* Nowe kryteria przyznawania mieszkań dla niepełnosprawnych w Częstochowie* Dzieci z niepełnosprawnością nie mają właściwego wsparcia w domach dziecka
Nowe kryteria przyznawania mieszkań dla niepełnosprawnych w Częstochowie
Jeszcze przed wakacjami Rada Miasta Częstochowy na wniosek prezydenta uchwaliła nowe zasady przyznawania mieszkań dla osób z niepełnosprawnościami.
Dzięki zmianie punktacji zasad wynajmowania lokali, a także zwiększonej powierzchni dla osób z dysfunkcją narządu ruchu, Częstochowa zrobiła krok milowy w stronę osób z niepełnosprawnościami.
Zwiększono ilość przyznanych punktów dla członków gospodarstwa domowego. Wprowadzono do punktacji osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Zwiększono powierzchnię użytkową dla lokalu dostosowanego dla potrzeb osób z niepełnosprawnością posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności spowodowanym dysfunkcją narządu ruchu o 15%.
Przyznawane lokale pod względem wyposażenia i stanu technicznego, muszą uwzględniać rzeczywiste potrzeby wynikające z rodzaju niepełnosprawności, ze szczególnym uwzględnieniem osób niepełnosprawnych poruszających się na wózku inwalidzkim lub których niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w odrębnym pokoju.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 21 ust. 3 ustawy o ochronie praw lokatorów, w mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, określa prawo do ubiegania się o zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu mieszkaniowego, które przysługuje każdemu mieszkańcowi gminy uzyskującemu niskie dochody, którego potrzeby mieszkaniowe nie zostają zaspokojone.
Przyjęta uchwała reguluje zasady wynajmowania lokali, wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy Częstochowy.
Wysokość dochodu uzasadniający wynajem lokalu oraz wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniający stosowanie obniżek czynszu:
1. Wysokość dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy uzasadniająca oddanie w najem, podnajem lokalu na czas nieokreślony nie może przekroczyć:
a). w gospodarstwie domowym jednoosobowym 53% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku,
b). w gospodarstwie domowym dwuosobowym 96% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku,
c). w gospodarstwie domowym składającym się z więcej niż 2 osób-dochodu wskazanego w pkt. 2 powiększonego o 19% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, dla każdego kolejnego członka gospodarstwa domowego.
2. Wysokość dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy uzasadniająca oddanie w najem socjalny lokalu nie może przekroczyć:
a). w gospodarstwie domowym jednoosobowym 19% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku,
b). w gospodarstwie domowym dwuosobowym 36% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku,
c). w gospodarstwie domowym składającym się z więcej niż 2 osób-dochodu wskazanego w pkt. 2 powiększonego o 6% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, dla każdego kolejnego członka gospodarstwa domowego.
3. Wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniająca zastosowanie obniżki czynszu nie może przekroczyć:
a). w gospodarstwie domowym jednoosobowym 19% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku,
b). w gospodarstwie domowym dwuosobowym 29% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku,
c). w gospodarstwie domowym składającym się z więcej niż 2 osób-dochodu wskazanego w pkt. 2 powiększonego o 4% przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia wniosku, dla każdego kolejnego członka gospodarstwa domowego.
4. Wysokość dochodu określa się na podstawie deklaracji o wysokości dochodów członków gospodarstwa domowego, uzyskanych w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.
5. Do obliczenia wysokości dochodu uwzględnia się kwotę przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, obowiązującego w dniu złożenia deklaracji, ostatnio ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 20 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Za dochód gospodarstwa domowego wnioskodawcy ubiegającego się o wynajem lokalu mieszkalnego uważa się, dochód członków gospodarstwa domowego za okres pełnych trzech miesięcy kalendarzowych, poprzedzających datę złożenia wniosku, uzyskany ze wszystkich źródeł, pomniejszony o składki na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne określone w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, koszty uzyskania przychodu oraz zaliczkę na podatek dochodowy, jeżeli uzyskany dochód podlega opodatkowaniu.
Uchwała określa warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy:
1. Przez osobę, której warunki zamieszkiwania kwalifikują wnioskodawcę do ich poprawy, rozumie się osobę, która:
a). mieszka w lokalu zajmowanym przez więcej niż jedno gospodarstwo domowe,
b). mieszka w lokalu, w którym na jeden pokój przypadają więcej niż 2 osoby; przy uwzględnieniu prawa do zamieszkiwania w odrębnym pokoju wynikającego z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności,
c). mieszka w lokalu lub w budynku przeznaczonym do wyłączenia z eksploatacji, którego stan techniczny potwierdza ekspertyza lub decyzja wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego,
d). mieszka w lokalu niedostosowanym do rodzaju niepełnosprawności członka gospodarstwa domowego,
e). pozostaje w rodzinnej lub instytucjonalnej formie pieczy zastępczej,
f). została dotknięta przemocą i mieszka w lokalu ze sprawcą przemocy,
g). zajmuje tymczasowe pomieszczenie,
h). mieszka w lokalu chronionym lub treningowym,
i). przebywa w miejscu zbiorowego zakwaterowania typu przytulisko, schronisko, noclegownia.
