Niespokojny los częstochowskich hybryd

O nowych częstochowskich autobusach hybrydowych napisaliśmy już chyba wszystko. Było o tym, że pojazdy są zbyt głośne, że wciąż się psują, a producent przestał je serwisować z powodu własnych problemów. Mieszkańcy Częstochowy nie szczędzą słów krytyki pod adresem szefa MPK Romana Bolczyka, który co i rusz usprawiedliwia wady zakupionych prototypów marki Solbus, chyba zapominając jakie zadanie ma miejski przewoźnik. Pamiętają natomiast pasażerowie. Po prostu chcą „dojechać do roboty i z powrotem”, a nie wystawać na przystankach, zwłaszcza że zimę mamy ostrzejszą niż chociażby rok temu.Sprawą niejeżdżących z powodu nagminnych awarii nowych autobusów, zainteresował się jeden z posłów ziemi częstochowskiej Tomasz Jaskóła (Kukiz’15).

Poseł Jaskóła wystąpił w imieniu mieszkańców miasta Częstochowy do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z prośbą o zajęcie stanowiska. Adresat jest jak najbardziej właściwy, gdyż to właśnie Fundusz dofinansował w formie bezzwrotnej dotacji zakup 40 ekologicznych autobusów w kwocie ponad 60 milionów złotych.

Pytania posła do NFOŚiGW:
„W ostatnim czasie do mojego biura poselskiego napływają liczne skargi ujawniające szereg nieprawidłowości dotyczących działalności MPK w Częstochowie w zakresie eksploatacji autobusów hybrydowych. Wskazują one, iż w codziennym użytkowaniu znajduje się jedynie od 8 do 12 z 40 zakupionych pojazdów. Pozostała część taboru – 28 do 32 sztuk – nie jest używana ze względu na awarie techniczne. Ponadto zakupione autobusy hybrydowe nie są przystosowane do panujących warunków klimatycznych takich jak temperatury poniżej 0 stopni Celsjusza, co objawia się trudnościami w ich uruchomieniu, które trwa nawet kilkadziesiąt minut. Podkreślenia wymaga również fakt, iż eksploatacja pojazdów może nie spełniać kryteriów ekologicznych, z informacji przeze mnie uzyskanych wynika, że częstochowskie „hybrydy” zużywają nadmierne ilości paliwa. Zatem w przedmiotowej sprawie istnieją daleko idące wątpliwości, co do prawidłowości wykorzystania dotacji oraz spełnienia podstawowego założenia projektu – osiągnięcia celu ekologicznego.

W związku z powyższym proszę o udzielenie informacji na następujące pytania:
1. Proszę o podanie kryteriów ekologicznych w kontekście emitowanego przez autobusy hybrydowe z napędem gazowo-elektrycznym hałasu oraz ponadnormatywnego zużycia paliwa. Czy zakup autobusów hybrydowych przez MPK w Częstochowie doprowadził do osiągnięcia zakładanego celu ekologicznego?

2. Czy Narodowy fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jako podmiot finansujący przedsięwzięcie w całości podjął lub zamierza podjąć czynności pozwalające zweryfikować prawidłowość wykorzystania dotacji?

3. Czy istnieje konieczność zwrotu dotacji otrzymanej przez MPK w Częstochowie, w przypadku nie spełnienia podstawowego celu ekologicznego?”

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej posłowi i mieszkańcom odpowiedział:
„Beneficjent [MPK Czestyochowa – przyp. red.], na etapie oceny wniosku był zobowiązany przedstawić m.in. następujące dokumenty:
* dokumenty potwierdzające prawidłowe przeprowadzenie Procedury Oceny oddziaływania na środowisko (o ile była konieczna, jeżeli nie, przedstawić stosowne oświadczenie):
– kopię decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wraz z załącznikiem (charakterystyka przedsięwzięcia);
– kopię postanowienia organu o braku konieczności jej sporządzenia;
– zaświadczenie RDOŚ o braku wpływu na obszary Natura 2000 (o ile ich dotyczy);
* środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.

Poziom hałasu w dofinansowanych przez NFOŚiGW autobusach powinien być zgodny z aktualnymi wymaganiami przepisów prawa. Beneficjent ma przedstawić wyciągi ze świadectw homologacji autobusów.
Zgodnie z warunkami umowy o dofinansowanie, Beneficjant zobowiązany jest do monitorowania efektu ekologicznego w zakresie redukcji emisji gazów cieplarnianych i przekazania do NFOŚiGW raportów z osiągniętych efektów. Dodatkowo wymagana jest opinia z weryfikacji powyższych raportów z monitorowania przez jednostkę uprawnioną. Termin przekazania raportu i dokumentów z weryfikacji należy przedkładać do NFOŚiGW  do 31 marca każdego roku, w którym raport jest wymagany.
Dodatkowo przez cały okres trwałości przedsięwzięcia Beneficjent zobowiązany jest składać corocznie do NFOŚiGW oświadczenie o trwałości projektu. Niezależnie od obowiązku przekazywania oświadczeń, MPK zobowiązane jest do bieżącego przekazywania NFOŚiGW wszelkich informacji dotyczących pogorszenia lub utraty trwałości w stopniu powodującym lub mogącym powodować trwałe zmiany w zakresie efektu rzeczowego i ekologicznego wraz ze wskazaniem takich zmian.
Zgodnie z warunkami umowy zawartej z MPK osiągniecie efektu ekologicznego nastąpi dnia 31 grudnia 2017 r., natomiast zostanie potwierdzony do dnia 31 marca 2018 r.
Realizacja Przedsięwzięcia została zakończona 31 grudnia 2015 r. Przed ostatnią wypłatą środków Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej przeprowadził kontrolę w miejscu inwestycji. W trakcie kontroli ustalono, że dostawy autobusów oraz szkolenie kierowców zostały zrealizowane w terminie, a autobusy wprowadzone są stopniowo do ruchu miejskiego.
NFOŚiGW ma możliwość rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia (ze skutkiem natychmiastowym) w przypadku nieuzyskania przez Beneficjenta w terminie efektu rzeczowego i efektu ekologicznego Przedsięwzięcia oraz w przypadku pogorszenia lub utraty trwałości.
W przypadku wypowiedzenia lub rozwiązania umowy, Beneficjent zobowiązany jest do zwrotu przekazanych mu środków wraz z odsetkami naliczonymi jak od zaległości podatkowych, liczonymi od następnego dnia po dniu przekazania Beneficjentowi środków z dotacji do dnia uznania rachunku bankowego NFOŚiGW kwotą zwrotu, a także do zwrotu na rzecz Narodowego Funduszu innych wymagalnych należności wynikających z warunków szczególnych umowy.”

Ponad 60 milionów złotych to bardzo dużo pieniędzy dla częstochowskiego MPK, miejmy więc nadzieję, że miejski przewoźnik zwracać kasy nie będzie musiał, bo kto tak naprawdę będzie ją zwracał?