10-lecie ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych

25 października 2022 roku Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej zorganizowało w formie hybrydowej konferencję z okazji 10-lecia ratyfikacji Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych. Ochrona oraz zapewnienie pełnego i równego korzystania z praw człowieka przez osoby z niepełnosprawnościami to jeden z celów Konwencji ONZ.

Czy po dziesięciu latach możemy mówić o sukcesach?

Zapisy Konwencji podkreślają, że osoby z niepełnosprawnościami mogą i powinny korzystać ze wszystkich wolności i praw człowieka na zasadzie równości z innymi. Konwencja zwraca więc uwagę na konieczność znoszenia barier, które mogą ograniczać pełny udział w życiu społecznym.  

We wstępie do Konwencji czytamy:

* uznaje dyskryminację ze względu na niepełnosprawność za pogwałcenie godności i wartości człowieka oraz stwierdza, że osoby niepełnosprawne, szczególnie kobiety i dziewczęta, są często narażone na wieloraką lub wzmocnioną dyskryminację,

* wskazuje potrzebę gwarancji osobom niepełnosprawnym wszystkich praw człowieka i podstawowych praw wolności, uznając także, że dyskryminacja kogokolwiek ze względu na niepełnosprawność jest pogwałceniem przyrodzonej godności i wartości osoby ludzkiej, 

* uznaje, że niepełnosprawność to wynik oddziaływania pomiędzy osobami z dysfunkcjami a barierami wynikającymi z postaw i środowiska, co utrudnia pełny udział w życiu społecznym, na równi z innymi osobami,

* podkreśla znaczenie, jakie dla osób niepełnosprawnych ma ich samodzielność i niezależność, a także znaczenie, jakie ma dostępność środowiska fizycznego, społecznego, gospodarczego i kulturalnego, opieki zdrowotnej, edukacji, informacji i komunikacji,

* zwraca uwagę, że osoby niepełnosprawne powinny mieć możliwość aktywnego udziału w procesie podejmowania decyzji w zakresie polityki i programów, w tym dotyczących ich bezpośrednio,  

* wyraża  przekonanie, że rodzina jest naturalną i podstawową komórką społeczeństwa i jest uprawniona do ochrony przez społeczeństwo i państwo, a osoby niepełnosprawne i członkowie ich rodzin powinni otrzymywać niezbędną ochronę i pomoc umożliwiającą rodzinom przyczynianie się do pełnego i równego korzystania z praw, przez osoby niepełnosprawne,

* ma na uwadze fakt, że w celu zapewnienia pełnej ochrony osób niepełnosprawnych, w szczególności podczas konfliktów zbrojnych i obcej okupacji, konieczne jest stworzenie warunków pokoju i bezpieczeństwa, na podstawie o pełne poszanowanie celów i zasad zawartych w Karcie Narodów Zjednoczonych oraz przestrzeganie odpowiednich dokumentów dotyczących praw człowieka.   

Wiedzy kluczem do własnych praw

Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych składa się z co najmniej kilku niezmiernie cennych zapisów. Każda osoba niepełnosprawna oraz ich bliscy powinni zapoznać się z artykułami Konwencji:
* Równość i niedyskryminacja
* Niepełnosprawne kobiety
* Niepełnosprawne dzieci
* Podnoszenie świadomości
* Dostępność
* Prawo do życia
* Sytuacje zagrożenia i sytuacje wymagające pomocy humanitarnej
* Równość wobec prawa
* Dostęp do wymiaru sprawiedliwości
* Wolność i bezpieczeństwo osobiste
* Wolność od tortur lub okrutnego, nieludzkiego albo poniżającego traktowania lub karania
* Wolność od wykorzystywania, przemocy i nadużyć
* Ochrona integralności osobistej
* Swoboda przemieszczania się i obywatelstwo
* Prowadzenie życia samodzielnie i przy włączeniu w społeczeństwo
* Mobilność
* Wolność wypowiadania się i wyrażania opinii oraz dostęp do informacji
* Poszanowanie prywatności
* Poszanowanie domu i rodziny
* Edukacja
* Zdrowie
* Rehabilitacja
* Praca i zatrudnienie
* Odpowiednie warunki życia i ochrona socjalna
* Udział w życiu politycznym i publicznym
* Udział w życiu kulturalnym, rekreacji, wypoczynku i sporcie.

fot. Polskie Forum Osób Niepełnosprawnych