***
Dzieci z niepełnosprawnością nie mają właściwego wsparcia w domach dziecka
Najwyższa Izba Kontroli przeprowadziła kontrolę realizacji zadań opiekuńczo-wychowawczych w domach dziecka. Spośród skontrolowanych 21 placówek opiekuńczo-wychowawczych, 19 było typu socjalizacyjnego. W latach 2019–2021 aż w 15 z nich przebywało łącznie 76 dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, mimo że ustawodawca przewidział, co do zasady, umieszczanie takich wychowanków w placówkach typu specjalistyczno-terapeutycznego, które w szczególności sprawują opiekę nad dziećmi wymagającymi stosowania specjalnych metod wychowawczych i specjalistycznych terapii. Skontrolowane domy dziecka typu socjalizacyjnego, w większości nie były przygotowane do udzielania specjalistycznych świadczeń niepełnosprawnym wychowankom.
Powodami kierowania dzieci niepełnosprawnych do placówek typu socjalizacyjnego były m.in. zbyt mała liczba placówek specjalistyczno-terapeutycznych, brak wolnych miejsc, czy też potrzeba nierozdzielania rodzeństwa.
W raporcie umieszczono wyniki kontroli w Placówce Opiekuńczo-Wychowawcza „Amicus-Ludowa” w Częstochowie (placówka typu socjalizacyjnego, prowadzona przez organizację pozarządową).
W 2019 roku w Domu Dziecka w Częstochowie przebywały wyłącznie dzieci powyżej 7. roku życia, a w okresie od 1 stycznia do 26 kwietnia 2020 roku wyłącznie dzieci powyżej 10. roku życia. Od 27 kwietnia 2020 roku w placówce było troje rodzeństwa poniżej 10. roku życia (z których jedno dziecko ukończyło 10. rok życia 21 stycznia 2021 roku). Dyrektor wyjaśniła, że: „dzieci te zostały przyjęte na podstawie postanowienia Sądu Rodzinnego w Częstochowie oraz skierowania Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Częstochowie”. Z kolei dyrektor MOPS podała, że: „po otrzymaniu postanowienia Sądu o skierowaniu dzieci do placówki opiekuńczo-wychowawczej typu specjalistyczno-terapeutycznego, podjęła działania mające na celu umieszczenie dzieci w takiej placówce. Jednak po otrzymaniu negatywnych odpowiedzi z placówek (m.in. Stowarzyszenia Dla Rodziny, PCPR Kłobuck, Myszków, Lubliniec, Częstochowa i Zawiercie, MOPS w Łodzi, Wrocławiu, Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie w Warszawie i PCPR w Oleśnicy), mając na uwadze bezpieczeństwo i dobro dzieci, podjęto decyzję o umieszczeniu rodzeństwa w Domu Dziecka w Częstochowie, do czasu znalezienia placówki wskazanej w postanowieniu Sądu.” MOPS przekazał do Sądu informację, iż nie ma możliwości umieszczenia dzieci w rodzinnej formie zastępczej oraz w placówce opiekuńczo-wychowawczej typu specjalistyczno-terapeutycznego. Wystąpił o zajęcie stanowiska w sprawie zmiany ww. postanowienia, przez umieszczenie małoletniego rodzeństwa w instytucjonalnej pieczy zastępczej i w odpowiedzi uzyskał zgodę.
Plan pomocy jednego dziecka został opracowany w Domu Dziecka w Częstochowie 189 dni po diagnozie, a plany pomocy dla ośmiorga dzieci zostały opracowane jeszcze przed diagnozami psychofizycznymi dla tych dzieci. Dyrektor wyjaśniła, że: „pierwszy plan pomocy dziecku był opracowany w jak najkrótszym czasie od przyjęcia tego dziecka, a informacje zebrane do diagnozy były wykorzystywane przy aktualizacji planów pomocy”. Jedynie sporządzenie planu pomocy dla jednego dziecka po 189 dniach od diagnozy, zostało spowodowane przeoczeniem.
Dom Dziecka w Częstochowie do 4 lutego 2021 roku nie zatrudniał psychologa i nie sporządzał kart udziału w zajęciach prowadzonych przez niego oraz arkuszy badań i obserwacji psychologicznych. Sporządzane były arkusze obserwacji dziecka, w których zamieszczano wpisy na temat zachowania każdego wychowanka w szkole oraz jego zachowania i zaangażowania w życie w placówce. Były one opracowywane przez dyrektora placówki oraz trzech wychowawców. Dopiero po podpisaniu umowy o współpracy z psychologiem sporządzano karty udziału dzieci w zajęciach prowadzonych przez niego oraz arkusze badań i obserwacji psychologicznych.
Placówka Opiekuńczo-Wychowawcza „Amicus-Ludowa” w Częstochowie otrzymała wykaz ocen.
Prawidłowy wykaz ocen:
1. zapewnienie w placówce dobrych warunków lokalowych;
2. posiadanie odpowiednich kwalifikacji przez pracowników placówki;
3. zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wychowanków;
4. podjęcie działań reintegracyjnych;
5. dostosowanie liczby wychowawców zatrudnionych w placówce do liczby dzieci;
6. zadbanie o bezpieczeństwo dzieci podczas stanu epidemii COVID-19 oraz niezbędne wyposażenie do przeprowadzania nauki zdalnej.
Nieprawidłowy wykaz ocen:
1. sporządzenie diagnozy psychofizycznej i planu pomocy dziecku z opóźnieniem;
2. niezawarcie w diagnozach wszystkich obligatoryjnych elementów;
3. sporządzenie planów pomocy dzieciom przed opracowaniem diagnoz psychofizycznych.
Do kontroli NIK z realizacji zadań opiekuńczo-wychowawczych w domach dziecka odniósł się Minister Rodziny i Polityki Społecznej.
