Ten niezwykle przydatny wynalazek pozwala z powodzeniem zaspokoić jedną z podstawowych ludzkich cech, ciekawość. Połączenie dwóch lunet daje znacznie lepsze możliwości. W porównaniu z lunetą o tej samej średnicy obiektywu, obuoczna obserwacja oddalonych obiektów za pomocy lornety sprawia, że obraz wydaje się jaśniejszy, ma także lepszą rozdzielczość, a ponadto daje wrażenie trójwymiarowości. Przestrzenne widzenie (czyli stereoskopowe) pozwala dodatkowo na prawidłową ocenę odległości, w jakiej znajdują się obserwowane przedmioty i postacie. Ponadto widziany obraz jest prosty, czyli taki sam, jak w rzeczywistości, a nie odwrócony.
Trudno jednoznacznie wskazać wynalazcę lornety i czas, kiedy to się stało. Około 1590 roku, dwóch holenderskich wytwórców okularów, Hans Janssen wraz z synem Zachariasem, eksperymentowali z zastosowaniem kilku soczewek umieszczonych w jednej tubie, dając początek złożonym konstrukcjom optycznym typu mikroskop i teleskop.
W roku 1608 optyk Hans Lippershey zbudował i opatentował lunetę dwusoczewkową.
Rok później włoski fizyk Galileo Galilei zbudował własną, udoskonaloną lunetę, a 9 lat później hełm wyposażony w podwójny (obuoczny) teleskop używany na morzu.
Lornetki mają różne nazwy i zastosowanie. Najprostszą budowę ma lornetka prosta (Galileusza), wyposażona w skupiający obiektyw i rozpraszający okular, a rozstaw obiektywów jest dostosowany do rozstawu oczu człowieka. Uzyskiwane za jej pomocą powiększenia nie są jednak imponujące i nie przekraczają trzech razy. Używana bywa zwykle w teatrze i jej największe lata świetności przypadają na wiek XIX.
Wyróżniamy także lornetę pryzmatyczną, w której rozstaw obiektywów lunet jest większy niż rozstaw oczu człowieka, a różnica odległości pomiędzy środkami obiektywów (czyli osiami lunet) a środkami okularów (czyli osiami oczu człowieka) jest niwelowana poprzez zastosowanie pryzmatów. W lornetach tego typu zarówno obiektywy, jak i okulary, są skupiające, a pryzmaty znajdują się pomiędzy nimi. Lornety pryzmatyczne umożliwiają stosowanie większych szkieł, a co za tym idzie uzyskiwanie większych jasności, dając obraz prosty dzięki pryzmatom mającym dwa zadania – niwelowanie odległości pomiędzy obiektywami lornety oraz skracającymi znacznie układ optyczny do poręcznych rozmiarów, ale także odwracanie obrazu. Dodatkową zaletą lornet pryzmatycznych jest możliwość precyzyjnej regulacji rozstawu okularów do rzeczywistej szerokości rozstawu oczu człowieka, co przy lornetach prostych (teatralnych) jest niemożliwe. Większość lornetek to właśnie lornetki pryzmatyczne.
Lorneta peryskopowa natomiast, to najczęściej lorneta nożycowa, czyli układ dwóch peryskopów ustawionych względem siebie w układzie litery V, na wspólnym statywie. Służy do obserwacji spoza przeszkody terenowej (przy obserwatorze lub gdzieś dalej), daje duże powiększenia, a duży rozstaw obiektywów pozwala stosować ją jako precyzyjny dalmierz w geodezji oraz do celów wojskowych. Na podobnej zasadzie działają precyzyjne ręczne dalmierze optyczne, w których oba peryskopy są ustawione dokładnie naprzeciwlegle (jako jedna rura z obiektywami w pobliżu jej końców i okularami pośrodku). Ograniczeniem dla stosowania lornet peryskopowych jest ich stosunkowo duży ciężar.
Typowe lornetki oznaczane są dwiema liczbami oddzielonymi znakiem ×, na przykład: 10×50. Pierwsza wartość (po lewej stronie znaku ×) oznacza współczynnik powiększenia (w tym wypadku – powiększenie dziesięciokrotne). Lornetki o zmiennym powiększeniu oznaczane są poprzez podanie dwóch liczb oddzielonych myślnikiem, np. oznaczenie 3–10 oznacza lornetkę, w której powiększenie jest regulowane w zakresie od trzech do dziesięciu razy. Druga wartość (po prawej stronie znaku ×) oznacza średnicę obiektywu wyrażoną w milimetrach (w tym przypadku jest to 50 mm). Większa średnica obiektywu zapewnia większą jasność obrazu.
Największą na świecie lornetką jest Large Binocular Telescope.
