rolnego. Formularz spisowy nie zawiera pytań, na które odpowiedzi GUS uzyska ze źródeł administracyjnych.
By ułatwić czytelnikom przygotowanie się do spisu, podajemy informacje, których będą dotyczyły pytania w poszczególnych działach:
* DZIAŁ I – UŻYTKOWANIE GRUNTÓW
Dotyczy pytań o to, czy gospodarstwo rolne 1 czerwca 2020 r. użytkowało/posiadało grunty niezależnie od tytułu władania, tj.: własne, dzierżawione od innych oraz wspólne, ale tylko w części przypadającej użytkownikowi. Zbierane będą dane o powierzchni (w hektarach lub arach) poszczególnych rodzajów gruntów wchodzących w skład gospodarstwa.
* DZIAŁ II – POWIERZCHNIA ZASIEWÓW
W tej części formularza zostaną zebrane informacje, według stanu na dzień 1 czerwca br., o powierzchni zasiewów wszystkich upraw rolnych i ogrodniczych, w plonie głównym i poplonach, z wyszczególnieniem czy są to uprawy w gruncie czy pod osłonami. W celu uniknięcia sytuacji pominięcia roślin, które z reguły są uprawiane na mniejszych powierzchniach, pierwsze pojawią się pytania o ogólną powierzchnię uprawy (w ha,a).
* DZIAŁ III – ZWIERZĘTA GOSPODARSKIE
Zwierzęta gospodarskie to zwierzęta utrzymywane w celu osiągnięcia korzyści gospodarczych, np. produkcji mięsa, mleka i innych produktów zwierzęcych, a także w przypadku koni, wykorzystywane jako siła pociągowa i dla celów rekreacyjnych oraz sportowych.
Do zwierząt gospodarskich nie zalicza się zwierząt (z wyjątkiem koni) utrzymywanych wyłącznie dla celów rekreacyjnych lub terapeutycznych.
* DZIAŁ IV – NAWOŻENIE
Dane zbierane w dziale IV dotyczą okresu 12 miesięcy liczonego od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r. włącznie. W tej części formularza rolnicy zostaną poproszeni o podanie jakie nawozy mineralne oraz wapniowe (według nazw handlowych) i w jakiej ilości (w decytonach (dt) lub w litrach masy towarowej, w przypadku nawozów wapniowych tylko w dt) zużyto do nawożenia w gospodarstwie rolnym. Panie także pytanie o ogólną (bez podziału na uprawy) powierzchnię nawożoną (w ha,a) ww. nawozami.
* DZIAŁ V – OCHRONA ROŚLIN
Dane zbierane w tym dziale dotyczą okresu 12 miesięcy liczonego od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r. włącznie. Zbierane będą informacje o liczbie zabiegów środkami ochrony roślin wykonanych na następujące grupy upraw: zboża, warzywa, sady i inne uprawy trwałe oraz pozostałe uprawy (uprawy okopowe, w tym ziemniaki, uprawy strączkowe, motylkowe, przemysłowe, oleiste, pastewne, zioła, kwiaty, trawy polowe i truskawki), a także w magazynach.
* DZIAŁ VI – BUDYNKI GOSPODARSKIE
Informacje o budynkach gospodarskich dotyczą okresu 12 miesięcy liczonego od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r. włącznie. W dziale tym chodzi o podanie liczby i powierzchni (w m2) specjalistycznych budynków inwentarskich (obór, chlewni, kurników). Spisowi nie podlegają budynki wielofunkcyjne lub budynki inwentarskie, gdzie utrzymywane są dwa lub więcej gatunków zwierząt.
* DZIAŁ VII – CIĄGNIKI, MASZYNY I URZĄDZENIA ROLNICZE
Zbierane dane dotyczą stanu w dniu 1 czerwca 2020 r. W ramach działu VII zbierzemy informacje o: liczbie ciągników i ładowarek teleskopowych według ich mocy, liczbie wybranych maszyn i urządzeń rolniczych, np. kombajnów (zbożowych, buraczanych, ziemniaczanych, do zbioru owoców), silosokombajnów, kopaczek do ziemniaków, pras i przyczep zbierających, sadzarek do ziemniaków, siewników, opryskiwaczy polowych i sadowniczych, rozsiewaczy nawozów i wapna, etc.
* DZIAŁ VIII – DZIAŁALNOŚĆ GOSPODARCZA
Dane zbierane w tym dziale dotyczą okresu 12 miesięcy liczonego od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r. włącznie. Jeżeli użytkownik sprzedawał wytworzone w gospodarstwie produkty rolne oraz zwierzęta gospodarskie, to zapytamy jaką część (w %) tej sprzedaży stanowiła sprzedaż bezpośrednio konsumentom (tj. na targowiskach, we własnych sklepach czy w ramach sprzedaży międzysąsiedzkiej).
* DZIAŁ IX – STRUKTURA DOCHODÓW GOSPODARSTWA DOMOWEGO Z UŻYTKOWNIKIEM GOSPODARSTWA INDYWIDUALNEGO
W dziale tym chcemy uzyskać informacje o tym jakie były źródła dochodów gospodarstwa domowego z użytkownikiem gospodarstwa indywidualnego uzyskanych w okresie 12 miesięcy liczonym od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r. włącznie. Łączne dochody gospodarstwa domowego z użytkownikiem gospodarstwa rolnego stanowią sumę dochodów wszystkich osób (spokrewnionych lub niespokrewnionych) zamieszkujących razem z użytkownikiem gospodarstwa rolnego i wspólnie z nim utrzymujących się.
* DZIAŁ X – AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA
W dziale tym zapytamy kto i w jakim wymiarze czasu pracował w okresie 12 miesięcy liczonym od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r. włącznie (tzw. aktywność stała): przy produkcji rolniczej w spisywanym gospodarstwie rolnym, w pozarolniczej działalności gospodarczej (inna niż rolnicza działalność zarobkowa bezpośrednio związana z gospodarstwem rolnym i pozostała).
* DZIAŁ XI – CHÓW I HODOWLA RYB
Jeżeli w gospodarstwie rolnym, w okresie 12 miesięcy liczonym od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r., prowadzony był chów/hodowla ryb, zapytamy o: powierzchnię stawów rybnych i objętość urządzeń do chowu i hodowli ryb, gatunki utrzymywanych ryb.
